Migo Mueller, astronoom bij het Kapteyn instituut

Speuren naar ‘nieuwe’ planeet

Migo Mueller, astronoom bij het Kapteyn instituut

Ons zonnestelsel bestaat niet uit acht, maar uit negen planeten. Astronoom Migo Mueller onderschrijft dat er iets aan de hand is in de verre hemel.

,,Een hele nieuwe planeet, het is best een radicaal idee’’, zegt Migo Mueller, astronoom bij het Kapteyn instituut, de afdeling sterrenkunde van de Rijks Universiteit Groningen (RUG). Mueller reageert op het Zernike in Groningen op het nieuws dat een aantal weken geleden naar buiten kwam. Wetenschappers van Caltech, het Institute of Technology in California, beweren dat ons zonnestelsel waarschijnlijk niet uit acht, maar uit negen planeten bestaat. Er is bewijs gevonden dat een negende planeet op grote afstand om de zon draait.

De planeet draagt nu nog de mysterieuze naam Planet X. ,,Het zijn best rare dingen, die planeten’’, zegt Mueller. ,,Het zijn grote rotsen die om de zon draaien. Sommigen met manen, anderen zonder. En wat ze daar doen? Niet heel veel, ze draaien verder.’’

'Daar moet iets aan de hand zijn'

Amerikaanse onderzoekers ontdekten de mogelijkheid van de negende planeet dankzij computersimulaties op basis van zes verafgelegen rotsen, zogenoemde Kuipergordelobjecten. Al deze objecten hebben elliptische banen, een rondgang rond de zon.

,,Die zes rotsen bewegen niet zoals ze zouden moeten’’, zegt Mueller. ,,De oriëntatie van hun banen zou willekeurig moeten zijn, maar dat zijn ze niet. Het punt waar alle zes rotsen het dichtst bij de zon komen is min of meer op dezelfde plek. Dat is raar en kan niet zomaar toevallig zijn. Daar moet iets aan de hand zijn.’’

De makkelijkste verklaring voor de rare rondgang is volgens Mueller de aanwezigheid van een planeet die met zijn zwaartekracht de rotsen in hun baan ‘dwingt’.

Dat is nu hemelmechanica, om dat precies uit te leggen is volgens Mueller niet eenvoudig. ,,Dat is voor deskundigen al ingewikkelde materie.’’

De negende planeet strookt volgens Mueller niet met de bekende modellen van hoe het zonnestelsel is ontstaan. ,,Maar dat is de schoonheid van de wetenschap. We vinden iets en proberen het te verklaren. En dan komt er wéér iets nieuws en proberen we dat weer te verklaren.’’ Juist in de vooruitgang zit de spanning. ,,Vind je de verklaring voor je berekeningen of niet.’’

Buiten bereik

In het geval van Planet X werkt de wetenschap andersom. Eerst werd de baan van de andere zes reusachtige rotsen verklaard met een nieuwe planeet en vervolgens wordt naar die planeet gespeurd. Planet X is tot nu toe echter buiten het bereik van de krachtigste telescopen gebleven. De Amerikaanse onderzoekers hebben als doel gesteld om de planeet binnen vijf jaar te kunnen bekijken. ,,Best een korte tijd’’, zegt Mueller. ,,Als je bedenkt dat de planeet er ongeveer tienduizend jaar over doet om om de zon te draaien.

Het is niet voor het eerst dat wetenschappers door berekeningen op een planeet ‘stuiten’. ,,In 1846 werd Neptunus op soortgelijke manier ontdekt.’’ Neptunus is vanaf de zon gezien de achtste en verst van de zon verwijderde planeet van ons zonnestelsel. De baan van de andere planeten kon alleen verklaard worden door de de invloed van een andere planeet. ,,In de negentiende eeuw werd de baan van de planeet met de hand berekend. Daarna werd de telescoop gepakt en de hemel afgespeurd. Wetenschappers wisten waar ze moesten zoeken.’’

Mueller gelooft wel in de aanwezigheid van een negende planeet. ,,Ik vind het geen gekke theorie, maar ik hou de mogelijkheid ook open dat het niet om een enkele planeet gaat, maar om duizenden kleinere objecten met dezelfde totale massa.’’

Mueller: ,,Het is nu een kwestie van zoeken.’’

menu