Veel publiek, daarop was gehoopt, maar 200.000?

Zaterdag is de laatste dag van David Bowie is in het Groninger Museum. De expositie rond de popkunstenaar heeft alle verwachtingen overtroffen.

Wrang lucratief

De honderdduizend moest worden gehaald. ,,Dat ging zeker lukken, wist ik wel. Bij de prognose hoopte ik op 140.000’’, zegt directeur Andreas Blühm. ,,En na de verlenging met een extra maand op 170.000.’’ Het ziet ernaar uit dat morgen om zes uur, als de deur voor David Bowie is definitief dichtgaat, 200.750 bezoekers zijn afgekomen op de expositie over het Britse popfenomeen in het Groninger Museum.

Het overlijden van Bowie op 10 januari, een maand na de opening, was op een wrange manier lucratief. ,,Toch schat ik dat het 10 procent extra belangstelling heeft opgeleverd, niet meer.’’ David Bowie is hoeft in de bestaansgeschiedenis van zijn museum maar één expositie voor zich te dulden. Ilja Repin. Het geheim van Rusland sloot in 2002 op een kwart miljoen.

Een kwart van het bezoek kwam uit stad en provincie Groningen, 10 procent uit het buitenland, van wie de helft Duitsers. In Melbourne, Parijs, Berlijn, Chicago, Sao Paulo en Toronto kwam minder publiek af op David Bowie is dan in Groningen. Alleen de ‘moeder’-tentoonstelling in het Londense Victoria & Albert Museum trok meer.

Zeer te spreken

Maandag komt een vertegenwoordiger van het David Bowie Archive naar Groningen om te controleren hoe de objecten ervoor staan. Daarna wordt alles ingepakt en opgeslagen. In 2018 gaat de expositie naar Tokio. Blühm: ,,Ik hoorde met Bowie’s geboortedag, 8 januari, als opening. Er zijn ook nog gesprekken gaande voor elders, tussendoor. Hoewel dat kort dag wordt om te organiseren.’’ Het zou gaan om een museum in Italië.

De directeur, die dinsdag voor de Groningse universiteit de oratie houdt voor zijn benoeming tot hoogleraar, is vanzelfsprekend zeer te spreken over het succes. ,,Dat extra bezoek heeft winst opgeleverd die we onder meer kunnen gebruiken voor het inrichten van tentoonstellingen van kunstenaars die nog niet zo’n grote naam hebben. Daarvoor zijn we er óók.’’

Feest

Zondagavond is er na sluitingstijd een groot, besloten feest in het museum voor de eigen medewerkers, de vrijwilligers en hun naasten. In aanwezigheid van burgemeester Peter den Oudsten. ,,Het is voor iedereen een loodzware tijd geweest. Iedereen is moe. Veel van onze mensen kunnen morgen voor het eerst een rondje door de expositie maken. Daar hebben ze tot nu toe nog geen tijd voor gehad. We gaan het flink vieren.’’

Blühm heeft rechtstreeks gemerkt wat de impact voor de stad is geweest. ,,We hoorden goeie verhalen vanuit de horeca. Bij de espressobar in de Ubbo Emmiusstraat hier verderop wisten ze niet wat hun overkwam. We kregen een bloemetje van een kledingwinkel in de Folkingestraat, uit dank voor de vele nieuwe klanten en zelfs een tuincentrum hier en de camping in Schildwolde stuurden ons een bericht.’’

Fan lag huilend op de vloer

Na het overlijden van David Bowie op 10 januari kwam er in de hal van het museum een herdenkingshoek, waar bezoekers een bijdrage konden leveren in een condoléanceboek. Daarvan raakten er zes vol. De boeken gaan naar Bowie’s nabestaanden.

Daarnaast zijn er de ‘gewone’ boeken waarin het publiek lof kon zingen, op de tentoonstelling, op het museum en op Bowie zelf. Dat werden er twaalf. Klachten waren er nauwelijks. Niet meer dan vier mensen klaagden vooraf over de toeslag van 10 euro op een entreebewijs. Eén Belg, die honderden kilometers had gereden en zonder morren de prijs van de tickets accepteerde, mopperde bij de museumdirectie over de euro’s die hij in de stad kwijt was aan parkeerkosten.

De expositie verliep niet zonder emoties, zeker niet na Bowie’s dood. Eén gast was dermate onder de indruk van het gebeuren dat hij languit op de vloer van de hal heeft liggen huilen. Bij de enorme videowalls in de afsluitende zaal werd soms volop gedanst. Directeur Blühm vond er een paar schoenen. Ze zijn nooit opgehaald.

Fan: ‘Mijn afscheidsweekend met David Bowie’

De 41-jarige Wendy Moerman uit Maassluis gaat dit weekend voor de zesde keer naar de Bowie-expositie. ,,Om afscheid te nemen. ’’

Heel grote fans

Je hebt fans en je hebt heel grote fans. Als het op David Bowie aankomt, dan valt Wendy Moerman absoluut in die tweede categorie. Ze heeft alles – maar dan ook echt alles – van Bowie. ,,Ik photoshop mezelf zelfs in foto’s waar hij op staat.’’

Met pijn in het hart gaat ze zaterdag en zondag voor het laatst naar de expositie David Bowie is in het Groninger Museum. ,,Dit wordt mijn afscheidsweekend met Bowie. En het wordt heel erg emotioneel. Hij is heel bijzonder geweest voor mij. David Bowie troostte mij.’’

Tranen

De 41-jarige Bowie-fan uit Maassluis (bij Rotterdam) bezoekt de expositie voor de vijfde en zesde keer. Zaterdag gaat ze alleen. Want ze verwacht dat er heel wat tranen zullen vloeien tijdens haar tocht door het museum. ,,En zondag ga ik met mijn 13-jarige zoon. Zaterdag wil ik gewoon alleen zijn. Nou ja, het moet ook. Want natuurlijk ga ik huilen en dat hoeft m’n zoon niet te zien.’’

Wendy Moerman is al fan sinds ze acht jaar oud is. Ze viel eerst voor het uiterlijk – ‘natuurlijk’ – van de glamoureuze rockster. De muziek volgde snel. ,,Mijn eerste concert bezocht ik in 1986 toen ik elf jaar oud was. In de Kuip.’’

Rode draad

Bowie loopt als een rode draad door haar leven. In het jaar dat zij een hartinfarct kreeg, overkwam hem hetzelfde. ,,Toen ik werd geopereerd, won ik via Radio Veronica een gouden Bowie-plaat. Ik voelde me altijd verbonden met hem.’’ Het was dan ook een enorme klap toen haar idool op 10 januari overleed. ,,Een paar dagen terug heb ik pas weer z’n muziek opgezet. Ik kon er niet naar luisteren zonder te huilen. Zijn nieuwe cd Blackstar heb ik nog nooit gehoord. Ik kan het gewoon niet aan.’’

In het eerste weekend van de expositie in het Groninger Museum ging Moerman vier keer. ,,Toen leefde hij nog. Precies een maand later ging hij dood. Dus ik zal er nu ook met een heel ander gevoel rondlopen.’’ Moerman zal zeker even naar het herdenkingshoekje gaan. ,,Om afscheid te nemen. Dat voelt ook goed, dat ik het kan afsluiten. En het kan gewoon niet mooier dan dat het in Groningen moet zijn. In dat prachtige museum.’’

Museumwinkel heeft dit nog niet eerder meegemaakt

De openingsdag van David Bowie Is was meteen goed voor een record. Niet eerder haalde Cedon Museumshops, de Duitse eigenaar van de Groningse museumwinkel, zo’n grote omzet.

,,Fans, zelfs vanuit Engeland en Duitsland, stonden buiten al te wachten tot we open gingen”, vertelt winkelmanager Jan de Groot in het Groninger Museum. Het bleef vervolgens continu druk en zoiets had hij met zijn jarenlange ervaring in de (boek)winkelbranche nog nooit beleefd. Jools Holland stapte de winkel binnen, evenals Hanneke Groenteman en Irene Moors.

Hebbeding

De catalogus à 39,95 euro bleek een gewild hebbeding. ,,Die hebben we twee keer bij laten drukken. Ik denk dat er zo’n 7500 exemplaren zijn verkocht.” Een collectors item is de speciale editie van de vinylsingle Amsterdam met op de andere kant – hoe wrang – My death (live). Niet meer dan één per klant.

Het imposante boek The rise of David Bowie van fotograaf Mick Rock was er in een publieksversie (zestig euro). Een stuk of dertig van de gelimiteerde oplage (1972) gingen ook als warme broodjes. De vijfhonderd euro die daarvoor moest worden betaald, toont zich een goede investering. Het door Bowie en Rock gesigneerde boek doet nu al 3.500 euro.

Persmap

Ook sommige journalisten probeerden een slaatje te slaan uit hun museumbezoek aan het museum. De persmap die bij de tentoonstelling hoorde, was via eBay al snel voor vijftig euro te koop. En veel bezoekers wilden het plastic muntje dat ze moesten inleveren voor een koptelefoon niet afstaan.

Er waren potloden, door Hans Ubbink vormgegeven T-shirts, buttons, ansichtkaarten, posters en veel boeken. De cd Black star vloog weg. Voor een paar honderd euro mocht je een ingelijste foto van de hand van Brian Duffy meenemen. Het overlijden van Bowie zorgde voor nog meer bezoekers, onder wie rouwende fans. De Groot hield er een dubbel gevoel aan over, maar zal David Bowie is niet licht vergeten. ,,Deze tentoonstelling was een grote knaller.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.