De overheid moet meer werk maken van de sanering van agrarisch vastgoed om misbruik door criminelen te voorkomen. Dat adviseren onderzoekers.

De beroerde financiële situatie van sommige boeren en tuinders kan criminelen helpen om grip op hen te krijgen en hun vastgoed te gebruiken voor drugsactiviteiten. Dat concludeert TwynstraGudde, dat in Zuid-Nederland keek naar het gebruik van agrarisch vastgoed voor de productie en opslag van drugs. Het onderzoek was in opdracht van landbouworganisatie ZLTO.

Achtergrond zijn de toenemende zorgen over het oprukken van drugscriminaliteit in het buitengebied. Daar komen steeds meer boerderijen en schuren leeg te staan. Volgens schattingen staat er nu al zo’n 10 miljoen vierkante meter agrarische bebouwing leeg en loopt die hoeveelheid in tien jaar op tot 25 miljoen vierkante meter. Politie, gemeenten en provincies hebben vaak onvoldoende zicht op wat er allemaal gebeurt in het buitengebied en vrezen de komst van drugslabs en hennepplantages.

Tussenpersonen

Als boeren in contact komen met drugscriminelen is dat meestal doordat ze worden benaderd door tussenpersonen, niet omdat ze uit zichzelf actie ondernemen, schrijven de onderzoekers. Eén op de vijf boeren die aan het onderzoek meewerkte zegt wel eens iemand aan de deur te hebben gehad die informeerde naar het huren van een schuur, van wie de boer vermoedde dat de betreffende persoon contacten had in het criminele circuit.

Die tussenpersonen zijn soms erfbezoekers. In het onderzoek wordt het voorbeeld aangehaald van een boer die bezoek krijgt van een chauffeur die twee weken eerder een lading mest bij hem heeft gebracht. De man vraagt of hij de loods van de akkerbouwer mag huren, maar die bedankt wijselijk omdat hij het niet vertrouwt.

Bezoek

Een varkenshouder kreeg bezoek van een man in een pak die een leegstaande schuur wilde huren. Hij beloofde dat de boer geen enkel risico zou lopen en haalde 10.000 euro tevoorschijn. ‘Pak maar aan en ga lekker uit eten met je vrouw’.

Ook deze boer wees het aanbod af. ‘Stel, je pakt die 10.000 euro aan. Dan komen ze waarschijnlijk een paar maanden niet meer bij je terug. En zodra je het geld hebt uitgegeven, komen ze weer. Dan zeggen ze: Als je het niet doet, moet je dat geld terugbetalen. Dan heb je geen keus meer. Als je in de verleiding komt, kom je er nooit meer vanaf.’

De onderzoekers constateren dat actieve boeren die hun bedrijf door ontwikkelen niet gauw zullen bezwijken voor de verleiding van het snelle geld. ,,De grote problemen doen zich voor met de stoppende agrariër of boeren die eigenlijk al gestopt zijn of waar weinig gebeurt. Die hebben geen geld voor sanering of willen niet saneren.’’

Diefstal

In de studie geven boeren en tuinders overigens zelf ook aan dat drugscriminaliteit een probleem is, maar dat de diefstal van duur gereedschap en gps-apparatuur voor velen een groter probleem is. Agrariërs vinden dat de politie daar te weinig tegen doet. Hun vertrouwen in de overheid is op dit moment gering.

De onderzoekers adviseren leegstand in het buitengebied aan te pakken om te voorkomen dat drugscriminelen misbruik van de situatie maken. Ook moeten stoppende boeren en tuinders beter worden geholpen en moet de overheid beter aanwezig en aanspreekbaar zijn in het buitengebied.

LTO Noord waarschuwde boeren vorig jaar voor drugscriminelen die het hebben voorzien op leegstaande schuren. ,,Zet alles op papier als je een schuur verhuurt. Trek alle gegevens na. Beding dat je bij verhuur te allen tijde toegang blijft houden tot de ruimte’’, aldus een woordvoerder, kort nadat de politie een drugslab had ontmanteld in de schuur van een gepensioneerde boer bij Odoornerveen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen