'Smartengeldregeling die Groningers compensatie biedt voor bevingsellende is geen genoegdoening voor overheidsfalen'

Meerdere woningen in Kantens zijn door de aardbevingen zwaar beschadigd. Foto: Archief Kees van de Veen

De Smartengeldregeling die er voor Groningers komt, biedt enkele tienduizenden Groningers compensatie. Maar het kan niet gezien worden als genoegdoening voor het overheidsfalen. Als je dat wel wilt, moet de politiek aanvullend met een oplossing komen.

Dat zegt Bas Kortmann, voorzitter van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Hij vindt dat de Nederlandse Staat na jarenlange aardbevingen, schade en persoonlijk leed dat door de gaswinning is aangericht, verwachtingen heeft gewekt.

,,Het kabinet heeft excuses aangeboden. Het noemt de manier waarop met de mensen is omgesprongen overheidsfalen van on-Nederlandse proporties. Als het kabinet zegt dat de overheid ernstig tekortgeschoten is, roept dat de vraag op of er geen andere oplossing moet worden geboden, zoals een genoegdoeningsfonds.’’

‘Overheid moet er alles aan doen vertrouwen te herstellen’

Kortmann die in 2018 na de beving van Zeerijp de TCMG uit de grond stampte, is onder de indruk geraakt van het leed dat Groningers is aangedaan. ,,In Groningen is volkomen begrijpelijk het vertrouwen in de overheid verloren gegaan. De overheid moet er alles aan doen om dat vertrouwen te herstellen. Dat gaat verder dan alleen scheuren in huizen dichten.’’

De voorzitter doet zijn uitspraken op de laatste dag dat TCMG onder deze naam de schadeafhandeling doet. Vanaf vandaag gaat TCMG verder onder de naam Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Niet langer is het een commissie maar een zelfstandig bestuursorgaan. Besluiten worden niet meer namens de minister van Economische Zaken en Klimaat maar onafhankelijk door een eigen bestuur genomen.

Ook de taken worden uitgebreid. IMG voert de waardedalingsregeling uit en gaat ook aan de slag met immateriële schade. Kortmann zegt dat deze nieuwe smartengeldregeling gekoppeld gaat worden aan de problemen die mensen hebben ervaren door de gasellende, waar de woning staat, schades en bevingen.

Veel in Den Haag

Hij wijst op het onderscheid tussen immateriële schade door de NAM en door overheidsfalen. ,,Wat we met de smartengeldregeling doen is een deel van de aansprakelijkheid van de NAM afwikkelen. Ik wil voorkomen dat mensen zeggen: je kunt smartengeld krijgen en dat is voldoende genoegdoening. Nee, door uitspraken over ernstig overheidsfalen heeft de overheid verwachtingen over genoegdoening gewekt. Het is aan de overheid om die verwachtingen waar te maken.’’

Kortmann zegt dat hij hier nooit met minister Eric Wiebes van EZK over heeft gesproken. ,,Ik spreek hem niet vaak omdat ik mijn onafhankelijkheid wil bewaken. Als je veel in Den Haag zit, word je gezien als onderdeel ervan. We hebben het er wel met de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad over gehad.’’

menu