Plofkraken plaag in Duitse grensregio’s

Grensregio geteisterd door plofkraken. FOTO ARCHIEF DVHN / ANP

Banken in het Duitse Emsland, de regio grenzend aan Groningen en Drenthe, zijn aan een inhaalslag bezig wat betreft beveiliging van hun geldautomaten.

Aanleiding is een reeks plofkraken, waarvoor volgens de Duitse en Nederlandse politie Nederlandse bendes verantwoordelijk zijn. De ‘Audi-bende’, zo genoemd omdat de daders zich in de meeste gevallen in supersnelle Audi’s verplaatsen, bestaat uit ongeveer tweehonderd personen, die in wisselende samenstelling hun geluk beproeven bij vooral regionale banken net over de grens.

'Al weken vrees'

Vorige week was het weer raak. In Lathen werd een kraak gepleegd. Buit onbekend, maar zeker 30.000 euro schade aan het pand. Van de daders geen spoor. Een week daarvoor was het raak in Surwold. Twee jongeren lopen lachend langs de Volksbank in Surwold. ,,Dat ze juist deze bank voor een plofkraak hebben uitgekozen. Hier in Surwold. Hoe bestaat het? Dat we dit mogen beleven.”

Surwold is een saai, vierduizend inwoners tellend plaatsje in het Duitse Emsland. Een dorp dat wordt doorsneden door het Küstenkanaal. Het doet denken aan de Pekela’s met zijn kaarsrechte Pekelder Hoofddiep. Het is er leuk wonen. De criminaliteit is nog geen fenomeen in Surwold, maar daar denken de plofkrakers toch anders over.

,,Wat is gebeurd, vreesden we al weken”, zegt Thomas Albers. ,,Gelukkig zijn er geen slachtoffers, maar de bank gaat zeker een paar weken dicht.” Albers is veiligheidschef bij de Volksbank Nord-Hummling, met zes filialen een typische regiobank. Sinds januari zijn alle zes filialen van de bank beveiligd. Hoe? Daar geeft Albers geen antwoord op. Feit is dat de geldautomaten zijn vernietigd, maar dat er geen geld uit de flappentapper is gekomen. Albers wijst naar zijn collega. ,,Hij heeft een aantal jaren geleden een bankoverval meegemaakt. Hij kreeg een pistool op zich gericht. Dat heeft pas impact. Zo’n plofkraak is alleen erg vervelend en levert veel schade op.”

'Wilde westen'

Het Emsland afficheert zich graag als fietsregio, waar het prima toeven is, maar over tweewielers wordt nu amper gesproken. Het gaat over de ‘Audi-bende’. Al maanden wordt de regio opgeschrikt door plofkraken, wat het Emsland de bijnaam ‘het wilde westen’ van Duitsland heeft opgeleverd, een regio waar schijnbaar geen gezag heerst en criminelen het voor het zeggen hebben.

De Emsländische Volksbank heeft inmiddels het besluit genomen om ’s nachts een deel van zijn vijftien filialen te sluiten. Daarmee volgt de bank het advies van de Duitse politie. Albers weet dat de gehele banksector veiligheidsmaatregelen neemt. Sommige banken denken na over het installeren van bijvoorbeeld verfpatronen in de automaten: zodra er een kraak plaatsvindt, worden de bankbiljetten besmeurd met inkt, zodat het geld niets meer waard is.

Extra beveiligd

Ulrich Nolte, woordvoerder van de firma Wincor Nixdorf, bevestigt dat banken in Duitsland sinds de toename van het aantal plofkraken overstappen op extra beveiligde geldautomaten. De firma Nixdorf is marktleider als het gaat om het leveren van geldautomaten. Ze heeft een marktaandeel van 60 procent. Duitsland telt ongeveer zestigduizend geldautomaten.

Afgelopen jaar werden in Duitsland 132 geldautomaten gekraakt. Een groot deel van die kraken wordt toegeschreven aan Nederlandse bendes. ,,Ze hebben het de laatste maanden vooral op banken in de grensregio voorzien”, zegt politiewoordvoerder Achim van Remmerden. Meestal gaat het om banken die hooguit 30 kilometer van de grens verwijderd zijn.

Geen buit

In Nederland worden nog met regelmaat plofkraken uitgevoerd, maar in de meeste gevallen is van buit geen sprake, omdat de banken maatregelen treffen die zijn gericht op het laten mislukken van de plofkraak en het onbruikbaar maken van geld. Dat verklaart grotendeels dat Nederlandse criminelen steeds vaker de grens overtrekken om daar hun slag te slaan.

,,Wel wordt in Nederland vaak grote schade aan omliggende gebouwen aangericht”, weet Bart van Leeuwen, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken, waarbij tachtig banken zijn aangesloten. ,,Uitbannen van plofkraken lukt nooit”, zegt Van Leeuwen stellig. ,,Het blijft altijd een wedloop tussen criminelen enerzijds en politie en justitie anderzijds.”

Piek

Het aantal ram- en plofkraken is gestegen van 33 in de laatste zes maanden van 2014 naar 65 in de eerste helft van 2015. In 2013 werden in totaal 133 plofkraken gepleegd. Samenwerking tussen banken en politie leidde in de zomer van 2013 tot een arrestatiegolf waarna het aantal kraken afnam.

De piek in de eerste maanden van 2015 is te verklaren uit het feit dat een aantal criminelen weer op vrije voeten is en recidiveert. Na nieuwe arrestaties en een aantal veroordelingen waarbij criminelen tot hoge straffen zijn veroordeeld, loopt het aantal weer terug. ,,Wat wel tot bijna nul is gereduceerd, is het aantal bankovervallen. In de jaren zeventig en tachtig was het schering en inslag, nu zijn er nauwelijks bankovervallen.”

menu