Viroloog Friedrich van het UMCG wil nog voor de winter een sneltest op corona (en daarmee kan de economie weer open)

Foto: Marcel Jurian de Jong Foto: Marcel Jurian de Jong

Nederland zou minder verfijnde maar snellere coronatesten moeten inzetten om mensen die besmettelijk zijn er eerder uit te pikken. Die sneltesten zouden nog voor komende winter op grote schaal beschikbaar moeten komen.

Dat bepleit arts-microbioloog Alex Friedrich van het UMCG, die ook OMT-lid is. Hij adviseert om onderzoek te doen naar antigeen-sneltesten die elders in de wereld al gebruikt worden. Diverse economen zoals gezondheidseconoom Xander Koolman van de VU in Amsterdam zien de sneltesten ook als een middel om de economie weer verder open te gooien.

Friedrich: ,,Die snelle testen zijn minder precies dan de PCR-testen die we nu gebruiken. Het nadeel van de PCR-test is dat je soms mensen vindt die het virus wel bij zich dragen maar van wie we niet weten of ze nog erg besmettelijk zijn. Met die snellere antigeentesten kun je misschien eerder die mensen vinden die het virus aan anderen kunnen overdragen.’’

Tekort testcapaciteit

Nederland heeft op dit moment een tekort aan corona-testcapaciteit, bleek vorige week. De GGD’s en het ministerie van VWS roepen burgers zonder klachten daarom op zich niet te laten testen. De laboratoria die de testen uitvoeren hebben tekorten aan allerlei testmaterialen, maar kunnen met hun beschikbare personeel ook niet meer werk aan, laat medisch directeur Anne-Marie van Elsacker van het Noord-Nederlandse medisch laboratorium Certe weten.

De laatste dagen stabiliseert het aantal besmette personen in Nederland en het aantal ziekenhuisopnames blijft laag. Maar dat kan komende herfst en winter, als het verkoudheidsseizoen begint, snel anders worden. Er zijn ernstige zorgen over de testcapaciteit voor komende winter.

Onbetrouwbaar

Van Elsacker vindt het daarom ook een goed idee om te kijken naar andere testtechnieken dan de PCR-techniek. Een realistische mogelijkheid is volgens haar de inzet van antigeentesten. ,,Die zoeken niet naar erfelijk materiaal van het virus maar naar eiwitten. Die antigeentesten waren ook afgelopen voorjaar al op de markt maar bleken toen naar Nederlandse maatstaven onbetrouwbaar. Misschien zijn er nu betere beschikbaar.’’

In landen als Zuid-Korea en China maar ook in Italië worden al wel antigeentesten gebruikt. Meestal werken ze met een vingerprikje. Het voordeel van die testen is dat ze een veel snellere uitslag geven en sommige ervan kunnen ook door niet-medisch personeel worden gebruikt, zoals een zwangerschapstest. ,,Wij doen in het UMCG onderzoek naar verschillende testen die nu in omloop zijn’’, zegt Friedrich. ,,Er zijn goede en minder goede op de markt. Er zitten waarschijnlijk goed bruikbare testen tussen. Bij het ene type moet de analyse nog wel door een laboratorium worden gedaan, maar dat kost minder tijd dan bij de PCR-test. Het andere type werkt zoals de zwangerschapstest, maar die zijn wel minder betrouwbaar.’’

Snel-lab bij ingang

Hij schetst de mogelijkheid om zulke sneltesten breed beschikbaar te hebben, bijvoorbeeld door ze via de drogist te verkopen. Bedrijven en instellingen zouden de testen kunnen inzetten om mensen die bijeenkomsten bezoeken snel te testen. Ze zouden dan bijvoorbeeld een snel-lab bij de ingang kunnen zetten, waarmee binnen 15 minuten een testuitslag te geven is. ,,Voor medische diagnostiek blijft blijven specifiekere antigen-testen en de PCR-techniek nodig. Maar voor breder gebruik in de samenleving zou zo’n snelle test een optie zijn.’’

Friedrich wijst erop dat er daarnaast ook andere technieken bestaan. Zo wordt er ondermeer in Israël gewerkt aan een ademtest. ,,Daarmee vind je dan een coronavirus. Dat hoeft dan niet per se Sars CoV2 te zijn maar misschien een ander coronavirus, maar dan weet je toch iets meer dan niets. Ook die testen worden op dit moment verder verbeterd.’’

Pooling

Een andere mogelijkheid om de testcapaciteit te verhogen is de zogeheten ‘pooling’-techniek. Dat is een manier om de analyse van de huidige PCR-test sneller en op grotere schaal te doen. Je test dan niet elk monster afzonderlijk maar drie, vijf of tien tegelijk.

Het UMCG doet onderzoek naar pooling en in grotere Duitse labs wordt de techniek al toegepast. Van Elsacker ziet die pooling voor een lab als Certe niet gebeuren, omdat daarvoor de hele logistiek en administratie in haar laboratoria niet geschikt is. ,,Dat is te risicovol en bewerkelijk voor ons.’’


menu