Er mag best een keer wat positieve aandacht komen voor de piratencultuur. ‘Zendhooligans’ die vermoedelijk schuldig zijn aan het slopen van een LED-scherm in Winschoten geven de cultuur een slechte naam, zegt Peter Zwiers. Hij is vergevorderd om de piratencultuur op de lijst van immaterieel erfgoed te krijgen en werkt ook aan een stichting.

Zwiers is zelf geen zendpiraat, zegt hij. Toch is de oud-kandidaat voor de Tweede Kamer bij de PvdA de afgelopen jaren druk doende geweest om meer erkenning te krijgen voor de piratencultuur. Het steekt hem als passievolle zendamateurs over de grens gaan en de wet overtreden, zoals laatst in Winschoten gebeurde. Maar begrijpen doet hij het wel.

Fratsen geven piratencultuur een negatief imago

In de reclamepaal nabij de McDonald’s in Winschoten ontmantelde het Agentschap Telecom dinsdagavond een illegale zender. Die zat helemaal bovenin aan de gele ‘M’ vastgemaakt. Een reclamescherm van de Retail Club Winschoten die daaronder hing, was enkele weken eerder al onklaar gemaakt doordat een processor gestolen werd. De Retail Club wijst nu de beschuldigende vinger naar de piraten, omdat het beeldscherm de zender zou kunnen storen op de ether, hebben ze die expres onklaar gemaakt. Ze hebben aangifte gedaan bij de politie.

Volgens een woordvoerder van de politie zijn er geen sporen naar een eventuele verdachte aangetroffen na de diefstal. Volgens hem zou het kunnen dat dit wel gebeurt als het Agentschap Telecom weet te achterhalen van wie de zender was. Anders is er geen aanknopingspunt.

Het zijn dit soort ‘fratsen’ dat de piratencultuur een negatief imago geeft, zegt Zwiers. De Drenth ziet dat ‘tig-duizenden’ van de muziek én de cultuur daaromheen genieten. ,,Ik word omringd door piratenzenders. Voor mijn werk was ik vaak op bouwplaatsen en in kantines, daar draaien ze de muziek altijd.’’ Toch wordt er honend over piratenmuziek gedaan en is er weinig aandacht voor op reguliere kanalen, ziet Zwiers.

Daarom ondernam hij actie.

Momenteel ligt er een concept klaar voor een aanvraag bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. ,,Op 16 mei moet de aanvraag opgestuurd zijn. We zitten vol in het traject.’’ Zwiers bezocht tientallen piratenzenders in Nederland en heeft zo in kaart gebracht hoe de cultuur eruit ziet.

Hartelijke groep die opgegroeid is met die muziek

Vaak zijn de mensen achter de knoppen van vader op zoon in het vak gerold, zegt Zwiers. ,,Het is bijna een way of life voor ze. Ik heb mensen gesproken die als kind al de aangevraagde plaatjes klaarzetten voor hun vader. Zij zijn opgegroeid met die muziek. Nu hebben ze hun eigen zendstation.’’ Bovendien is het een hartelijke en verwelkomende scène. ,,Zij hebben zoveel aandacht voor elkaar.’’

Als de piratencultuur immaterieel erfgoed wordt, geldt dat alleen voor het legale deel. ,,De sfeer, muziek de feesten. Het illegale deel kan geen erfgoed worden.’’ Wettelijk gebeurt er dan niets, weet Zwiers. ,,Maar het is erkenning dat het onderdeel is van onze plattelandscultuur. Het is zo groot dat het erbij hoort.’’

Hoe het komt dat illegale zenders soms dingen kapot maken, snapt Zwiers wel. ,,Het beleid van de Rijksoverheid is ontspoord.’’ Die wil de illegale zenders volledig de kop indrukken, omdat ze kunnen storen op communicatiekanalen van vliegverkeer en hulpdiensten. Daardoor zoeken de piraten lastig te bereiken plekken waar ze goed bereik hebben, daarvoor moet alles wijken.

Vroeger werd bij de ontdekking van een zendstation de apparatuur in beslag genomen en werd er een bon uitgeschreven. ,,Dat was niet leuk, maar hoorde er wel bij.’’ Tegenwoordig kun je er een celstraf voor krijgen of tot 15.000 euro boete. Het is een hard kat-tegen-muis-spel geworden. De stichting moet zorgen voor een platform en ademruimte voor legale zenders, daarvoor zoekt Zwiers nog vrijwilligers.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen