Vijf vragen over religie en popmuziek

Journalist en muziekliefhebber Leo Blokhuis - volgens Matthijs van Nieuwkerk popprofessor Don Leo Blokhuis - houdt vrijdagavond in de Groningse Immanuelkerk aan het Overwinningsplein een presentatie over popmuziek en religie.

Wie is Leo Blokhuis?

Voor diegenen die afgelopen jaren in een grot of leefden of onder een steen lagen: Waar iemand op televisie of radio iets met popmuziek doet, daar is ook al snel Leo Blokhuis (1961). Hij is opgeleid als journalist en grafisch vormgever maar belijdt zijn passie voor popmuziek als samensteller van radioprogramma’s, mede presentator van televisieprogramma’s en schrijver van boeken en artikelen voor verschillende bladen. Met zijn echtgenote Ricky Koole treedt hij op in het theater en hij heeft een reeks cd’s samengesteld met liedjes die we niet mogen vergeten. Elk jaar maakt hij in oktober of november met Matthijs van Nieuwkerk de Nacht van de popmuziek en in december de Top 2000. Als zoon van een predikant is de link met religie voor een popliefhebber snel gelegd. In 2008 won hij de Pop Media Prijs voor zijn ‘enorme feitenkennis’ en zijn liefde voor het liedje.

Popmuziek en religie, dat gaat toch niet samen?

Dat is een ernstige misvatting. Weliswaar wordt bluesmuziek neergezet als muziek van de duivel maar ook de blues zit dichter bij religie dan je op het eerste gehoor zou denken. Al in de bijbel wordt een band tussen religie en muziek gelegd en dan in de meest oorspronkelijke vorm: muziek als troost. Dominee Fred Omvlee vond in 1 Samuel 16, vers 23 de volgende passage: ‘Als Saul last had van de kwade geest, kwam David met zijn harp. Als hij muziek maakte, voelde Saul zich beter. Want dan ging de kwade geest weer weg.’ (uit: Bijbel in Gewone Taal). Vele eeuwen later ontstaat op de katoenvelden van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten van Amerika gospelmuziek. Het Engelse woord 'gospel' betekent zoveel als de goede boodschap of evangelie. Het is zwarte religieuze muziek die sterk beïnvloed werd door zowel de ritmische muziek die de slaven meebrachten uit Afrika als door de 'bevindelijke' manier van geloven van de blanken. De soulmuziek in de jaren 50 en 60 kwam voort uit de gospel.

Welke artiesten moeten we kennen van hun gospels?

Vergeet Gert en Hermien, draai ook niet alles van Elly en Rikkert. Zet eens een plaat op van Mahalia Jackson, zij wordt als 'de koningin van de gospelmuziek' beschouwd. De Staples Singers en The Five Blind Boys of Alabama brengen prachtige in religie gewortelde muziek. Smelt weg bij People get ready van Curtis Mayfield. Sam Cooke, Jackie Wilson en John Legend zijn beïnvloed door gospelmuziek.

Gospelmuziek, dat wordt door popmuzikanten toch niet serieus genomen?

Sting brandt zich de vingers er niet aan. ,,There is no religion but sex and music”. Hij is met die opvatting een van de weinigen. Elvis Presley zong in kleine kring graag een gospelnummer. Countryzanger Johnny Cash, die een hoop deed wat God verboden heeft, bracht hele gospelalbums uit. De baptistengemeenten in de Verenigde Staten hebben beroemdheden als Tina Turner, Marvin Gaye en Steven Wonder voortgebracht. Soulzanger Al Green werd zelf dominee. De beste nummers van Marvin Gaye zijn vaak doorspekt met verwijzingen naar de liefde maar even vaak naar god, want ook Hij is liefde. Bob Dylan, niet de eerste de beste, heeft een reeks platen opgenomen gewijd aan zijn religieuze overtuigingen. David Bowie verzonk ten overstaan van zijn publiek in gebed en Prince vroeg zijn publiek in de Rotterdamse Kuip of er in God geloofd werd. Popmuziek is doorspekt met religie, denk aan songtitels als Stairway to Heaven van Led Zeppelin, My Sweet Lord van George Harrisson, Oh lord, won’t you buy me a Mercedes Benz van Janis Joplin. De Bristolpopband Head had een nummer getiteld Jesus ain’t got no daddy.

Is een popconcert niet gewoon een alternatief voor een kerkdienst?

Vrijetijdsfilosoof Henk Tennekes vindt van wel. ,,Als de aanstekers worden ontstoken is het net Pinksteren. Dan spreekt iedereen dezelfde taal, dan is de hele zaal zwanger van spiritualiteit. Popconcerten bewijzen dat mensen meer nodig hebben dan brood op de plank. Mensen zijn op zoek naar begeestering, naar de Heilige Geest.” Drs. H.M. Kleinpenning van het Centrum Parochiespiritualiteit Nijmegen stelt dat popmuziek altijd al met het religieuze te maken heeft gehad. Hij vindt het niet vreemd dat popsterren hun religieuze opvattingen tegenwoordig zonder protest van hun fans kunnen zingen. Alom wordt gezegd dat de belangstelling voor het hogere weer toeneemt. Leo Blokhuis zal de laatste zijn om dat te ontkennen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.