Seizoensrecord voor Arjen Lubach en zijn 'fabeltjesfuik', de parallelle werkelijkheid van complotdenkers (en kijk de aflevering van Zondag met Lubach hier terug)

Arjen Lubach. FOTO ANP KIPPA MARCO DE SWART

Arjen Lubach trok gisteravond bijna twee miljoen kijkers met Zondag met Lubach, een recordaantal voor dit seizoen. Hij ging diep in op wat hij noemt ‘de fabeltjesfuik’, de parallelle werkelijkheid van complotdenkers. Het losse fragment is vanochtend op YouTube al 250.000 keer bekeken.

De uit Lutjegast afkomstige Lubach ziet hoe het wantrouwen richting de overheid en media groeit. Volgens hem komt dat deels omdat op sociale media mensen ‘langzaamaan een eigen parallelle werkelijkheid in worden gezogen’. Hij noemt dat de fabeltjesfuik. En hoe langer mensen in die fuik zitten, hoe meer ze openstaan voor radicale ideeën die ze zelf nog niet hadden.

Hij gebruikt rapper Lange Frans als voorbeeld, die gelooft dat de elite, waaronder de politiek leiders, een satanisch pedofielennetwerk onderhoudt. ,,De meesten van jullie denken nu, hoop ik: what the fuck is dit? Dat had ik ook, totdat ik de laatste tijd een beetje ben gaan rondklikken op YouTube. Daar zijn heel veel mensen die geloven dat onze realiteit niet klopt”, zegt Lubach, die laat zien hoe je al snel in zo'n fuik belandt.

Hij zoekt op YouTube op ‘PCR-test betrouwbaar’ en met drie keer doorklikken schotelen de algoritmes de wildste complotideeën voor. Want: zo blijven mensen langer kijken en leveren ze meer geld op voor adverteerders.

Nauwer tunneltje

Lubach: ,,In die fabeltjesfuik heeft iedereen het idee dat hij helemaal zelf kiest welk filmpje hij gaat kijken. Mensen denken dus dat ze onderzoek aan het doen zijn als ze op YouTube zitten rond te klikken op video’s die een algoritme ze voorschotelt. Ze zitten in een nauwer tunneltje, maar hebben het gevoel dat ze zich juist heel breed oriënteren. Hoe langer mensen in die fuik zitten, hoe meer ze openstaan voor radicale ideeën die ze nog niet hadden.”

Dat ziet hij ook gebeuren bij Lange Frans, die steeds radicaler lijkt te worden in zijn denkbeelden. En ook de mensen die politici in Den Haag bedreigen om bijvoorbeeld de coronamaatregelen. ,,Die staan daar vanwege dat algoritme. Als er straks ergens op basis van die complotten geweld uitbreekt, of nog erger: een burgeroorlog, dan is dat een direct gevolg van het verdienmodel van die internetbedrijven.”

menu