Vlinders krijgen extra klap door de droogte (al valt de schade in Groningen enigszins mee)

Foto: DvhN

De tweede droge zomer op rij is een klap voor vlinders. Dat blijkt uit de Tuinvlindertelling 2019. Alleen in Groningen, Friesland en De Wadden valt de schade enigszins mee.

Projectleider van de Vlinderstichting Chris van Swaay: ,,In de Noordelijke provincies worden altijd relatief meer vlinders geteld dan in bijvoorbeeld de Randstad omdat de tuinen groter zijn. Maar dit jaar is er wel een heel groot verschil.’’

Kleigrond kan beter tegen de droogte

Een specifieke oorzaak is lastig vast te stellen, maar Swaay ziet een verklaring in het verschil tussen de gevolgen van de droogte op zand en klei. ,,Vorig jaar zijn hele streken op de zandgronden verdord en dat is dit jaar nog eens dunnetjes over gedaan. Veel rupsen hadden daardoor geen voedsel. Op de kleigronden valt dat nog mee, daar wordt het water beter vastgehouden.’’

Daar is het goede nieuws ook ongeveer mee verteld. Van 6 tot en met 28 juli zijn in het hele land zo’n 10.000 tellingen gedaan. Het aantal vlinders is gehalveerd ten opzichte van vorig jaar. En het aantal vlinders daalt sowieso al gestaag: sinds het begin van de tellingen in de jaren negentig is het aantal vlinders al met de helft gedaald.

Veelkoppig monster

Van Swaay spreekt van een veelkoppig monster. ,,Mondiaal speelt de klimaatverandering, landelijk de stikstofvermesting en lokaal het natuurbeheer door gemeentes. Die hebben in de crisistijd veelal bespaard op openbaar groen en dat leidt nou niet bepaald tot bloemrijke bermen.’’

Daarnaast hebben burgers ook een belangrijk aandeel. ,,Jarenlang was de trend om tuinen zo onderhoudsvriendelijk mogelijk te maken. Stenen erin, planten eruit. Dat is ook slecht geweest voor de vlinderstand.’’

Veen vlinders op punt van verdwijnen

Van Swaay vreest dat een aantal typische vlinders voor Noord-Nederland binnenkort uit het land verdwijnen. Van het veenhooibeestje, het veenbesblauwtje en de veenbesparelmoervlinder, typische hoogveenvlinders, vliegt er bijna niets meer rond. ,,Dat zijn soorten waar ik mijn hart voor vasthoudt.’’

Vlinders die in ons land nog wel volop geteld worden zijn de dagpauwoog, de atalanta en de distelvlinder. Met die laatste is dit jaar iets bijzonders aan de hand. ,,De distelvlinder is een enorme trekker. Normaal gesproken overwintert die in de Sahara en komt dan in het voorjaar via de Middellandse zee richting ons land. Maar dit jaar heeft die een enorme omweg gemaakt via het Midden-Oosten, Oost-Europa en Scandinavië kwam hij via het Noorden het land binnen. Daardoor zie je nu veel meer distelvlinders dan in de rest van het land.’’

Door de klilmaatverandering zie je ook vlinders voor wie het vroeger in Nederland te koud was. ,,De Koninginnepage bijvoorbeeld. Daarvoor moest je vroeger naar de Pietersberg. Maar die zie je tegenwoordig ook in Groningen.’’

Hoekje met brandnetels

Valt het tij nog te keren voor de vlinder, of zet de afname door? Van Swaay: ,,Zorg dat de vlinder de mogelijkheid heeft om zich voort te planten. Laat een hoekje in je tuin voor wilde planten en brandnetels. Kortom: tegel eruit, plant erin. Dat is ook goed voor jezelf: bij de volgende hittegolf houd je het een stuk koeler.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu