In de Penitentiaire Inrichting (PI) in Ter Apel kwamen zondag 18 gevangenen in opstand. Ze zijn ontevreden over strenge coronaregels en een nieuwe wet.

Zondag in de late middag, zo maakte de leiding van de PI dinsdag bekend, verschansten de 18 zich in hun afdelingskeuken. ,,Een keuken waarin ze zelf kunnen koken’’, vertelt woordvoerder René Hut. ,,Normaal gesproken gaan de gedetineerden aan het eind van de middag terug naar hun cel.’’

De 18 weigerden dat te doen en sloten zich op in de keuken. De aanleiding voor hun opstand maakten ze snel duidelijk. Ze zijn het in de eerste plaats niet eens met de coronaregels die gelden in de gevangenis. Regels die onder meer zeggen dat gedetineerden op een aangepaste manier bezoek ontvangen. Fysiek contact met naasten en vrienden is niet mogelijk.

In de tweede plaats is er de grote onvrede over de Wet Straffen en Beschermen die vermoedelijk later dit jaar van kracht wordt. Een wet die onder meer zegt illegale vreemdelingen die in de gevangenis zitten, alleen nog maar recht hebben op basisvoorzieningen als ze niet actief meewerken aan een terugkeer naar het land van het herkomst. Aan extra activiteiten mogen ze dan niet meedoen. Bij de gedetineerden in Ter Apel gaat het om illegale vreemdelingen: 450 van hen zitten in de bajes, allen mannen.

Hek van de dam

De opstandelingen eisten een gesprek met de directie maar die weigerde. ,,Als we daar gehoor aan geven, is straks het hek van de dam’’, zei directeur Laurens Huizenga nadien. ,,Dat willen we natuurlijk niet. We staan altijd open voor een gesprek maar niet op deze manier.’’ Huizenga liet ook weten dat de gevangenen vorig jaar al verschillende keren op de hoogte werden gebracht van de nieuwe wet. ,,Het nieuws was dus al langer bekend.’’

Tot een gesprek kwam het dus niet. Wel werd een Intern Bijstandsteam in gereedheid gebracht. Dat bestaat uit personeelsleden van de bajes die getraind zijn om in dit soort situaties in te grijpen, vergelijkbaar met de Mobiele Eenheid. ,,Maar omdat het aantal gedetineerden dat zich had verschanst, toch behoorlijk groot was, is ook de Landelijke Bijzondere Bijstandseenheid ingeschakeld’’, aldus Hut.

Het duurde even voordat de leden daarvan in Ter Apel waren gearriveerd. Daardoor was het al zondagavond toen beide teams ingrepen in de afdelingskeuken en een eind aan de opstand maakten. Dat verliep volgens de woordvoerder vreedzaam.

De rebelse gevangenen zijn naar afzonderingscellen gebracht waar ze maximaal 14 dagen kunnen verblijven. Dat is de sanctie voor de opstand. De eerste opstand van deze aard in de Ter Apeler bajes, voor zover de woordvoerder weet.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen