De enthousiaste buitenrijders Eva Poppen (links) en Patricia Vriend met hun Friese paarden op het Aekingerzand bij Appelscha, beter bekend als de Kale Duinen.

Door corona is buiten paardrijden in Drenthe en Groningen in opmars. 'Heerlijk je hoofd leeg maken'

De enthousiaste buitenrijders Eva Poppen (links) en Patricia Vriend met hun Friese paarden op het Aekingerzand bij Appelscha, beter bekend als de Kale Duinen. Foto: Rens Hooyenga

Met je paard door het bos, langs heidevelden, akkers of door waterplassen: ruiters en menners gaan meer en meer op buitenrit, zeker sinds de coronapandemie. ,,Heerlijk je hoofd leeg maken.’’ Paardensportbond KNHS heeft oog voor de buitenrijders, de bond heeft voor hen een speciale website gelanceerd.

,,Ook hij krijgt even het koppie leeg’’, zegt Eva Poppen terwijl ze haar Friese paard Maikel op een doordeweekse najaarsdag opzadelt aan de rand van natuurgebied het Drents-Friese Wold bij Appelscha. De amazone uit Froombosch rijdt op hoog wedstrijdniveau dressuur met haar paard. ,,Hier mag hij lekker lange stukken galopperen en aan een lange teugel lopen..’’

Eén zijn met je paard in de natuur. Goed voor jezelf en voor het dier, aldus Poppen. Ze gaat wekelijks op rit in Appelscha. Twee en een half uur over zandpaden, door bos, heidevelden en stuifzand. ,,Zeker nu in coronatijd voel ik me heel bevoorrecht dat ik de natuur in kan. Op de ruimte, hier zit niemand elkaar in de weg.’’

Soms gaat echtgenoot Jacques mee. Hij is menner en rijdt marathonwedstrijden op topniveau. ,,Eén paard voor de kar, één onder het zadel. Halverwege wisselen we ze om. Heel goed voor de conditie.’’

Geen mooiere plek voor ruiters dan het Drents-Friese Wold

Voor buitenritten is Poppen op veel plekken geweest, favoriet is het natuurgebied op de grens van Friesland en Drenthe, met 75 kilometer bewegwijzerde ruiter- en huifkarroutes. De autorit van ruim een uur heeft ze er graag voor over. ,,De natuur is prachtig, de paden prima. We zien veel vossen en reeën. Ik ben nog niet op een mooiere plek geweest met m’n paard.’’

Vriendin Patricia Vriend uit Appingedam beaamt dat. ,,Vooral de Kale Duinen zijn mooi. Daar word je stil van. Het is heerlijk rijden hier. Ook in de herfst en winter als het weer redelijk is. Goed voor de ontspanning van je paard en van jezelf. Een fijne afwisseling met de serieuze rijlessen.’’ Op warmere dagen mogen de paarden zich uitleven in de spartelvijver. ,,Zadel af en dan gaan ze lekker liggen rollen.’’

De vrouwen hebben niet als enige het plan opgevat om vandaag een rit te maken in de natuur rond Appelscha. Op de speciale ‘paardenparkeerplaats’ met zandbodem staan nog drie auto’s met paardentrailers en ook een vrachtwagentje. ,,Eerder parkeerden we gewoon bij het bezoekerscentrum, maar nu moet dat jammer genoeg hier’’, aldus Poppen. ,,Hier is niks. Geen bestrating, geen toiletten, geen restaurant voor een kopje koffie.’’ Er is wel gedacht aan houtblokken voor het opstappen.

De parkeerplaats mag te wensen over laten, eigenaar Staatsbosbeheer heeft de routes goed voor elkaar. Poppen: ,,Een goede bodem en geen overhangende takken. De bewegwijzering is ook prima. De ruiterpaden zijn op veel plekken gescheiden van fiets- en wandelpaden. Dan kun je dus veilig voluit gaan met je paard.’’

Meer buitenrijders, meer trektochtroutes als de Hondsrug Trail

De mogelijkheden voor buitenrijden worden in de noordelijke provincies steeds verder uitgebreid. In september was de feestelijke opening van een fiks aantal ruiter- en menroutes in het Nationaal Park Drentsche Aa, als onderdeel van het grotere trajectstelsel in Drenthe: de Hondsrug Trail. Deze trektocht met dagritten voor ruiters en menners loopt van Tynaarlo naar Coevorden over de Hondsrug. De paardentrail is als gezamenlijk project opgetuigd door de vijf gemeenten op de Hondsrug (Tynaarlo, Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Emmen, Coevorden), Staatsbosbeheer, Recreatieschap Drenthe en een aantal gedreven ondernemers.

De Hondsrugtrail is net als allerlei andere routes te vinden op www.buitenrijden.nl, de jonge landelijke website van de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportbond (KNHS). ,,De sportfederatie oriënteerde zich eerder vooral op wedstrijdruiters maar realiseert zich nu dat ze meer voor de grote groep recreatieve en toeristische ruiters moet doen’’, zegt Martin Bottelier, portefeuillehouder recreatie voor de KNHS in Drenthe. Van de 450.000 ruiters en menners die Nederland telt beoefenen 30.000 de wedstrijdsport; de grootste groep rijdt dus recreatief, volgt lessen op een manege of trekt met paard de natuur in.

Buitenrijden.nl biedt volop tips en routes. Via de site kunnen ruiters hun eigen trip uitstippelen, pleisterplaatsen vinden en locaties om te overnachten met hun paard. ,,De site is nog volop in ontwikkeling, hij wordt verder uitgebreid’’, zegt Bottelier. Samen met zijn dochter runt hij een manegebedrijf in Buinen met arrangementen voor buitenrijden op de Hondsrug.

Met een paard vergroot je de kans om wilde dieren te spotten

Eind augustus organiseerden ze een rit ‘reeën spotten’. Met een paard is de natuurbeleving groot. Dieren in het wild worden minder gestoord. Een paard is een vluchtdier, brengt van nature geen gevaar mee en zijn geur is sterker dan die van de mens. Wie met een paard onderweg is vergroot dus de kans om wilde dieren te spotten. ,,Je wilt niet weten hoeveel aanmeldingen we hadden!’’ Het bleef bij drie ritten, elk met tien combinaties, want daarna brak de bronsttijd aan en raakten de reeën op drift.

Vooral sinds de start van de coronacrisis trekken veel meer ruiters en menners de natuur in. ,,Wedstrijden en andere activiteiten van maneges en verenigingen liggen noodgedwongen stil. En mensen willen wel wat doen met hun paard of pony,’’ verklaart Els Kramer, regio-consulent Groningen van de bond.

Kramer, Bottelier en hun Friese collega Bineke de Vries – allen vrijwilligers – hebben een gezamenlijk doel: het promoten van ruitertoerisme in Noord-Nederland. Drenthe mag heeft vanouds de reputatie de provincie te zijn van het buitenleven met paarden, maar Groningen en Friesland zijn bezig met een inhaalslag, zeggen ze.

Soms on-Nederlands landschap in Groningen

Els Kramer bijvoorbeeld rijdt met ruiters en menners heel Groningen door om routes te beleven en in kaart te brengen. Haar verslagen staan op de website van www.paardensportgroningen.nl en worden ook gelinkt op de Facebookpagina van KNHS Groningen. ,,Ik wil een impressie geven van wat Groningen ruiters te bieden heeft.’’

Het open landschap van Groningen is volgens Kramer meer dan de moeite waard. ,,Soms doet het on-Nederlands aan’’, vertelt ze enthousiast. ,,Neem het ruiterpad door natuurgebied Reiderwold in de Blauwestad. Op privégrond, slechts 3 kilometer lang, maar zo mooi. Langs een natuurbegraafplaats, de geur van bramenstruiken en fruitbomen waarvan je vrij mag plukken. Alsof je in het buitenland rijdt.’’ Ze tipt ook het jonge gebied ‘t Roegwold, in Midden-Groningen en Appingedam. ,,Typisch Gronings cultuurlandschap langs aardappel- en maïsvelden en langs bospercelen’’, aldus de paardenliefhebster uit Lauwerzijl.

Ook de bossen van Gaasterland zijn populair

Ook het netwerk van ruim 30 kilometer ruiter- en menpaden door de bossen van Gaasterland is populair. Het natuurgebied strekt zich uit tot aan het strand van het IJsselmeer. Met onderweg meerdere rustplaatsen voor ruiter/menner en paard(en). Bineke de Vries, die in Koufurderrige een kleinschalig paardenbedrijf bestiert dat ruiters en paarden opleidt: ,,Je komt langs oude adellijke landgoederen met lanen met bomen. Heel mooi.’’

Genoeg gelegenheden dus, maar er is één probleem: het onderhoud van de routes. De grotere terreinen zijn veelal in eigendom van natuurbeheerders als Staatsbosbeheer, het Groninger en Drents Landschap, Natuurmonumenten, meer lokale organisaties als Stichting Paardenroutes Drenthe of gemeenten. Die hebben niet altijd de mankracht en het geld om de paden goed begaanbaar te houden en de bewegwijzering op orde te maken en te houden.

De drie vrijwilligers van de KNHS maken zich sterk voor de verbinding tussen de gebruikers en de terreinbeheerders. Kramer: ,,Het idee is: adopteer je route. Regel gezamenlijke bos- en klusdagen, waarbij gebruikers in overleg met de eigenaren zorgen voor het onderhoud.’’

Een sympathieke gedachte, maar de praktijk is weerbarstig. Net als bij veel andere organisaties is het een hele klus om mensen te mobiliseren.

Het drietal gelooft in de verdere opmars van het ruitertoerisme in Noord-Nederland en ziet het nut daarvan in. ,,Paardrijden is een heel functionele sport. Goed voor lijf en leden’’, aldus De Vries.

Bottelier: ,,Je paard is je vriend, een partner om mee onderweg te zijn. Ik hoor geregeld van ruiters en menners dat ze zen worden van een fijne buitenrit.’’

loading

menu