'Roken kost ons miljarden'

Roken kost de maatschappij jaarlijks tussen de 21,2 en 43,2 miljard euro. Omgerekend is dat per Nederlander 2000 euro per jaar.

Die miljarden euro's aan kosten worden grotendeels veroorzaakt doordat rokers korter leven en een lagere kwaliteit van leven hebben. Ook nemen rokers vaker pauze, verzuimen eerder van het werk en hebben hogere zorgkosten.

Grote schade
Dat blijkt uit een conceptrapport van SEO Economisch Onderzoek dat in het bezit is van Dagblad van het Noorden. Het onderzoek wordt maandag gepresenteerd in Den Haag en is aangevraagd door Stichting Eindspel Tabak. De stichting - waar enkele gerenommeerde gezondheidsdeskundigen zoals Diana Monissen en Loek Winter achter zitten - wil met deze kosten-baten-analyse aantonen dat roken de Nederlandse economie grote schade toebrengt. Stichting Eindspel Tabak heeft als doel om wetgeving te realiseren waarbij er een strikt verbod komt op verkoop van tabak aan mensen die zijn geboren na een bepaald jaar. Dit om het roken uiteindelijk volledig uit te bannen.

In Nederland overlijden jaarlijks zo'n 20.000 mensen aan ziektes die worden veroorzaakt door sigarettenrook. Daarnaast zijn er zo'n 400.000 Nederlanders chronisch ziek als gevolg van het opsteken van een sigaret, schrijven de onderzoekers. Ze hebben drie scenario's uitgetekend (laag, midden en hoog) wat de maatschappelijke kosten en baten zijn van roken.

2000 euro per jaar
Uit de SEO-berekeningen komt naar voren dat roken, in het hoge kostenscenario, Nederland jaarlijks 43,2 miljard euro kost. In het meest gunstige scenario gaat het om ongeveer de helft: 21,2 miljard euro. Uit het middenscenario rolt een bedrag van 33 miljard euro dat het Nederland jaarlijks kost door roken. Dat is omgerekend per Nederlander bijna 2000 euro per jaar.

De meeste kosten zitten in het verlies aan kwaliteit van leven (zo'n 11 miljard euro) en verloren levensjaren (bijna 25 miljard euro). De effecten van roken zijn door de onderzoekers vertaald naar geldbedragen via een wereldwijde gehanteerde rekenmethode, de zogeheten QALY. Daarmee kunnen economen gezondheid – dat zich eigenlijk niet in geld laat uitdrukken – toch becijferen. Het gaat dan vooral om consumptie en vrije tijd. Een slechtere gezondheid door bijvoorbeeld roken, schrijven de onderzoekers, houdt automatisch in dat mensen bijvoorbeeld minder doen in hun vrije tijd.

Vergelijking
Onderzoeksinstituut SEO heeft voor het rapport twee situaties met elkaar vergeleken: de hypothetische situatie dat niemand in Nederland rookt en die waarin wel wordt gedampt. Het verschil in welvaart tussen de twee situaties is het effect van roken.

Opvallend is dat de zorgkosten in een wereld met rokers lager zijn dan wanneer er geen enkele Nederlander zou roken. Dit komt omdat rokers eerder doodgaan. Dat betekent dat ze ook geen gebruik maken van de gezondheidszorg, concluderen de onderzoekers. En dat is goedkoper. Maar dat zal in de toekomst anders kunnen worden. De medische technologie ontwikkelt zich en mensen worden, zo is de verwachting, ook ouder.

Rokers zijn, volgens het SEO-onderzoek, sowieso minder productief vanwege hun slechtere gezondheid. Hun ziekteverzuim is met bijna drie dagen extra (gemiddeld) hoger en ook nemen rokers vaker pauzes om even een sigaret op te steken. Dat kost de maatschappij maximaal zo'n 12,5 miljard euro, staat in het rapport.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.