Onderzoekers bekijken de bodem in Noord-Groningen waar straks een kabel doorheen wordt getrokken die stroom van een groot windpark aan land brengt. ‘De ene soort klei is de andere niet.’

Een bescheiden boorinstallatie staat een paar kilometer boven Kloosterburen en de buurtschap Kleine Huisjes in de berm van de Dijksterweg, pal naast de zeekering. Het is het punt waar over een paar jaar de stroomkabel van een groot windmolenpark ten noorden van Schiermonnikoog aan vaste wal komt.

Onderzoekers zijn er in opdracht van netbeheerder TenneT neergestreken om bodemonderzoek te doen voor de aanleg van de kabel. Die loopt straks onder Schier door, over het wad en de kwelder en vervolgens door zo’n 35 kilometer Gronings akkerland naar de Eemshaven, waar de stroom van het windpark het net op gaat.

,,Op dit punt komt de kabel straks zo’n dertig meter diep onder de dijk door in het Groninger land. We kijken nu naar de bodemopbouw. We willen weten wat de bodemeigenschappen zijn, hoe de samenstelling is en de draagkracht. We letten op allerlei dingen. Verzilting natuurlijk, maar ook op ziektekiemen,’’ zegt Jurgen Pijpker, coördinator van het veld- en bodemonderzoek van TenneT.

Grondmonsters

Bij die klus, die tot de zomer duurt, worden grondmonsters genomen. Om de vijftig meter wordt er in de grond geprikt. Door de korrelgrootte, het vochtpercentage en de verdeling van de grondsoorten te meten kunnen onderzoekers bijvoorbeeld berekenen hoeveel warmte de kabels afgeven. Met de kennis die het onderzoek oplevert kan worden bepaald welk type kabels straks nodig is, waar ze precies komen te liggen en hoe diep.

De kabel op land verschilt van die in zee. In het wad komen twee kabels, elk met een doorsnede van 25 centimeter. Ze zijn loodzwaar - 100 kilo per meter - en worden met behulp van schepen gelegd. Op land komen zes dunnere kabels, elk van zo’n 10 tot 15 centimeter dik. Op zee komt de kabelverbinding enkele meters diep te liggen, op land 1 meter 80. ,,Op plekken waar we boren komt hij dieper, tot wel dertig meter. Bijvoorbeeld op plaatsen waar een andere leiding ligt, of een weg’’, zegt Frank Timmer van TenneT.

Immense graafklus

Op de route naar de Eemshaven krijgen de kabelaars te maken met in totaal zo’n 150 grondeigenaren, de meeste daarvan boeren. Die zitten niet te wachten op de immense graafklus door hun kostbare pootaardappel- en uienakkers. Ze zijn bang voor verzilting - waar vooral aardappels en uien gevoelig voor zijn. Sommige boeren zijn ook beducht voor de warmte die de kabels mogelijk afgeven en vrezen voor een magnetisch veld, waardoor hun gps-apparatuur wordt gestoord.

Warmte zal geen probleem worden, denkt Timmer. ,,Op de diepte waarop de kabels liggen is die er nauwelijks. De zes kabels liggen ook los van elkaar. Er zit isolatie en een beschermende mantel omheen. En wat dat magnetisch veld betreft: we leggen al tientallen jaren kabels, maar we hebben daar nog nooit last van een gps-storing gehad.’’

Timmer wil ook een misverstand uit de weg ruimen. De zeven rentmeesters die nu alle boeren bezoeken om toestemming te vragen om hun gronden te mogen betreden voor het onderzoek, laten geen documenten tekenen waarmee de kabel straks ook meteen kan worden aangelegd. ,,Dat is een aparte procedure, die komt nog.’’

Negen polders

In Noord-Groningen lijkt de bodem vooral uit klei te bestaan. Maar zelfs die heb je in soorten, zegt Pijpker, ,,We komen door negen verschillende polders en die zijn allemaal verschillend. De ene soort klei is de andere niet. Je hebt potklei, je hebt klei met ziltig zand, je hebt hele zware klei, noem maar op. Al die grond is uniek en heeft andere eigenschappen.’’

Het duo benadrukt dat er straks met beleid wordt gegraven in de peperdure akkergrond. ,,Als we alle grond door elkaar gooien bij het graven, hebben de boeren een probleem. Dat doen we dus niet. Alle lagen worden gescheiden van elkaar ontgraven en ook weer gecontroleerd teruggelegd, zodat elke laag weer op de goede plek komt’’, aldus Timmer.

Het grondwater wordt daarbij steeds goed in de gaten gehouden. ,,We zitten in de kwetsbare zoetwaterbel die voor boeren enorm belangrijk is. De zorgen snappen we heel goed. We kijken ook of we tijdens de klus minder grondwater hoeven te onttrekken’’, aldus Pijpker. Op advies van de boerenorganisatie LTO gaat het bureau Acacia Water een verziltingsonderzoek doen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen