Opinie: 'Schiet op met sneltesten en mondkapjesplicht'

‘Schiet op met mondkapjesplicht!’ Foto: Shutterstock

Het spook van een nieuwe lockdown doemt op. Het aantal besmettingen met corona stijgt snel en dit keer ook in het Noorden. Hoe is het tij te keren? Nederland moet meer haast maken met sneltesten, betoogt DVHN-gezondheidsredacteur Arend van Wijngaarden.

1. Nog weinig ziekenhuisopnames maar angst groeit

Dat de nieuwe golf van het coronavirus tot nu toe nog weinig ziekte en sterfte veroorzaakt, is geen reden het virus maar vrij rond te laten gaan. Er is nog te weinig zekerheid. De kans is groot dat via de fitte jongeren binnenkort ook de zwakkeren en ouderen besmet raken. We kunnen als samenleving dat risico niet nemen.

Steeds duidelijker wordt ook dat ons gezondheidssysteem kwetsbaar is. De GGD’s kunnen het bron- en contactonderzoek niet meer aan, niet alleen in de Randstad maar ook in Groningen. Het lukt het ministerie niet goed om de testcapaciteit te vergroten en het personeel van de intensive cares in de ziekenhuizen klaagt nu al over overbelasting.

Dat maakt dat we allemaal angstiger worden dat een nieuwe lockdown onvermijdelijk is. Maar we hebben al zo lang onze grootouders niet meer kunnen aanraken en sociale activiteiten moeten mijden. Kunnen we het aan om een hele winter lang thuis te moeten blijven met zijn allen?

2. Sneltesten komen te langzaam

Arts-microbioloog Alex Friedrich van het UMCG pleitte op 1 september al voor sneltesten. Dergelijke testjes met een snelle uitslag, vergelijkbaar met een zwangerschapstest, hoeven niet per se voor honderd procent betrouwbaar te zijn om toch de samenleving weer enige armslag te geven. Eerst filter je bij de ingang iedereen eruit die mogelijk besmet is. Alleen die mensen hoeven dan de tijdrovende maar medisch betere PCR-test te ondergaan.

Het RIVM onderzoekt weliswaar vijf sneltesten en minister Hugo de Jonge hoopt dat ze vanaf november beschikbaar komen. Maar intussen zijn er al bedrijven die sneltesten verkopen aan ondernemers, die daarmee hun personeel wekelijks testen.

Veel ondernemers en hun organisaties willen dat de sneltesten sneller breed ingevoerd worden. ,,Gas erop’’, zegt de voorzitter van MKB Nederland. Daarin hebben de ondernemers gelijk, vindt Jochen Mierau, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Met een sneltest die ook mensen zonder klachten kunnen nemen, kan je het virus veel sneller ontdekken. Daarmee kan je die mensen isoleren en dus het virus indammen.’’

Mierau begrijpt tegelijk ook dat invoering van zo’n sneltest juridisch ingewikkeld is. ,,Als je zo’n sneltest hebt gedaan, mag je dan toch met een snotneus naar je werk gaan? Als het ministerie zegt dat we zulke sneltesten mogen gebruiken, komen zulke vragen aan de orde. Daarom pleit ik ervoor snel wet- en regelgeving te ontwikkelen. Anders dreigt hetzelfde als met de corona-app, dat de bestuurlijke context niet goed is ingekaderd.’’

3. Mondkapjesplicht kan echt helpen

Nederland is een van de weinige landen waar nog nauwelijks mondkapjes worden gedragen. Het wetenschappelijk bewijs voor het nut van mondkapjes groeit.

Zo laat een serie statistieken van de Universiteit van Washington in Seattle, Verenigde Staten, een boeiende voorspelling zien voor de Nederlandse situatie. Bij het huidige beleid blijft het aantal besmettingen fors groeien zodat een nieuwe lockdown in de lucht hangt. Met een mondkapjesplicht zouden we dat moment waarop een lockdown onvermijdelijk is kunnen uitstellen of voorkomen, blijkt uit de Covid-19 Projections van dit instituut .

Een wetenschappelijk nog wat degelijker studie is van het British Medical Journal, dat het nut van mondkapjes overtuigend laat zien. En uit een analyse van Goldman Sachs blijkt dat het dragen van mondkapjes de economische schade veel lager maakt. Het scheelt miljarden.

,,We hebben er deze zomer natuurlijk uitgebreid over gediscussieerd, maar er is veel bewijs dat mondkapjes wel degelijk veel bijdragen aan het verminderen van de verspreiding’’, zegt Mierau. ,,Je ziet in landen zoals Duitsland waar wel veel meer mondkapjes gedragen worden, dat het aantal besmettingen veel minder hard stijgt dan in Nederland’’, vervolgt Mierau. ,,Nu de scholen en bedrijven weer volop zijn begonnen, wordt het steeds lastiger de afstand goed te bewaren. We kunnen met het koudere weer binnenkort ook niet meer de ramen open houden om goed te ventileren.’’

menu