René de Vries (89) dook onder in Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog: 'Je wist dondersgoed dat als je verraden werd, dat het afgelopen was'

Hij droomt er nog steeds over. 76 jaar na de Tweede Wereldoorlog zijn de nachten van René de Vries (89) vaak gevuld met de angst opgepakt te worden: ,,Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan de oorlog denk.” René was vrijdagavond te gast bij Talk of the Town , waarin hij bij persentator Nathan de Vries zijn verhaal deed over onderduiken, verdriet en het ultieme gevoel van vrijheid. 

René is acht als de oorlog begint. De Joodse jongen moet al snel een davidster op en naar een Joodse school. ,,Het was niet anders. Als het niet erger wordt, dan redden we het, dacht ik.” Maar dat werd het wel.

Als tienjarig jochie neemt René afscheid van zijn vader, die zogenaamd arbeid moest verrichten in Duitsland, maar in werkelijkheid werd afgevoerd naar Auschwitz. ,,Mijn vader moest zich om twaalf uur die vrijdag melden op het station.”

Bevrijding met een zwart randje

Samen met zijn moeder en zijn broer duikt René vervolgens drie jaar lang onder. Dat was zenuwslopend, vertelt hij. ,,Je wist dondersgoed dat als je verraden werd, of gepakt werd, dat het afgelopen was.”

René kan zich de bevrijding nog goed herinneren. ,,Ik liep naar buiten en ik riep ‘eureka, eureka, eureka’.” De stad Groningen werd op 16 april 1945 bevrijd. ,,Ik kon weer buiten zijn, ik kon weer ademhalen. Je hoorde er weer bij.”

Toch volgt er voor René een lastig jaar. ,,Het was een bevrijding met een zwart randje. Want je zit een jaar lang te wachten of er nog mensen terugkomen.” De Vries heeft zijn vader niet meer teruggezien.

‘De ooggetuigen zijn er nog’

René heeft al zijn herinneringen aan de oorlog opgeschreven. ,,Dat is mijn houvast geweest. Daar kon ik altijd op terugvallen.” Journalist Frank von Hebel, die vrijdag ook aanschoof bij Talk of the Town , vind het belangrijk dat deze verhalen bewaard worden. ,,De ooggetuigen zijn er nu nog en kunnen de verhalen vertellen. Over pakweg tien jaar is dat voorbij. Ik wil dat het vastgelegd is.”

Von Hebel schreef vorig jaar het boek Stemmen van de bevrijding waarvoor hij  tientallen mensen interviewden die 75 jaar geleden in de stad en provincie Groningen het einde van de Tweede Wereldoorlog meemaakten.Net zoals René.

Haring

Wat is nou het ultieme gevoel van vrijheid? Volgens René komt een haring happen behoorlijk in de buurt. ,,Op de hoek van de Kraneweg stond een haringkar. In 1946 heb ik daar een haring staan eten. Dat was heerlijk. Dat was vrijheid. Als je een haring eet, dan kun je niet zien wat er achter je gebeurt. Alles wat er geberut moet je over je heen laten komen. En dat kon toen weer.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Talk of the town
Video