Scholieren ontleden schoolskelet in Veendam

Het ‘schoolskelet’ van de Veendammer Winkler Prins scholengemeenschap heeft na jaren een gezicht gekregen. De school kreeg het geraamte in 1872 in bezit. In het kader van het 150-jarige bestaan deden gymnasiumleerlingen van nu onderzoek met behulp van hoogleraar pathologie Albert Suurmeijer, een oud-leerling.

Vraag willekeurig een aantal oud-leerlingen (van zeg maar 35 plus) naar het schoolskelet en je krijgt als antwoord: dat is Jobke. Drie eeuwen zag het geraamte aan zich voorbijtrekken, de 19de, 20ste en 21ste. Het skelet stond al in 1872 op de inventarislijst van de school. Tientallen jaren staat het alweer op de biologieafdeling van de school aan de J.G. Pinksterstraat. Jongere generaties kennen het geraamte als Johannes. Maar wie was het nou echt?

Wie is Johannes?

Veel was er niet over het skelet bekend. Het verhaal wilde dat het van Jacob Veld is, een Veendammer handelaar. Een man die om wat centen bij te verdienen publiek vermaakte met een aapje. Vandaar zijn bijnaam Jobke mit zien oapke. Het skelet is niet van hem, maar waarschijnlijk ook weer wel, legden leerlingen woensdagmiddag cryptisch uit. In de tweede klas van het gymnasium begonnen ze aan de monsterklus de identiteit van Jobke/Johannes te achterhalen. Woesndagmiddag presenteerden ze het eindresultaat in cultuurcentrum vanBeresteyn, waar de school een symposium hield.

Ongeveer 25, Europees en 1 meter 64

,,We hebben niet precies kunnen achterhalen wie het wel is. We komen wel een eind in de richting’’, kreeg het publiek te horen. ,,Johannes was een man van tussen de 25 en 30 jaar oud, Europees en ongeveer 1,64 meter lang. Het lichaam is tussen 1800 en 1820 direct na zijn overlijden geprepareerd. Johannes is niet begraven. De botten verkeren in een goede conditie’’, hielden ze het nog even spannend.

Je krijgt mijn skelet

En Veld, hoe zit het nou met Veld?, vroeg het publiek zich af. Die handelde waarschijnlijk in dierlijke en menselijke skeletten. In de negentiende eeuw hadden veel mensen geen geld voor een begrafenis. Dan kwam het voor dat een lichaam ter beschikking werd gesteld aan de wetenschap of het onderwijs; al dan niet via een tussenpersoon als Veld. Toen die door Anthony Winkler Prins, de oprichter van de school, werd benaderd of hij wellicht onderzoeksmateriaal had, schijnt Veld gezegd te hebben: je krijgt mijn skelet. Die uitspraak heeft zich in het collectieve geheugen van generaties leerlingen vastgezet. Het skelet dus van een man dat Veld in bezit had en woensdagmiddag een gezicht kreeg.

Op school

De leerlingen die bij hun onderzoek onder anderen hulp kregen van hoogleraar Albert Suurmeijer, konden in Amsterdam met de jongste technieken een gezichtsreconstructie laten maken. In de zaal zat Jacob Veld (61) uit Peize gefascineerd te luisteren. De achterachterkleinzoon van Jobke mit zien oapke was met z’n oom Henk gekomen. ,,Het verhaal over Jobke wordt met veel smaak verteld in onze familie. Dat verhaal moeten we nu aanpassen.’’ Leerlingen bogen zich ook over ethische kwesties. Mag en kan dat wel, een skelet tentoonstellen? Is het moreel verantwoord een geraamte in bezit te hebben? Moet Johannes niet alsnog een begrafenis krijgen? Besloten is om Johannes op school te houden. Ook omdat er geen enkele wet is die dat verbiedt.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.