Door thuisonderwijs lopen met name kinderen in kwetsbare gezinnen een leerachterstand op.

Achterstandsleerling door corona kind van de rekening. Deze kinderen krijgen met thuisonderwijs nog een extra douw

Door thuisonderwijs lopen met name kinderen in kwetsbare gezinnen een leerachterstand op. Foto: ANP/Koen van Weel

Juist kinderen die het al moeilijk hebben op school lopen bij thuisonderwijs leerachterstanden op. Dat is de conclusie van de eerste onderzoeken naar online-lessen.

Lotte Henrichs, onderwijsonderzoeker bij Universiteit Utrecht deed onderzoek op tien Utrechtse basisscholen (900 leerlingen) met veel kwetsbare kinderen. Tijdens de eerste lockdown van maart tot juni 2020 liepen ze daar voor rekenen/wiskunde en begrijpend lezen een gemiddelde leerachterstand op van twee tot drie maanden.

Kind van de rekening

,,Zeer zorgelijk’’, zegt ze. ,,Deze kinderen hebben al een achterstand en die loopt alleen maar op. Doordat de scholen dicht zijn, zijn zij het kind van de rekening.’’ Het gaat met name om kinderen van laag opgeleide ouders en kinderen van ouders met een migratieachtergrond.

Juist deze ouders zijn vaak klein behuisd, zegt ze. Kinderen hebben geen rustige werkplek en ouders spreken de Nederlandse taal soms onvoldoende om ze te helpen. Dat ze de achterstand op langere termijn wel inhalen, acht ze klein. Deze kinderen gedijen het best op school door hun relatie met de juf of meester en klasgenoten.

(Tekst leest door onder foto)

loading

Wegwerken achterstanden ligt stil

Ook een onderzoek van Max Verhagen van de Oxford University wijst in die richting ,,Zorgwekkend’, zegt Verhagen in de Volkskrant . ,,Deze leerlingen boeken normaal gesproken relatief veel vooruitgang. Nederlandse scholen zijn goed in het wegwerken van achterstanden. Dat lag tijdelijk stil.’’

Kinderen van hoog opgeleide ouders redden zich wel

Kinderen van hoger opgeleide ouders redden zich meestal wel, denkt Henrichs. Die praten met hun ouders, zijn bezig met school en zitten in een rijke leeromgeving. ,,Het kan trouwens zijn dat die ook een achterstand oplopen, maar daar is nog geen onderzoek naar gedaan.’’

Uit haar onderzoek blijkt dat vooral kinderen uit groep 5 het moeilijk hebben. Zij moeten nog leren hoe ze zelf moeten leren en het helpt als ouders ze ondersteunen met aan het werk komen en blijven. Kinderen uit groep 6 en 7 hebben dat al beter onder de knie.

Prestaties kinderen afhankelijk van opleiding ouders

Henrichs onderzoek is representatief voor achterstandsscholen in de grote steden, zegt ze, maar ze verwacht dat de resultaten ook gelden voor plattelandsscholen. ,,In gebieden als Noordoost-Groningen wonen ook kinderen met laag opgeleide ouders. Hoe een kind het op school doet is grotendeels afhankelijk van die opleiding.’’

Cito: Effecten te overzien

Maar niet alle onderzoeken zijn negatief. Ook het Cito deed onderzoek naar leerachterstanden tijdens de eerste lockdown. Zij keken naar hoe kinderen het deden bij begrijpend lezen, rekenen/wiskunde en spelling. Zij zien nauwelijks verschil met voorgaande jaren. Ook zien ze geen verschil tussen stad en platteland, en hoger en lager opgeleide ouders. ,,Hoewel een lichte teruggang in prestaties waarneembaar is, zijn de effecten te overzien’’, schrijven de onderzoekers.

(Tekst leest door onder foto)

loading

Laat de lesstof los

Voormalig leerkracht Paula Smit uit Dwingeloo, met 34 jaar onderwijservaring, relativeert die leerachterstand. Natuurlijk lopen leerlingen achterstanden op, zegt ze. ,,Maar jong en oud heeft nadeel van deze uitzonderlijke situatie. Aanvaard dat. Ik ben voor gedegen kennisoverdracht maar als een leraar en ouders er bovenop zitten, leidt dat alleen maar tot stress en dat gaat ten koste van het welzijn van kinderen.’’

Kind pakt onderwijs wel weer op

Ze raadt leraren aan de lesstof los te laten. ,,Ga uit van het kind. Een kind moet lekker in zijn vel zitten om te leren. Geef les en hou het plezierig. Het is jammer maar het komt wel weer. Wat is een half jaar op een mensenleven? Na de lockdown pakt elk kind het onderwijs vanzelf weer op, daar waar het gebleven is. Of anders vanuit een stapje terug en weer door.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Coronavirus
menu