De Koopgoot in Rotterdam, foto ter illustratie.

Torenhoge boete voor niet naleven van quarantaineplicht bij corona: 'OM zal bij eerste overtreding lager gaan zitten'

De Koopgoot in Rotterdam, foto ter illustratie. Foto: ANP

De maximumstraf op het overtreden van de vanaf volgende week verplichte coronaquarantaine is vier jaar cel of een geldboete van 87.000 euro, stelt RUG-hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer. Hij verwacht niet dat die torenhoge straffen snel zullen worden uitgedeeld. ,,Maar ik denk wel dat ze aan de hoge kant zullen zijn.”

Brouwer, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen: ,,Ik ben verbaasd over de hoogte van de straffen, het is echt niet niks. Maar ze zijn jaren geleden zo bij wet vastgelegd: vier jaar cel en een geldboete uit de vijfde categorie. Dus toen is dat in Nederland democratisch besloten en vonden we het blijkbaar een goed idee. Let wel: het zijn maximumstraffen. Het Openbaar Ministerie zal zich nog buigen over een passende strafmaat. Het OM zal bij een eerste overtreding natuurlijk lager gaan zitten. Maar ik denk wel dat de straffen aan de hoge kant zullen zijn. Er staat ook heel wat op het spel.”

De rijksoverheid sprak gisteren in een persbericht over ‘fikse consequenties’ bij het niet naleven van de quarantaineplicht. Hoewel de Tweede Kamer en sommige deskundigen kritisch zijn over de gisteren aangekondigde maatregel voor nauwe contacten van bevestigde coronapatiënten (zie voor uitleg van dat begrip het kader onderaan het verhaal), verbaast het Brouwer dat de maatregel nu pas van stal wordt gehaald. ,,De mogelijkheid staat al jaren in de Wet Publieke Gezondheid. Het kabinet dacht waarschijnlijk eerst: de bevolking werkt wel mee aan de quarantaineregels. Dat blijkt toch tegen te vallen.”

Waar de mondkapjesplicht door veel rechtsgeleerden (ook Brouwer) ongrondwettelijk wordt bevonden, is dat bij de quarantaineplicht volgens hem niet het geval.

Waarom niet?

,,In het verleden is deze via de officiële staatsrechtelijke route in de wet opgenomen, in tegenstelling tot de mondkapjesplicht. Daarmee is de quarantaineplicht dus wél grondwetproof.”

Wie moet de quarantaineplicht straks gaan handhaven?

,,Het uiteindelijke overtreden van de plicht is een strafbaar feit. Dus dan heb je het bijvoorbeeld over de politie of een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa, red.)”

Bij het niet meewerken aan het bron- en contactonderzoek dreigt het kabinet nu met een last onder dwangsom, die de burgemeester kan opleggen. Dan heb je het niet over strafrecht, maar over bestuursrecht.

,,Ja, je kunt straks van meerdere kanten gebeten worden. Maar de quarantaineplicht opent de weg naar nog andere juridische prikkels. Neem het coronageval in Dokkum, waar een coronapatiënt die wist dat hij besmet was toch doorging met zijn sociale leven. Als hij daarmee anderen besmet en een café daardoor moet sluiten, kan de eigenaar van de zaak de veroorzaker privaatrechtelijk aansprakelijk stellen voor de geleden schade. Door de quarantaineplicht had hij immers geen horeca mogen bezoeken. De vraag is: hoe ga je bewijzen dat het met zekerheid die ene persoon is die voor de besmettingen heeft gezorgd? Dat zal niet makkelijk zijn. De laatste optie is - en dat hebben we eerder bij hiv weleens gezien - is dat iemand die sociale activiteiten aangaat in de wetenschap dat hij anderen kan besmetten, strafrechtelijk vervolgd kan worden voor mishandeling, zelfs voor zware mishandeling, als de gevolgen van het contact voor de gezondheid blijvend zijn. Maar ook hier geldt: lastig te bewijzen.”

menu