Pyreneese Berghonden beschermen schapen tegen wolven

Op het Wierdense Veld en de Sallandse Heuvelrug  is een landelijke proef ter bescherming van schapen begonnen. Pyreneese Berghonden en de Turkse Akbash gaan daar schaapskuddes beschermen tegen wolven.

Schapenhouders uit Groningen en Drenthe zullen de proef met belangstelling volgen. De afgelopen maanden werden in deze regio tal van schapen door wolven doodgebeten.

De wolf is een ‘blijver’ in Nederland. Schaapskuddes hebben daarom bescherming nodig. Schieten mag niet. Op het Wierdense Veld en de Sallandse Heuvelrug loopt daarom een landelijke proef met Pyreneese Berghonden en de Turkse Akbash. „Ze zullen het gevecht zeker aangaan.”

Knuffelhondjes?

Ze ogen als knuffelhondjes. Maar het uiterlijk is bedrog. „Dit zijn echte beschermingshonden, ze reageren fanatiek op iedere bedreiging van de schaapskudde. Een lief hondje houdt wolven echt niet tegen”, zegt schaapsherder André Kühn.

Zijn twee kuddes in de natuurgebieden Wierdense Veld en op de Sallandse Heuvelrug bij Nijverdal worden inmiddels beschermd door de speciaal gefokte Pyreneese Berghonden en het Turkse ras Akbash.

Een lief hondje houdt een wolf echt niet tegen

„De wolf breidt zich snel uit in Nederland en zonder bescherming met honden en speciale rasters kan ik als herder beter stoppen met straks alleen maar dode schapen. De honden zijn nodig, omdat de wolf een beschermde diersoort is en afschieten is verboden.”

De herder, die werkt in opdracht van de natuurorganisaties Landschap Overijssel en Staatsbosbeheer, schafte als eerste in Nederland zelf de honden aan.

Landelijk proefproject

Op initiatief van Ark Natuurontwikkeling en Van Bommel Faunawerk en met steun van BIJ12 waarvan het Faunafonds onderdeel uitmaakt, dat uitkeert bij schade door wolven, zijn de kuddes van Kühn aangewezen als landelijk proefproject voor het inzetten van beschermingshonden.

Er wordt door Van Bommel en Ark onderzoek verricht naar de effectiviteit van de honden en het gebruik in Nederland. Tevens worden bezoekers en omwonenden uitgebreid geïnformeerd over de aanwezigheid van de honden. En collega-herders kunnen bij Kühn aankloppen voor advies en informatie.

In Duitsland, waar veel wolven zijn, deed Kühn in Saksen-Anhalt ervaring op met Pyreneese Berghonden bij schaapskuddes.

 „Maar in Duitsland lopen schaapskuddes meestal in afgelegen gebieden met weinig bezoekers. Nederlandse natuurgebieden worden veel drukker bezocht en niet iedereen houdt zich aan de toegangsregels. Vandaar dat we willen onderzoeken hoe effectief de honden in de Nederlandse situatie zijn zonder gevaar op te leveren voor wandelaars en andere bezoekers”, zegt onderzoeker Frans van Bommel.

'Vestiging van wolf in natuurgebieden valt te verwachten'

Hij verwacht dat de ervaringen in Twente een belangrijke bijdrage leveren aan de wijze waarop de meer dan 100 schaapskuddes in ons land kunnen worden beschermd tegen wolven. „En die kuddes lopen vooral in natuurgebieden waar je vestiging van wolven in de toekomst kunt verwachten”, zegt Van Bommel.

Het fokken, opvoeden en trainen van de honden is geen sinecure. „Je bent drie jaar bezig voor je weet of een hond geschikt is en de kudde daadwerkelijk verdedigt. Dat kost niet alleen veel geld, maar ook tijd en eindeloos geduld. Een herder is er echt niet door een hondje te kopen en tussen de schapen te laten lopen. Je moet voortdurend met de honden bezig zijn, anders gaat het echt mis."

,, De honden moeten alert en agressief zijn bij bedreiging door wolven, maar je moet ze ook de baas blijven. Alleen mensen die dagelijks met ze omgaan worden door de honden getolereerd, dat moet je dus als herder ook doen”, vertelt Kühn uit ervaring.

Gevecht aangaan

De honden worden vooral ingezet als de schapen ’s nachts of in de wintermaanden zonder permanente aanwezigheid van een herder binnen een afgerasterd stuk land de nacht doorbrengen. Daarvoor worden zogenaamde flexibele netten als rasters gebruikt die onder stroom worden gezet.

Een wolf kan alleen door te graven of te springen bij de schapen komen. „Dan is het vervolgens de taak van de honden om ze af te schrikken of het gevecht aan te gaan. Een goede beschermingshond zal dat zeker doen”, zegt Kühn. Overdag zitten de honden goed afgeschermd bij de schaapskooi. In groepjes, want onderling botert het niet altijd tussen de honden.

Beheerder Evert Dijk van Landschap Overijssel zegt dat zijn organisatie het project met beschermingshonden voluit ondersteunt.

 „We zien het aantal waarnemingen van wolven in Nederland toenemen, blijvende vestiging en het eerste roedel met jongen komt dichterbij. We ontkomen dan ook niet aan maatregelen om schaapskuddes in de natuurgebieden te beschermen, ook al zijn de kosten dan aanzienlijk hoger. Maar zonder b egrazing met schaapskuddes grote heidegebieden onderhouden kan niet. We kunnen niet anders en moeten voorbereid zijn op een toename van wolven.”

Heel gevaarlijk

In het Wierdense Veld en op de Sallandse Heuvelrug worden bezoekers inmiddels geïnformeerd met speciale waarschuwingsborden en flyers. „We hopen dat het publiek er snel aan zal wennen om afstand te houden. Laatst wilde een vrouw haar kind over het hek tillen om de hondjes te aaien. Dat kan echt heel gevaarlijk worden”, zegt Dijk.

Ook Kühn is resoluut: „Blijf alsjeblieft uit de buurt, houdt afstand en laat honden niet loslopen, want de Pyreneese berghonden zien niet alleen wolven maar ook mensen en honden van wandelaars als een echte bedreiging van de kudde waar ze deel van uitmaken.”

 Een ander probleem vormt lawaai door het voortdurend blaffen. „Dat hoort bij het beschermingsgedrag. Ze zijn zo alert dat ze zelfs blaffen als een muis z’n kop uit holletje steekt.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.