Populatie trekvissen daalt wereldwijd met driekwart in afgelopen halve eeuw

Gemalen vormen een hindernisbaan voor trekvissen. Foto Anton Kappers - Thomasson

De populatie trekvissen is wereldwijd met driekwart afgenomen. Dit blijkt uit onderzoek van onder meer de World Fish Migration Foundation in Groningen.

Trekvissen, zoals zalm, paling en houting hebben vooral moeite met dammen, stuwen en gemalen. Ook overbevissing is een oorzaak. De populatie van deze vissoorten is de afgelopen halve eeuw met 76 procent afgenomen, zo staat in het Living Planet Index-rapport.

Afname in Europa het grootst

De onderzoekers namen meer dan 1.400 populaties van 247 soorten onder de loep. De gemiddelde afname is het sterkst in Europa (-93 procent) en Zuid-Amerika (-84 procent) en het minst in Noord-Amerika (-28 procent). In Noord-Amerika is de afname minder groot door maatregelen die afgelopen dertig jaar zijn genomen, zoals de verwijdering van bijna 1.500 dammen, stuwen en sluizen. Daardoor kan het water weer vrij stromen en dit is in het voordeel van trekvissen.

Minder vissen, meer honger

Bescherming van trekvissen is niet alleen belangrijk voor de natuur, maar ook voor de mens, benadrukt Arjan Berkhuysen van de World Fish Migration Foundation. ,,In armere landen als Vietnam is vis de belangrijkste voedselbron voor bevolking langs de rivier. Maar ook in rijkere landen, zoals Noord Amerika, zijn bestanden van vissen onmisbaar voor de lokale economie, bijvoorbeeld rond sportvisserij.”

100.000 dammen overbodig

De onderzoekers doen tal van aanbevelingen. Berkhuysen pleit ervoor te beginnen met het opruimen van overbodige dammen. ,,Tien procent van de dammen in Europa, dat zijn er ongeveer 100.000, zijn inmiddels overbodig. Die zijn bijvoorbeeld ooit aangelegd vanwege de opwekking van elektriciteit of tegen droogte. Maar heel veel hebben nu geen functie meer. Andere barrières, zoals de Afsluitdijk, kun je natuurlijk niet verwijderen. Maar ook dan zijn er maatregelen mogelijk. Zo is in de Afsluitdijk een gat aangebracht om trekvissen door te laten. Verder kun je denken aan passages en geulen langs dammen. In Europa is er weinig aandacht voor geweest, maar in het Noorden van Nederland is men er toch al mee bezig, zoals het waterschap Hunze en Aa’s.’’

De internationale experts pleiten ook voor samenwerking van landen langs trekroutes. Nederland is daar al mee begonnen, met projecten als Swimway Wadden Sea en Swimway Vecht.

Trekvissen stuiten op ‘hindernisbaan’ in het water

Professor Marine Ecology Britas Klemens Eriksson van de Rijksuniversiteit Groningen schreef mee aan het rapport. ,,Trekroutes van dieren laten de samenhang zien in de natuur. Wij doen onderzoek naar het trekgedrag van vissen in en aan de randen van de Waddenzee. Daar komen vissen langs, zoals de paling, die rekenen op een gezonde zee en gezonde rivieren die goed toegankelijk zijn.”

De initiatiefnemers van het rapport zijn naast de World Fish Migration Foundation, de Zoological Society of London, het Wereld Natuur Fonds, The Nature Conservancy en IUCN. De laatste is een internationaal samenwerkingsverband dat zich bezighoudt met natuurbehoud en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen. Hierbij zijn 86 landen aangesloten.

menu