Schijnvertoning of waardevol democratisch instrument? Groningen dubt over lokaal referendum

Om een referendum te kunnen organiseren in Groningen, moesten er nieuwe gemeentelijke regels worden gemaakt. op de foto: Mensen brengen hun stem uit in de Oosterpoort. foto: Archief DVHN/Reyer Boxem

Groningers moeten meer directe invloed krijgen op belangrijke politieke beslissingen met een lokaal referendum, vindt een groot deel van de oppositie in de gemeenteraad. Veel partijen weifelen en willen in elk geval niets overhaasts beslissen.

Momenteel kan er in Groningen geen referendum worden georganiseerd, omdat de regels voor zo’n volksraadpleging nog niet zijn geüpdatet sinds de gemeentelijke herindeling van 2018. Daarvóór hadden de oude gemeenten Haren en Groningen verschillende regels, en in Ten Boer bestond überhaupt geen referendumverordening.

‘Er zijn veel betere manieren om mening van bewoners te vragen’

Maar wat in dezen nu het beste is voor de nieuwe gemeente Groningen? Daar is de raad nog niet over uit. De SP diende samen met de Stadspartij, 100% Groningen, de PVV en Student en Stad een voorstel in om referenda weer mogelijk te maken. ,,Ze vormen een waardevol democratisch instrument voor onze inwoners’’, vindt SP-raadslid Daan Brandenbarg. ,,Die moeten aan de handrem kunnen trekken bij belangrijke onderwerpen.’’

Hij vond met name in PvdA-fractievoorzitter Julian Bushoff een fel tegenstander. ,,Een referendum slaat een complex vraagstuk plat tot één simpele vraag’’, vindt hij. ,,Er zijn veel betere manieren om bewoners om hun mening te vragen: in een peiling, of door in de wijken in gesprek te gaan.’’

Raad beslist in september over referendum én diftar

Ietje Jacobs (VVD) sluit zich daarbij aan. ,,De burger heeft vaak ook geen idee wat er uiteindelijk met een referendumuitslag gedaan wordt’’, voegt ze eraan toe. ,,We moeten voorkomen dat het een schijnvertoning wordt.’’

De gemeenteraad beslist in september over het voorstel van de SP. In diezelfde vergadering staat het onderwerp op de agenda waarover de partij eigenlijk graag een referendum had willen organiseren: het nieuwe afvalbeleid van de gemeente. Waarschijnlijk kiest een raadsmeerderheid voor een zogenaamd diftar-systeem. Inwoners scheiden dan zoveel mogelijk afval thuis, en de hoogte van hun afvalstoffenheffing hangt af van de hoeveelheid restafval die ze overhouden.

Diftar is met name in Groningen en Ten Boer omstreden; in een peiling onder de bewoners gaf maar 15 procent aan vóór te zijn.

menu