Tractors op weg terug van de demonstratie in Den Haag.

Stikstofcijfers van belangenclub nieuw wapen voor boeren, ook CDA denkt dat beleid op schop moet

Tractors op weg terug van de demonstratie in Den Haag. Foto:ANP/Roland Heitink

De boerenlobby schermt met een eigen onderzoek waaruit zou blijken dat veehouders fors minder beslag leggen op de natuur dan het RIVM tot nu toe zegt. Het omstreden Mesdag Zuivelfonds hoopt het kabinet tot een andere stikstofkoers te dwingen. Ook regeringspartij CDA denkt dat het stikstofbeleid op de schop moet.

Volgens het Mesdag Zuivelfonds klopt er niets van de officiële stikstofcijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Die cijfers gebruikt het kabinet om het stikstofbeleid te bepalen. Boeren zijn volgens het RIVM verantwoordelijk voor 46 procent van de stikstofneerslag in de natuur. Daarom komt het kabinet met geld om boeren uit te kopen en regels voor ander veevoer.

Maar daar moet het kabinet direct mee stoppen, vindt voorzitter Jan Cees Vogelaar van het Mesdag Zuivelfonds. In het onderzoek dat hij morgenmiddag presenteert, staat dat het RIVM de uitstoot van stikstof door het verkeer, inclusief de scheepvaart, fors onderschat. Boeren zouden verantwoordelijk zijn voor slechts een kwart van de stikstofneerslag in natuurgebieden.

Het RIVM zou geen rekening houden met de schadelijke uitstoot die vrijkomt tijdens het opwarmen van de katalysator in auto’s. Ook is de uitstoot door kleine industriële bedrijven niet meegenomen in de rekenmodellen, stelt Vogelaar.

Zuivelindustrie

Dat het Mesdag Zuivelfonds met een gunstig onderzoek voor de boerensector zou komen, is geen verrassing. Al jaren betwist de stichting, die door de zuivelindustrie wordt gefinancierd, de berekeningen van het RIVM. In december eiste het fonds in een kort geding dat alle brondata van het RIVM gedeeld zouden worden. Dat gebeurde vorige maand.

Sindsdien heeft het Mesdag Zuivelfonds verschillende wetenschappers ingehuurd om zich te buigen over die brondata. Tot deze week hield het fonds de namen van de wetenschappers geheim. Nu blijkt dat in ieder geval onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam betrokken zijn. Zij worden betaald door het Mesdag Zuivelfonds. Hun complete onderzoek verschijnt komende zomer.

Bommetje

Hoewel CDA-Kamerlid Jaco Geurts het Mesdag-onderzoek nog niet heeft gezien, legt hij nu al een bommetje onder het stikstofbeleid van zijn eigen kabinet. ,,Ik denk dat deze nieuwe gegevens tot aanpassing van het stikstofbeleid leiden’’, zegt Geurts. Hij twijfelt al langer aan de RIVM-rekenmodellen. Voor de CDA’er is het aanleiding om de stikstofrekening zwaarder bij de industrie te leggen. ,,Ik wil dat er een uitkoopregeling voor de industrie komt.’’

Geurts wil daarnaast dat de rekenaars van het Mesdag Zuivelfonds snel naar de Tweede Kamer komen om tekst en uitleg te geven. ,,Ik wil dat het RIVM daar ook bij zit, zodat zij hun weerwoord kunnen geven.’’ Of de al aangekondigde maatregelen om boeren uit te kopen van tafel moeten, wil het CDA-Kamerlid niet zeggen.

Weersvoorspelling

Het RIVM komt later met een uitgebreide reactie op het Mesdag-onderzoek. Een woordvoerder liet vandaag al weten dat het ‘heel normaal is om met rekenmodellen te werken’. ,,Dat is een gebruikelijke, wetenschappelijke manier van werken. De weersvoorspelling is ook gebaseerd op modellen’’, aldus de RIVM-woordvoerder.

Het RIVM heeft meerdere keren aan het Mesdag Zuivelfonds gevraagd om hun bevindingen vooraf te mogen bekijken, zodat het RIVM morgen meteen met een reactie kan komen - maar dat is niet gebeurd.

Omstreden

Ondertussen spuien de voorstanders van streng stikstofbeleid kritiek op het Mesdag Zuivelfonds. De club is niet onomstreden. Zo werkt voorzitter Jan Cees Vogelaar, broer van de overleden oud-minister Ella Vogelaar, intensief samen met Forum voor Democratie en de radicale boerenclub Farmers Defence Force.

Vogelaar was eerder bestuurder bij boerenorganisatie LTO. Een oud-collega noemt hem een ‘rare olifant die voortdurend wild om zich heen schopt’. Bij een partijbijeenkomst van Forum voor Democratie sprak Vogelaar zich eind vorig jaar uit tegen gevestigde boerenpartijen. ,,Ik ben zelf boer, wat heb ik aan een boerenpartij die alleen maar in de rij staat om spiegeltjes en kraaltjes uit te delen’’, sprak hij.

menu