Een beter Harkstede. Waar leefbaarheid vooropstaat in plaats van stenen, landbouw en gas. ,,Creatief, geweldloos verzet is een optie.’’

Een groep inwoners van Harkstede constateert in een zieltogende provincie te wonen. ,,Bovengronds heersen vastgoed, akkerbouw en verkeer, ondergronds heerst het gas. De dorpen zijn hinderlijke onderbrekingen geworden. De schaalvergroting van de akkerbouw en het groeiende autobezit drukt op de leefkwaliteit in dorpen.’’

,,In Harkstede is dat niet anders: over de Hoofdweg razen steeds meer personenauto’s en steeds groter wordende landbouwvoertuigen, terwijl de mais bij menigeen tot in achtertuin groeit. Samen met de gevolgen van de aardbevingen is de balans zoek tussen leefbaarheid, bereikbaarheid en de agrarische industrie.’’

Dorpen als monumenten voor de toekomst

In een poging om die balans weer te herstellen heeft een groep met ondere anderen Frederic van Kleef en Bauke Postma, de onderwaardering en bezorgdheid over hun leefomgeving omgezet in een plan voor hun dorp ,,Leefbaarheid is meer dan een jeugdhonk, een pluktuin of zelfs een multifunctioneel centrum. Leefbaarheid’’, Van Kleef, een van de initiatiefnemers, ,,is eerst en vooral een hoogwaardige leefomgeving. Vandaar dat wij een plan voor Harkstede hebben gemaakt: www.ditdorpkanzoveelbeter.nl

Bauke Postma, ook van de initiatiefgroep: ,,We willen een deel van de 1,2 miljard euro die door het Nationaal Programma Groningen beschikbaar is gekomen, de komende jaren gebruiken om getroffen Groninger dorpen weer op te poetsen tot de parels die het ooit waren. Sieraden in het landschap, plaatsen waar mensen graag weer willen, maar ook veilig kunnen wonen, waardoor dorpen monumenten voor de toekomst worden. We denken voor Harkstede aan een randweg om het dorp, een autoluw dorpsplein, een dorpsrandpark en een veilige en aantrekkelijke schoolzone. Grote projecten dus, met duurzame impact op de leefkwaliteit van alle inwoners.”

Hoofdweg tot snelweg geasfalteerd

De initiatiefnemers weten dat de gemeente verantwoordelijk is voor de besteding van het Nationaal Programma Groningen. Van Kleef: ,,Als projectgroep zijn wij ook niet uit op geld; wij vragen het gemeentebestuur eerst om grootschaliger over leefomgeving in dorpen te durven nadenken. Initiatieven vanuit gemeenten om de leefbaarheid te verbeteren zijn vaak te kleinschalig. Met veel pijn en moeite valt 1000 euro los te peuteren bij Kern met Pit. Tegelijkertijd wordt de Hoofdweg door Harkstede voor honderdduizenden euro’s tot snelweg geasfalteerd zonder dat ook maar één burger wordt gehoord.’’

Van Kleef neemt Oudeschans als voorbeeld voor ruimtelijke kwaliteit. ,,Het mooie aan vestingdorpjes is dat de wallenstructuur deze dorpen hebben beschermd tegen modernisering, hoewel de tijd er niet is blijven stilstaan. Waarom zouden we het idee van een schootsveld, een open ruimte om het dorp dat in vroeger tijden de vijand op afstand hield, niet opnieuw kunnen introduceren bij bestaande dorpen? Zo’n concept zou heel goed plek kunnen bieden aan parkomgevingen en tegelijkertijd de gevolgen van intensieve akkerbouw op afstand houden.”

De gemeente nodig voor planontwikkeling en -uitvoering

Postma: ,,Als het gemeentebestuur onze visie deelt kunnen we vervolgens stappen maken en meer mensen uit Harkstede en Scharmer bij ons plan betrekken. Want natuurlijk hebben we de gemeente nodig voor communicatie en planontwikkeling en -uitvoering.’’

,,Ons plan is constructief, opbouwend, maar we hebben ook gesproken over een plan dat inzet op geweldloos, creatief verzet’’, zegt Van Kleef. ,,In de tien jaar dat wij in de gemeente Slochteren, nu Midden-Groningen, wonen, hebben wij nog nooit een empathische brief gekregen over aardbevingen. Waar moet je als burger naartoe met je boosheid, met je wanhoop? Dat zijn vragen waar gemeenten veel meer proactief op zouden moeten inzetten.’’

Een stap in de goede richting

Postma: ,,Juist in dit dossier zijn dapperheid en creativiteit gewenst. Geef de aardbevingsregio monumentenstatus en voorkom verlies van erfgoed. Boycot Shell met de Top Dutch middelen. Pas bestuursdwang toe op de NAM locaties, al was het maar om te laten zien dat je het niet meer pikt. Waar het onze bestuurders betreft zien wij teveel schouten van Nottingham en te weinig Robin Hoods. Als wij met www.ditdorpkanzoveelbeter.nl bijdragen aan een Groningse versie van Sherwood Forest, zou dat voor iedereen in Groningen een stap in de goede richting zijn.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen