Het Kapiteinshuis in Nieuwe Pekela is klaar voor een nieuw seizoen. Het thema: Joods erfgoed en Pekelder zilverschatten.

Voor het bestuur van het Kapiteinshuis in Nieuwe Pekela is het deze dinsdag een memorabele dag. Voor het eerst sinds de Covid-uitbraak wordt weer vergaderd in het Kapiteinshuis. ,,Tussen de zilverschatten en de vitrines. Dat voelt goed.’’

Voorzitter Feike Oppewal, zijn medebestuursleden en de circa veertig vrijwilligers rekenen erop dat het museum aan het Pekelder Hoofddiep 20 juni weer opengaat. ,,Er komt zoveel druk op het kabinet van de grote musea, zoals het Rijks, Van Gogh en Groninger Museum. Wij liften daarop mee.’’

Op de gevel hangt een kwatrijn van Saul van Messel

De Amsterdamse zilverexpert Wiet Gans reist die junidag naar Nieuwe Pekela om de wisselexpositie Joods erfgoed en Pekelder zilverschatten te openen. Aan de muur hangt inmiddels een ‘vaarregel’ − kwatrijn − van de Groninger dichter Saul van Messel.

Niet dat het direct drommen mensen naar het museum lokt, want jaarlijks komen er een kleine duizend bezoekers. ,,Vorig jaar was het absolute dieptepunt in ons dertigjarig bestaan. Er werden slechts 135 kaartjes verkocht.’’

Toch zit het museum niet in zwaar weer. ,,Financieel gaat het ons goed, dankzij steun van de gemeente Pekela en vele schenkingen. Daarnaast zijn we zuinig en wordt het museum door onbetaalde krachten gerund. Alleen de conservator, Elise van Ditmars, huren we in. Dat is een samenwerkingsverband met het Veenkoloniaal Museum.’’

Het museum toont veel zilver uit de eigen collectie, waaronder het topstuk uit 1906 dat in januari aangekocht kon worden: het Toraschild uit de voormalige Pekelder synagoge. In bruikleen is ook het Winschoter Toraschild te zien, dat een extra cachet aan de expositie geeft.

De vitrines zijn met een voorhamer niet kapot te slaan

Op bijzondere wijze wordt in twee vitrines aandacht geschonken aan de joodse gemeenschap die tijdens WOII vrijwel geheel is uitgemoord. Rabbijn Abraham Toncmans getuigenis hierover brengt het museum opnieuw onder de aandacht: ‘Opdat wij niet vergeten.’ Ter gelegenheid van de wisselexpositie wordt een brochure uitgebracht met uitgebreide beschrijving van het getoonde.

Bang dat het unieke zilverwerk in ‘vreemde handen’ komt, is Oppewal niet. ,,Zilver heeft weinig waarde en wij beschikken over een professioneel alarmsysteem. De vitrines zijn zelfs met een voorhamer niet kapot te slaan. Het zilver heeft alleen historische en culturele waarde.’’

Vernieuwde website gelanceerd

Met de opening wordt ook de vernieuwde website gelanceerd, waarmee elke bezoeker zich kan informeren en inlezen. Op www.kapiteinshuis.nl wordt een vervolg gegeven aan het jubileumboek dat vorig jaar uitkwam: Pekelders Verhalen . Als eerste verhaal is de biografie van oud-gemeentesecretaris Geert Leffers (1922−1999) geplaatst. Het museum kreeg deze door zoon Bert Leffers geschreven biografie en geeft op deze manier een vervolg aan de Verhalen. Leffers’ levensverhaal, waarin ook zijn werk op het gemeentehuis in Nieuwe Pekela tijdens WOII voor het eerst in zijn eigen woorden gelezen kan worden, vormt een mooie start voor dit vervolg, meent Oppewal.

Het Pekelder zilver dat getoond wordt, omvat diverse nieuwe aanwinsten van Pekelder zilversmeden, zoals enkele loddereindoosjes − geurdoosjes uit de 19de eeuw −, een verkleind zilveren haardstel uit circa 1850 én ook het schild van de eerste en laatste ‘burgemeester’ van Boven Pekela, wijlen Kees Norder, dat zilversmid Peter Bos voor hem maakte en nu aan het museum schonk.

Het wachten is nu op groen licht vanuit Den Haag. ,,Wij zijn er klaar voor. Alle medewerkers zijn gevaccineerd, we hebben alle maatregelen getroffen die nodig zijn. Laat de mensen maar komen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen