Historische Trekvaartroute Boterdiep kan varend maar nu ook per fiets of wandelend worden afgelegd

Onderdendam ligt op een kruispunt van vaarwegen en is groot geworden door het vervoer per water. Foto: DVHN

Herbergen, veerhuizen en jaagpaden. Ze herinneren aan de tijd dat Groningers per trekschuit reisden. De Trekvaartroute Boterdiep moet de historie nieuw leven inblazen.

,,Vanaf 1660 was het een drukte van belang op de vaarten en maren in Noord-Groningen’’, zegt Ineke Bakker van Camping Zuiderhorn in Warffum. ,,Mensen reisden tot die tijd met zeilboten maar met de trekschuit waren ze niet meer afhankelijk van de wind, waren ze sneller ter plaatse en het was comfortabeler.’’

Trekvaartroute Boterdiep

Bakker is een van de initiatiefnemers van de Trekvaartroute Boterdiep. Een toeristische route van ongeveer 35 kilometer langs Onderdendam, Middelstum, Kantens, Usquert en Warffum en die al varend, per fiets of wandelend kan worden afgelegd. ,,We willen de historie over de trekvaartroutes meer bekend maken’’, zegt de van huis uit archeologe die de geschiedenis over de schuiten uitploos.

Vaste dienstregeling trekschuiten

In Groningen reisden mensen zo tussen 1650 en 1850 vooral over water. Ze vervoerden goederen en gebruikten het als openbaar vervoer. ,,De trekschuit of snik werd voortgetrokken door paarden en er was een vaste dienstregeling. Een snikjong mende de paarden. Als hij vertrok blies hij een riedeltje op zijn hoorn. Ook zong hij versjes.’’

Onderdendam is groot geworden door de schuiten. Het lag op een kruispunt van vaarwegen, mensen konden er overstappen, er waren tal van winkeltjes, er werd recht gesproken en er woonden veel notabelen, zegt Bakker. ,,Toen het treinverkeer opkwam en Onderdendam geen station had, stortte de bedrijvigheid in.’’ Ook Fraamklap - nu een en al rust - was een levendig punt aan het water.

Herberg Rust een Weinig

In Noord-Groningen zijn tal van zaken die herinneren aan de trekschuithistorie. Zo heeft Middelstum Herberg In de Valk die rond 1630 is gebouwd en Warffum, even ten zuiden van het dorp, Herberg Rust een Weinig. Langs de route zijn nog steeds veerhuizen en rolpalen (in Onderdendam en langs de Warffumermaar) te vinden. Rolpalen werden als hulpmidddel gebruikt om de snikken voort te trekken. Meerdere dorpen hebben daarom nog een weg die Jaagpad of Trekweg heet.

Website en app van de route

Over de Trekvaartroute Boterdiep is een website en een app gemaakt. Mensen die de route volgen kunnen ter plekke op de app informatie zoeken en verhalen horen over onder meer de wonderen van Usquert, Grote Geert in Kantens en de belevenissen van de familie Hansen.

Arrangementen ondernemers

Langs de route bieden ondernemers arrangementen aan. Zo is bij Herberg In de Valk een viergangendiner te krijgen, waarbij elke gang in een andere kamer wordt genuttigd met uitleg over het pand. Het Spijslokaal in Warffum serveert een Hoogholtjes-lunch en Bakker zelf trakteert gasten op een pianoconcert met snikversjes.

menu