De bus wordt schoongemaakt.

Qbuzz wil van kamelen-dienstregeling (met grote spitsdrukte) af, en maakt daar een 'paard' van

De bus wordt schoongemaakt. Foto: Frits Poelman

Het busverkeer in Groningen en Drenthe komt vanaf 17 augustus weer op stoom. Drukke buslijnen rijden minder vaak in de spits, vaker overdag. En Qbuzz kan de nieuwe coronaproof dienstregeling snel aanpassen.

In een normaal jaar zou Qbuzz na de vakantie de dienstregeling weer oppakken. Die loopt sinds jaar en dag voor alle openbaar vervoer in Europa van december tot december, met een paar vaste vakantieperiodes en een handjevol tussentijdse aanpassingen in mei.

Door de coronacrisis hebben Qbuzz en het OV-bureau Groningen Drenthe deze zomer een compleet nieuwe dienstregeling in elkaar gezet voor de tweede helft van het jaar en begin volgend jaar. Die moet onder meer voorkomen dat er veel lege bussen naar de Zernike Campus in Groningen rijden, zoals in juni.

Flexibel

Busbedrijven pakten begin juni hun oude dienstregelingen op toen de regering na de lockdown − in die periode reed Qbuzz als op zaterdag − zei dat het onderwijs weer op gang zou komen. De scholen bleven in de praktijk echter zo goed als dicht en er zat bijna geen scholier of student in de bus.

Directeur Wilko Mol van het OV-bureau wil dat geen tweede keer beleven. ,,Het aantal passagiers stijgt sindsdien flink, maar niet naar Zernike. Daar gingen geen medewerkers en studenten naartoe en dus reden er te veel bussen. Qbuzz kon dat voor de vakantie niet terugdraaien, omdat de roosters voor materieel en personeel slim met elkaar waren vervlochten. Heel efficiënt, maar je kon daar niet zomaar een stuk uithalen. Qbuzz is nu flexibeler en kan op specifieke buslijnen gemakkelijker extra bussen toevoegen of laten vervallen’’, aldus Mol.

Reizigers krijgen volgende week definitief te horen wat er verandert. Ze kunnen tot volgend jaar zomer een basis dienstregeling verwachten die wordt aangevuld met extra bussen als dat nodig is. ,,Qbuzz zet alle personeel en materieel voorlopig gewoon in. Het pluspakket speelt in op specifieke vervoersvragen die ongetwijfeld ontstaan.’’

Alle haltes blijven

Volgens het OV-bureau blijven alle haltes bestaan, ook op het platteland. ,,Alle voorzieningen blijven bereikbaar met het openbaar vervoer. We heffen geen buslijnen op omdat er weinig gebruik van wordt gemaakt. We veranderen alleen de frequenties.’’

Qbuzz laat drukke buslijnen minder vaak rijden in de spits en vaker in ‘daluren’ overdag. Dat geldt volgens Mol vooral voor Q-link buslijnen en Qliners die in de topspits veel vaker reden dan in de daluren.

,,We vlakken de spits af. Ons aanbod zag er als het ware uit als een kameel, met twee grote bulten: extra veel ritten in de ochtend- en avondspits. Dat beeld verandert nu in een paard. Of dat een jonge hengst is met een rechte rug of een wat ouder paard met een iets doorgezakte rug − en dus toch nog een beetje extra spitsdrukte − zal de praktijk uitwijzen.’’

loading

Vakantiedrukte

Bij voorbaat hoopt Mol alvast dat de afvlakking na de coronacrisis in stand blijft. ,,Het is voor iedereen goed als de grote spitsdrukte niet terugkeert. Ik heb goede hoop dat dat gebeurt, omdat ik denk dat de vervoersvraag van het onderwijs, maar ook van het bedrijfsleven en de zorg, voor een deel structureel verandert. Wij merken met name bij het hoger onderwijs en grote scholengemeenschappen in Groningen en Drenthe enthousiasme over gespreide roosters. Het is niet voor elke middelbare school mogelijk en nodig, maar iedereen is bereid erover na te denken. We gieten in deze tijden niets in beton. We zullen zien hoe de vervoersstromen zich de komende maanden ontwikkelen.’’

Het openbaar vervoer kreeg door de coronacrisis een grote klap, omdat de overheid het reizen per bus en trein aanvankelijk ernstig afraadde (alleen noodzakelijke reizen) en voor deze sector als enige een mondkapjesplicht invoerde. Tijdens de eerste weken van de lockdown vervoerde Qbuzz − vergeleken met vorig jaar − nog maar 8 procent van het aantal reizigers. Volgens Wilko Mol ligt dat percentage in Groningen en Drenthe inmiddels alweer boven de 50. ,,De afgelopen weken zaten we door de vele toeristen alweer op bijna 70 (maandag tot en met zaterdag) en op zondag zelfs op 80 procent ten opzichte van vorig jaar zomer. Maar dat zegt niks over het najaar of 2021, omdat we nu zomerperiodes vergelijken. Dan reizen er geen scholieren en studenten en veel minder forensen.’’

‘Het spannende van een busrit moet eraf’

Qbuzz heet de reizigers vanaf 17 augustus met een speciale campagne van harte welkom terug, zegt directeur marktontwikkeling Michel van der Mark. ,,We vinden het belangrijk om dat uit te stralen. Hoewel we deze zomer alweer tegen de 70 procent aankruipen, is de klok qua reizigersaantallen natuurlijk behoorlijk teruggezet.’’

Volgens Van der Mark raken reizigers merkbaar gewend aan het dragen van een mondkapje, ook al is dat alleen in de OV-sector landelijk verplicht en niet in winkels of andere kleine ruimtes. ,,Dat maakte van een busrit opeens een spannend avontuur. Dat spannende gaat er gelukkig af. Ook recreatieve reizigers gebruiken zonder problemen een mondkapje.’’

Uniek monitorsysteem

Het bedrijf heeft de afgelopen maanden extra geïnvesteerd in het monitoren van reizigersstromen. ,,Chauffeurs melden wanneer de bus vol zit en we werken met een geautomatiseerd systeem op basis van OV-chipkaartgegevens. Daarmee zien we dagelijks bij welke haltes en bustypes drukte ontstaat, zodat we een week later op dezelfde dag een grotere bus of versterking kunnen inzetten. Dat is best wel uniek in Nederland, en zeker van belang nu corona alles op zijn kop heeft gezet.’’

Het systeem moet Qbuzz snel duidelijk maken of en op welke plekken er toch pieken ontstaan. ,,We delen alle informatie met andere vervoerders elders in het land, die ook hiervan kunnen leren. Het zal ons ook helpen om uit te maken of en wanneer er weer een nieuwe dienstregeling moet komen. Daar hebben we nu nog geen inzicht in. We denken begin 2021, maar we moeten afwachten wat reizigers van de huidige plannen vinden en wat alle andere ontwikkelingen zijn: overheidsmaatregelen, financiële middelen, roosters, reizigersgedrag − gaat iedereen weer elke dag naar het werk of blijven we thuis −, een mogelijke terugkeer van het virus. Enzovoort. Afhankelijk van wat er gebeurt, zijn scenario’s mogelijk tussen diepzwart en lichtgroen. Daar kunnen we nog niks van zeggen, we proberen er alleen zo flexibel mogelijk op te anticiperen.’’

Financieel is Qbuzz nu afhankelijk van de gebruiksvergoeding die het OV-bureau van het rijk krijgt en naar Qbuzz doorsluist. Vakbonden maken zich inmiddels grote zorgen over de werkgelegenheid bij vervoerbedrijven. Van der Mark: ,,Voor dit jaar is dat niet nodig, voor 2021 weten we het nog niet. Dat is mede afhankelijk van de politiek.’’

menu