Oud-hoogleraar archeologie Harm Tjalling Waterbolk overleden

Harm Tjalling Waterbolk was een van de grootste naoorlogse archeologen van Nederland. Foto Kees van de Veen

Oud-hoogleraar archeologie Harm Tjalling Waterbolk van de Rijksuniversiteit Groningen is zondag 27 september in zijn woonplaats Haren overleden. Zijn familie maakte dat vandaag bekend. Hij werd 96 jaar.

,,Hij is rustig ingeslapen’’, vertelt zijn zoon Tjalling Waterbolk. ,,Hij aanvaardde zijn lot en vond dat zijn leven was voltooid.’’

Oud-provinciaal archeoloog van Drenthe en conservator van het Drents Museum Wijnand van der Sanden had een nauwe band met Waterbolk. ,,Hij was een van de grootste naoorlogse archeologen. Ik kende hem sinds het begin van mijn studie Prehistorie en later was hij mijn Drentse vraagbaak.’’

‘Een van de grootste naoorlogse archeologen’

Hij heeft grote bewondering voor zijn betekenis voor de archeologie. ,,Van huis uit was hij bioloog en een van de archeologische pioniers bij de toepassing van stuifmeelkorrels voor de reconstructie van het landschap. Maar hij heeft ook ontzettend veel betekend voor de Noord-Nederlandse nederzettingsarcheologie van de prehistorie tot de middeleeuwen. Hij was onder meer betrokken bij onderzoek van de nederzetting uit de Romeinse tijd bij Wijster, de prehistorische nederzetting bij Noordbarger en de middeleeuwse nederzettingen van Odoorn en Gasselte. Hij hoefde maar een klein stukje van een huisplattegrond te zien en hij kon het zo aanvullen.’’

Pionier groeide op in Havelte

Waterbolk werd in 1924 in Havelte geboren als zoon van een gemeentesecretaris. In zijn biografie Veranderend Verleden dat begin dit jaar verscheen, schrijft hij hoe hij met zijn moeder en oma de natuur intrekt. ‘‘Ik herinner me de zo verschillende geuren van de smeltende sneeuw in de madelanden, van de munt en andere kruiden aan de oever van de Oude Vaart, van de bloeiende brem langs de zandwegen, van het zure water in de heidevennen, van de bloeiende heide, van de rijpe rogge op de es, van de bossen in de herfst, van het hooi bij de koeien in de stal in de winter.’

Gepromoveerd onder professor Van Giffen

Hij promoveert bij de beroemde professor Albert van Giffen en brengt het tot hoogleraar. Hij is betrokken bij tientallen opgravingen, in binnen- en buitenland. Later wordt hij directeur van het Groninger Instituut voor Archeologie dat door zijn leermeester werd opgericht.

Grootste verdienste is de ontdekking van zijn vrouw Mien

Waterbolk legt in zijn inleiding uit waarom hij voor de titel Veranderend Verleden koos. ‘Daarmee doel ik niet alleen op de veranderingen in het leven van de mensen, in hun materiële nalatenschap en in hun omgeving, die het studieveld van de archeoloog vormen, maar ook op de veranderingen in de manier waarop de samenleving omgaat met dat verleden: wat men interessant vindt, wat men wil bewaren, hoe men daarvoor wil zorgen.’

Als zijn grootste verdienste noemde hij de ontdekking van zijn vrouw Mien.

De uitvaart vindt vandaag in familiekring plaats.

menu