VRIJDAG een nieuw huis, Sint Jansstraat een facelift: Groningen trekt 37 miljoen uit voor nieuwbouw Kunstencentrum

Kunstencentrum VRIJDAG heeft in 2024 bijna het hele blok tussen de Sint Jansstraat, Schoolstraat en Popkenstraat tot zijn beschikking. Foto: Elzo Dijkhuis

Als alles meezit, kan kunstencentrum VRIJDAG eind 2024 in z’n nieuwe onderkomen aan de Sint Jansstraat trekken. Het moet een open, uitnodigende plek worden met alle kunstdisciplines bij elkaar, zoals het centrum al jaren wil.

Burgemeester en wethouders van Groningen gingen dinsdag akkoord met het nieuwbouwplan en sturen het ter goedkeuring naar de gemeenteraad.

‘Gaat niet om de stenen, maar om wat er binnen gebeurt’

Nu huist alleen de muziekschool aan de Sint Jansstraat 7. De theateractiviteiten van VRIJDAG spelen zich af aan de Noorderbuitensingel en voor beeldende kunst is er een pand aan de Walstraat. Alle drie zijn de gebouwen verouderd, voldoen ze niet aan hedendaagse duurzaamheidseisen en kampen ze met de de nodige mankementen. Zo zijn de panden matig tot slecht toegankelijk voor mindervaliden en is de akoestiek van de theater- en muziekzalen niet goed.

Na de nieuwbouw heeft het kunstencentrum vrijwel het hele blok tussen de Sint Jansstraat, Schoolstraat en Popkenstraat tot z’n beschikking. Een ingrijpende operatie, waar ook nogal een prijskaartje aan hangt: de gemeente verwacht ruim 37 miljoen te moeten investeren.

,,Maar als het eenmaal af is, kan Groningen echt trots zijn’’, vindt directeur Pim Luiten van VRIJDAG. ,,Het wordt een plek voor iedereen om samen kunst te maken, te experimenteren. Het gaat niet om de stapel stenen, maar om wat erin gebeurt.’’

Betere faciliteiten en meer samenwerking

Wat bij VRIJDAG gebeurt, is sowieso vrij uniek voor Nederland. ,,Bijna alle grote steden hebben hun amateurkunstencentra wegbezuinigd in de afgelopen decennia’’, zegt cultuurwethouder Paul de Rook (D66). Luiten: ,,Want de pianodocent kon ook best als zelfstandige aan huis lesgeven. Zoiets was de gedachte.’’

Dat mag zo zijn, maar een kunstencentrum biedt meer, vindt Luiten. ,,Iedereen is bij ons welkom om zijn of haar talent te ontdekken. De groep die niet zo snel uit zichzelf bij ons aanklopt, zoeken we op in de wijken en op scholen. En wie de smaak echt te pakken heeft, kan naar ons toe komen in de binnenstad.’’ VRIJDAG trok het afgelopen jaar een kleine 100.000 bezoekers: bijna 80.000 mensen volgden er een cursus, ruim 20.000 mensen kwamen een presentatie of voorstelling bekijken.

In het nieuwe pand zullen bezoekers niet alleen grotere, comfortabeler ruimtes treffen dan ze nu gewend zijn op de oude locaties, maar kunnen ze ook makkelijker met verschillende disciplines samenwerken. Ook buiten de eigen muren, want zowel het grafisch museum GRID als het Forum Groningen bevinden zich op kruipafstand.

‘Sint Jansstraat profiteert ook van dit plan’

De gemeente Groningen koopt het beeldende kunst-pand aan de Walstraat en het Prinsentheater aan de Noorderbuitensingel. Waarschijnlijk komt op die locaties woningbouw. ,,Het zijn karakteristieke panden, dus ergens is het natuurlijk jammer om er afscheid van te nemen’’, erkent Luiten. ,,Maar wat we terugkrijgen is zó veel beter.’’

De Rook, die zelf als kind nog theaterlessen volgde in het Prinsentheater, voegt daaraan toe dat renovatie van de bestaande panden op de lange termijn duurder uitvalt dan nieuwbouw. Ook hij is enthousiast over het plan dat er nu ligt. ,,VRIJDAG krijgt een mooi, toegankelijk gebouw op een centrale plek en voor de Sint Jansstraat is het óók een plus.’’

Vorig jaar opende het Forum zijn deuren en in 2022 verhuizen de bushaltes van de Grote Markt naar de Diepenring. ,,Daar wordt de Sint Jansstraat een andere, meer dynamische straat van’’, denkt De Rook. Een upgrade van de nogal verouderde bebouwing komt daarbij goed van pas.

Ook ruimte voor winkels en horeca

VRIJDAG gaat ongeveer 80 procent van het vernieuwde bouwblok huren. In de overige 20 procent is ruimte voor bijvoorbeeld horeca, winkels, kantoren of woningen. ,,Die dragen ook bij aan de levendigheid in de straat’’, zegt De Rook. ,,En er zit natuurlijk ook een financieel voordeel aan meerdere gebruikers.’’

De gemeenteraad beslist op 16 december over de plannen en de investering. Als die akkoord is, kan de vergunningsprocedure beginnen en moet de gemeente op zoek naar een architect en een aannemer. Naar verwachting beginnen de bouwwerkzaamheden in het najaar van 2022.

menu