FOTO DVHN

Opinie: Aardbevingsschade is goed voor de welvaart

FOTO DVHN

Volgens de gangbare manier van denken is het goed dat ondernemingen ergens aan verdienen, ongeacht wat ze doen. Meer verdienen staat dan gelijk aan meer welvaart. Hoe meer huizen versterkt moeten worden, hoe meer bedrijven eraan verdienen, hoe groter de welvaart. Daarom is meer aardbevingsschade goed voor de welvaart, vindt onderzoeker en publicist over energie Herman Damveld.

De regering en de meeste politieke partijen vinden economische groei het belangrijkste uitganspunt voor hun beleid. Ze stellen economische groei op één lijn met toename van de welvaart. Die welvaart kunnen we beschouwen als het totaal van het aantal producten en diensten dat in een jaar gemaakt of geleverd wordt. Dit noemen we ook wel het Bruto Nationaal Product (BNP). Toename van dit BNP heet economische groei. Deze groei wordt vaak gelijkgesteld aan stijging van de welvaart of gewoonweg vooruitgang genoemd.

Niet in geld uit te drukken

Economische groei betekent dat er meer geproduceerd wordt.

Waarden als liefde, wijsheid, geloof, vrijheid van meningsuiting en godsdienst zijn allemaal uiterst waardevol, maar ze tellen niet mee in de jaarrekeningen van de economie, in het BNP. Ze zouden geen goederen zijn omdat ze niet in geld uitgedrukt worden. Volgens de gangbare visie lijkt het dan of alle productie goed is, maar dat leidt tot vreemde conclusies.

Werk voor klusbedrijven

Neem de gaswinning uit het Groningenveld. Die maakt deel uit van de totale productie. Dus hoe meer gas er wordt gewonnen, hoe meer economische groei Nederland heeft. Gas winnen betekent echter ook aardbevingen en schade. Het herstel van die schade geeft werk aan klusbedrijven en allerlei organisaties zoals bijvoorbeeld het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) en Hans Alders, de Nationale Coördinator Groningen. Al dat werk draagt bij aan de economische groei. Hoe meer schade door aardbevingen, hoe hoger de welvaart, is de wrange conclusie.

Dezelfde politieke partijen hebben het vaak over duurzaamheid, duurzame energie en duurzame ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling is al vanaf 1989 het officiële uitgangspunt van de regering. Zo stelde de toenmalige milieuminister Ed Nijpels (VVD) in 1989: ,,Een goede milieukwaliteit is een voorwaarde voor de gezondheid en het welbevinden van mensen, planten en dieren en voor een duurzame maatschappelijke ontwikkeling.’’

Bewoonbaarheid

De minister citeerde vervolgens artikel 21 van de Grondwet: ,,De zorg van de overheid is gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu.’’ Het daarop volgende kabinet met ministers als Ruud Lubbers en Wim Kok volgde Nijpels daarin. De huidige VVD-PvdA-regering heeft het hier echter niet meer over.

De ook door Nederland aanvaarde definitie van duurzame ontwikkeling betekent dat er binnen de huidige generatie sprake moet zijn van rechtvaardige verdeling en dat toekomstige generaties niet slechter af mogen zijn dan de huidige. Toegepast op de gaswinning leert de ervaring dat er nu geen rechtvaardige verdeling is. Dit is een goed voorbeeld van de kloof tussen duurzame ontwikkeling en economie. Groningers zitten met de schade terwijl de aardgasbaten vooral naar andere delen van het land zijn gegaan. Door de aardbevingen is een groot deel van de provincie Groningen slechter af dan de rest van Nederland.

Alternatieve energie

Het Groningenveld bereikt volgens de NAM rond 2020 zijn eindfase. Maar er is niet voor compensatie gezorgd. Opdat toekomstige generaties over evenveel hulpbronnen zouden beschikken, had de huidige generatie moeten zorgen voor evenveel alternatieve energie. Dat is niet gebeurd. Tegenover de miljarden kubieke meter gas die gewonnen is, staat niet een even grote hoeveelheid energie uit zon en wind. De toekomstige generaties zijn daarom slechter af.

Terwijl de meeste politieke partijen zeggen dat de welvaart toeneemt, maken ze het in feite voor toekomstige generaties moeilijker. Dit laat zien dat de gaswinning strijdig is met de eigen uitgangspunten van de regering.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu