De uitbreiding van de Eemshaven veegt Oudeschip en omliggende buurtschappen niet van de kaart. Júist niet, zegt gedeputeerde Mirjam Wulfse.

De schok was groot toen de 116 huishoudens in Oudeschip, Koningsoord, Nooitgedacht, Polen en Heuvelderij dinsdagavond van de provincie Groningen en gemeente het Hogeland kregen te horen wat er staat te gebeuren rond de Eemshaven. Vierhonderd hectare industriegrond komt er bij, bijna een verdubbeling van het huidige havengebied.

Het nieuws viel veel omwonenden rauw op het dak. ‘s Middags kregen ze een uitnodiging in de bus, diezelfde avonds werden ze bijgelicht over de plannen in de Oostpolder, aan de zuidkant van de Eemshaven. Kort dag, erkent gedeputeerde Mirjam Wulfse. Maar veel eerder kon niet.

Recht eerste koop

Om grondspeculanten de pas af te snijden in het toekomstige havengebied hebben provincie en gemeente het recht van eerste koop bedongen op de landbouwgrond in de Oostpolder. Om een lastminute-run van opkopers richting de huidige boereneigenaren te voorkomen, konden de uitnodigingen aan de omwonenden pas de deur nadat dit ‘voorkeursrecht’ ‘s middags formeel wereldkundig was gemaakt in de Staatscourant .

Het ‘begin van het einde’ dat sommige omwonenden nu zien naderen voor de oude buurtschapjes rond de Eemshaven, is die uitbreiding niet, verzekert gedeputeerde Wulfse. Integendeel: het ‘masterplan’ dat provincie en gemeente de komende anderhalf jaar samen met hen gaat ontwikkelen voor de Oostpolder, moet juist de belangen van economie en leefbaarheid in balans houden.

21 windturbines

Wat de omwonenden volgens de provinciebestuurster in ieder geval niet kan verrassen, zijn de 21 windturbines die in de Oostpolder verrijzen. Dat plan zit al jaren in de pijplijn. Wat nieuw is, is dat daartussen straks plek is voor grootschalige nieuwe bedrijfslocaties. Die combinatie maakt het uniek, zegt Wulfse.

,,We hadden het ook bij een windpark kunnen laten en elders rond de haven nieuwe industriegrond kunnen aanwijzen. Bovendien gaan we het als overheid zelf ontwikkelen. Anders dan bijvoorbeeld Groningen Seaports hoeven we niet alleen naar financiële en economische belangen te kijken, maar kunnen ook de leefbaarheid van de woonomgeving mee wegen.’’

In de polder is straks geen plek voor stank, lawaai en lichtoverlast producerende chemiereuzen of tuinbouwkassen die in het verleden wel in beeld waren voor de polder, bezweert de gedeputeerde. Wél voor innovatieve hightech, datacenters, bedrijven op het gebied van waterstoftechnologie, medische toeleveranciers en producenten van onderdelen en batterijen voor de (elektrische) auto-industrie.

Groene stopcontact van Noordwest-Europa

Vijf sectoren die aansluiten bij de ambitie om de Eemshaven op te stoten tot hét ‘groene’ stopcontact van Noordwest-Europa. ,,Uit die hoek krijgen we de laatste jaren al heel veel belangstelling’’, zegt Wulfse. ,,Maar telkens lukte het dan toch steeds net niet doordat bedrijven te lang moeten wachten voor ze kunnen bouwen.’’ De Oostpolder biedt zulke bedrijven straks ruime kavels waar de eerste schop binnen anderhalf jaar de grond in kan. Volgens marktonderzoek neemt de vraag naar zulke ‘greenfields’ de komende vijftien jaar een hoge vlucht.

En nee, juist zúlke bedrijfsactiviteiten dringen de omliggende dorpjes dus niet van de kaart met ruimgetekende lawaai- of stankzones waarbinnen bewoning niet is toegestaan. Wat Wulfse betreft hoeft niemand straks te verhuizen. Maar voor wie weg wíl moet er niettemin een uitkoop- en garantieregeling komen die omwonenden bij de verkoop van hun huis behoedt voor waardevermindering door de nabijheid van de Eemshaven.

Zo’n ‘Moerdijkregeling’ is een langgekoesterde wens rond het Eemshavengebied. Al voor de gemeente Eemsmond opging in het Hogeland werd er vergeefs voor gelobbyd. Tot dusver leek het te duur, maar nu willen provincie en gemeente er toch serieus naar kijken. Hoe zo’n regeling eruit moet zien, wordt nog verder uitgewerkt - in samenspraak met de omwonenden zelf. In Moerdijk kunnen omwonenden van de chemische industrie rond deze Brabantse plaats hun huis voor 95 procent van de taxatiewaarde verkopen als ze willen of moeten verhuizen. Die regeling bedruipt zich daar zelf uit de doorverkoop van de woningen aan nieuwkomers.

De plannen kunnen de bedrijvigheid én de leefbaarheid van het gebied versterken, zegt de gedeputeerde. Recent zijn al afspraken gemaakt over een Gebiedsfonds waaruit investeringen in de woonomgeving kunnen worden gedaan met de winst uit het windpark. Ook in het masterplan wil Wulfse een compensatieregeling vastleggen om de impact van de oprukkende industrie te verzachten. ,,Dat loopt van klein, zoals geld voor geluidsisolerende maatregelen aan individuele woningen, tot grotere wensen voor verbetering van de woonomgeving.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen