Groningen wordt het waterstofpakhuis van Europa met een enorm windpark op de Noordzee en een flinke waterstoffabriek

Groningen wordt het waterstofpakhuis van Europa. Een immens windpark op de Noordzee en een grote waterstoffabriek in de Eemshaven moet de industrie van duurzame energie voorzien.

Het consortium NortH2 maakte donderdagmiddag de plannen in het provinciehuis van Groningen bekend. ,,Dit wordt heel groot’’, zegt directeur Cas König van Groningen Seaports.

In het consortium werken Groningen Seaports, Gasunie en Shell samen. Het wil met de plannen de Nederlandse industrie van groen waterstof voorzien en op termijn ook in Europa, bijvoorbeeld het Ruhrgebied.

Van 4 tot 10 gigawatt

NortH2 voorziet in de bouw van een enorm windpark op de Noordzee. Dat park moet in 2030 al 3 tot 4 gigawatt aan elektriciteit leveren. Omgerekend zou dat genoeg zijn om 3,5 tot 5 miljoen huishoudens in Nederland van elektriciteit te voorzien. Dat moet in 2040 zijn gegroeid naar 10 gigawatt.

Bij de huidige stand van techniek zou het gaan om 1000 à 1500 windturbines op een oppervlakte van naar schatting tien voetbalvelden. Een concreet bedrag werd niet genoemd, maar volgens insiders gaat het bij dit onderdeel om een investering van om en nabij 15 miljard euro.

Maar huishoudens van stroom voorzien is in eerste instantie niet de bedoeling van NortH2. Het consortium wil de opgewekte elektriciteit transporteren naar de Eemshaven. Daar moet een enorme waterstoffabriek verrijzen die de opgewekte stroom omzet in groene waterstof. Deze zou minstens 1 miljard euro kosten.

Van Groningen tot het Ruhrgebied

Op jaarbasis zou in 2040 dan 0,8 miljoen ton groene waterstof gemaakt kunnen worden. ,,Daarmee kun je voldoen aan de enorme vraag naar waterstof in de industrie’’, zegt König. ,,Vanuit Groningen gaan we ons eigen gebied voorzien van groen waterstof, maar ook de industrie in Amsterdam, Rotterdam, Geleen en op termijn zelfs het Ruhrgebied.’’

Om waterstof vanuit de Eemshaven op de plek van bestemming te krijgen, wordt het leidingnetwerk van Gasunie ingezet. Een deel van dat netwerk komt over enkele jaren beschikbaar als in Groningen de gaskraan dichtgaat. Daarnaast zijn de zoutcavernes in Zuidwending in beeld voor opslag van waterstof om fluctuaties in de productie op te vangen.

Volgens Gasunie-directeur Han Fennema kan 90 procent van de bestaande infrastructuur worden aangewend voor opslag en transport van waterstof. Hij schat dat er 1,5 miljard euro voor nodig is om dit onderdeel van het project te verwezenlijken.

Marjan van Loon, president-directeur van Shell Nederland, neemt vooral deel aan het project omdat het de hele energieketen beslaat, van windmolens tot de energielevering aan klanten. ,,Shell is een grote speler in het huidige energiesysteem. Dat willen we in de toekomst graag blijven.’’

Haalbaarheidsstudie

De waterstof die de industrie nu in grote hoeveelheden gebruikt, is waterstof dat wordt geproduceerd uit aardgas. Het groene waterstof dat straks in Groningen wordt gemaakt en geleverd kan een CO2-reductie opleveren van 7 megaton per jaar.

Het aangekondigde project in het provinciehuis is de aftrap van een haalbaarheidsstudie, die naar verwachting eind dit jaar moet zijn afgerond. Van wezenlijk belang is dat het consortium partners vindt die helpen het project te dragen. Van Loon: ,,Wij zoeken technische partners om het project te realiseren, de overheid voor ondersteunend beleid en subsidie, investeringspartners en grote klanten in bijvoorbeeld de chemische industrie.’’

Over de kans van slagen van het project is Van Loon optimistisch. ,,We beginnen aan een haalbaarheidsstudie, maar we zouden hier niet staan met de ambitie en toezegging dat wij onze schouders eronder zetten, als wij er zelf niet in geloven.’’

De provincie Groningen ondersteunt de plannen. Volgens Commissaris van de koning René Paas loopt ‘de weg naar Parijs via de Eemshaven’. ,,Dit plan kan niet zonder de inzet van de overheid. Het is heel belangrijk dat het banen oplevert in deze regio. Daar is veel behoefte aan. We schrijven geschiedenis met een project waarover we thuis kunnen snakken.’’

Groningen Seaports als onmisbare schakel

Volgens König is het voor zowel Gasunie als Shell een uitgemaakte zaak dat Groningen, de Eemshaven in het bijzonder, spil is in het waterstofverhaal. ,,Beide zien ze Groningen Seaports als onmisbaar in dit verhaal. Omdat we de connectie hebben met de afnemers, omdat we de ruimte hebben voor een waterstoffabriek. Als haven dragen we het ‘groene’ verhaal bovendien al jaren uit. Dat is ook de reden waarom groene bedrijven als Avantium en SkyNRG hier zijn gaan zitten. Ze willen onderdeel zijn van het groene ecosysteem hier.’’

De plannen kunnen op termijn volgens de betrokkenen duizenden banen opleveren. Daarnaast voorziet König een enorme boost voor Groningen als Europees koploper op het gebied van waterstof en groene energie. ,,Voor Seaports heeft heeft het zeer waarschijnlijk een spin-off. Dit zal betekenen dat bedrijven kiezen voor vestiging in Eemshaven of Delfzijl. Dit wordt echt een gamechanger in ons gebied.’’

Faiza Oulahsen, hoofd Klimaat en Energie van Greenpeace, reageert positief. ,,Groene waterstof speelt een sleutelrol in een fossielvrije toekomst. Het Noorden kan voorloper worden op het gebied van groene waterstof, mits we dat ook voldoende subsidiëren. Daar kan het rijk de handschoen oppakken om dit project te laten slagen.’’

Donald Pols, directeur van Milieudefensie, moet het ‘eerst zien, dan geloven’. Hij typeert het plan als een ‘schets voor een groen luchtkasteel’. ,,Zo heeft Shell beloofd vanaf 2017 één tot twee miljard euro per jaar in duurzame energie te investeren maar zelfs die minimale investering haalt het bedrijf niet. Voor nu - het is wat het is: een intentie, er is zelfs nog geen haalbaarheidsstudie gedaan.’’

menu