Staat aansprakelijk voor bevingsschade

De rechtbank Noord-Nederland plaatste deze week een bom onder de afhandeling van de schade die door de gaswinning wordt veroorzaakt.

Niet alleen de NAM maar ook staatsonderneming Energiebeheer Nederland (EBN) is mede-exploitant van het Groninger gasveld en dus mede-aansprakelijk voor voor de schadeafhandeling. Die uitspraak deed de rechtbank Noord-Nederland deze week in de rechtszaak die Sijbrand Nijhoff uit Zijldijk had aangespannen. EBN is betrokken bij de opsporing, winning en verkoop van het Nederlandse gas.

Staat bleef buiten schot

En dat is een opvallende en belangrijke conclusie voor Groningen, signaleren hoogleraren Herman Bröring, Jan Brouwer en Fokko Oldenhuis van de Rijksuniversiteit Groningen. Wat de gevolgen van de uitspraken precies zijn, moet nog blijken maar de drie deskundigen zijn het over één ding eens: er gaan dingen behoorlijk veranderen. De focus moet veel meer op Den Haag, bepleit Oldenhuis. „Wij staren ons blind op de NAM. De overheid is in het aardbevingsdossier veel te veel buiten schot gebleven.”

„De staat is voor honderd procent aandeelhouder van EBN”, zegt Bröring. „EBN is dus een onderdeel van de staat. Indirect is ook de staat dus aansprakelijk voor de schade. Het is belangrijk dat een rechter dit nu ook zegt.” De uitspraak heeft bijvoorbeeld gevolgen voor de positie van Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders, stelt Bröring. De NAM krijgt nu vaak het verwijt als slager zijn eigen vlees te keuren, die kant gaat het dan ook op met de overheid, Alders is in dienst van Economische Zaken. „Dit stelt de positie van Alders in een nieuw daglicht”, zegt Bröring. „Hij zit er als ambtenaar veel te diep in.”

Eerste stap

Brouwer voorspelt het einde van het Centrum Veilig Wonen (CVW). Volgens hem is de tijd nu rijp dat de staat veel meer geld opzij zet in het mijnbouwfonds om zelf bij te dragen aan het vergoeden van de schade. „Dat had de staat al jaren moeten doen.”

Ook wijzen ze erop dat de rechter de bewijslast bij NAM en EBN legt, en niet bij Nijhoff. Er zijn aardbevingen in de buurt van Zijldijk en dus is het aannemelijk dat de schade aan de boerderij van Nijhoff door de bevingen komt, oordeelt de rechter. Nijhoff hoeft niet te bewijzen dat de schade door de aardbevingen komt, nee, de NAM en het EBN moeten maar bewijzen dat dit níet zo is. „Hoogste tijd voor een aanpak die alle partijen overstijgt”, zegt Oldenhuis.

Advocaat Marcella Spithoff, die Nijhoff bijstaat, is blij met de uitspraak. „Dit is nog maar een eerste stap. Er zal nog een hoger beroep komen, dit kan nog heel lang duren. Maar het is wel heel fijn dat de rechter nu zo duidelijk stelt dat niet alleen de NAM aansprakelijk is.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.