Sterrenkundige Hugo van Woerden overleden. Hij ging van jongs af aan op jacht naar sterren

Prof. dr. Hugo van Woerden sterrenkundige in 1999. Foto Wolter Kobus

Professor dr. Hugo van Woerden is afgelopen vrijdag op 94-jarige leeftijd in zijn woonplaats Groningen overleden. De emeritus hoogleraar en sterrenkundige van de Rijksuniversiteit Groningen werkte vanaf het prille begin met de Radiotelescoop Westerbork en was jarenlang directeur van het Kapteyn Instituut en voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde die duizenden leden telt.

Hij hield zich onophoudelijk bezig met het vinden van antwoorden op grote vragen als: hoe heeft het heelal zich ontwikkeld, hoe ontstaan sterren en wat is de structuur van het melkwegstelsel? Van Woerden kreeg grote bekendheid door zijn onderzoek naar de oorsprong van waterstofwolken, de geboortekamers van sterren, in ons eigen melkwegstel, met name de zogenoemde hogesnelheidswolken die door sterexplosies uit de melkweg worden geblazen.

‘Hij gaf de radiosterrenkunde een volwassen gezicht’

,,Hij gaf de radiosterrenkunde in Groningen een volwassen gezicht’’, zegt emeritus-hoogleraar Thijs van der Hulst van het Kapteyn Instituut. ,,Hij was als wetenschapper altijd heel gedegen en precies, stimulerend, en met het oog op de ontwikkelingen in de toekomst. Persoonlijk was hij heel benaderbaar en altijd geïnteresseerd in alles en iedereen. Hij had vooral hart voor het uitdragen van zijn vakgebied, de sterrenkunde. Hij kon dat op een heel benaderbare manier doen en was bereid dit op alle niveaus uit te leggen.’’

Na zijn emiraat was hij nog vaak op het instituut te vinden. ,,In het begin was hij nog dagelijks op zijn kamer. Dat nam geleidelijk af, maar totdat de coronacrisis uitbrak kwam hij nog wekelijks op het instituut.’’

Op jacht naar de sterren

Zijn vader leerde hem over de sterren, zo blijkt uit een interview in de Volkskrant in 2008. ’In mijn jonge jaren wandelde ik met mijn vader tijdens heldere nachten vaak buiten. Hij vertelde me over de plaats van de sterrenbeelden en planeten aan de hemel, en hoe die per seizoen veranderen. Hij wees me erop dat sterren flonkeren door de luchtonrust, en dat planeten eruitzien als schijfjes. Ik genoot van die wandelingen. De fascinatie die het bij me teweegbracht en de bekoring die het opriep zijn altijd blijven hangen. Het gaf me een warm gevoel, hetzelfde gevoel dat ik had bij de kaarsjes in de kerstboom. Ik ben er boeken over gaan lezen en raakte bevangen door een ontzag voor de grootsheid van het heelal. Ik kreeg een sterrengids en ben op jacht gegaan naar de sterren.’

Sterrenkundige Léon Koopmans, directeur van het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen noemt Van Woerden op Astronomie.nl ‘een groot collega en een vriend voor velen.’ ,,Met Huug verliezen we een diepgewortelde verbinding naar de vroege geschiedenis van het Kapteyn Instituut en de radioastronomie. We zullen hem missen.’’

menu