Waarom bijna niemand de noodklok nog hoort

Weer werd er gedemonstreerd door Groningers tegen de gaswinning en de beroerde afhandeling van de bevingsschade. Deze week trokken vijf (!) mensen als aardbevingsvluchteling met twee (!) pipowagens naar de Dam in Amsterdam. De noodklok is al menigmaal geluid door demonstrerende Groningers maar wie hoort haar nog?

Hebben al die ludieke protestacties nog wel enig effect?

In eerste instantie maakten de protesten tegen de gaswinning landelijk grote indruk. De honderden boze Groningers die het bezoek van minister Kamp aan Loppersum in januari 2014 verstoorden, kregen ruim de aandacht. Het signaal dat de maat meer dan vol is, werd luid en duidelijk afgegeven. Vervolgens trokken boze Groningers met auto’s door en rond verschillende dorpen en steden in de provincie. De Groninger vlag wapperde als teken van protest op de meeste van de wagens.

De talloze acties die volgden, verloren allengs aan impact. De meest recente demonstraties zijn bovendien gekozen op een verkeerd ogenblik. Kortgeleden heeft de politiek een besluit over de gaswinning voor de komende jaren genomen. De tegenstanders kunnen hoog of laag springen, maar de gaskraan gaat voorlopig nog niet dicht. Hoe graag ze dat ook zouden willen. De beslissers in de politiek zullen niet onder de indruk raken van vijf aardbevingsvluchtelingen op de Dam. Die trekken hooguit de aandacht van een toevallig passerende toerist. Anderen, ook in Groningen, halen de schouders erover op. Des te meer acties, des te geringer het effect, zo lijkt het wel.

Wat voor demonstraties zijn er zoal geweest?

O, een heleboel. Telkens worden ze aangekondigd als grote acties die even zo vaak in de praktijk een pijnlijk bescheiden omvang kennen. Afgelopen weekeinde probeerden honderd mensen bij het kantoor van de NAM in Assen een aardbeving te veroorzaken, maar de poging faalde. Een paar dagen daarvoor werd de NAM-locatie in Sappemeer bezet door twaalf mensen. Politieagenten sleepten de demonstranten na een paar uur weg.

Een paar weken terug werd het kantoor van Centrum Veilig Wonen bezet. De demonstranten verlieten het pand al na enkele uren. Op vrijdag 9 september was de Grote Markt in Groningen het toneel van een landelijke protestactie op de Grote Markt. Alle kerkklokken in de provincie zouden luiden om te protesteren tegen het toen nog voorgenomen gasbesluit. Een groep van 150 betogers trok met een lawaaidemonstratie door de binnenstad. De decibelmeter sloeg niet erg ver uit. Vergelijk dat eens met de duizenden mensen die tijdens het WK van 2014 op de Grote Markt juichten voor de goals van het Nederlands elftal in Brazilië.

Waarom lukt het niet meer om de Groningers te mobiliseren?

Dat heeft meerdere oorzaken. De tijdgeest zit de kritische massa niet bepaald mee. De tijd dat mensen met duizenden tegelijk in verzet kwamen tegen een bepaalde ontwikkeling - denk aan de demonstraties tegen de plaatsing van de kruisraketten - ligt lang achter ons. Het zit ook echt niet in de Groningse genen om de barricades op te gaan.

Bovendien zijn er ook al wat stappen gezet, al zijn die in de ogen van de gedupeerden nog onvoldoende. De overheid stelde een nationaal coördinator Groningen in de persoon van Hans Alders aan. Hij werkt met een team van 120 mensen om de problematiek op te lossen. Er is al een hoop geld beschikbaar gesteld om schade te herstellen. Het Centrum Veilig Wonen werd opgericht. Daar werken 280 mensen aan de schadeafhandeling. Maar toch, zit je in de ellende door de bevingen en dient zich maar geen bevredigende oplossing aan, dan is het voor te stellen dat je gek wordt van de bureaucratie.

Wie zitten er achter al die protestacties

Dat zijn een hoop belangenorganisaties. Sommige acties zijn opgezet door de Groninger Bodem Beweging of Schokkend Groningen. Inmiddels is er een paraplu-organisatie ontstaan onder de noemer Coalitie Gasverzet Groningen. Milieudefensie heeft recent de lawaai-actie op de Grote Markt opgezet. Bij de acties sluiten zich bovendien steeds weer andere belangengroeperingen aan.

Hoe krijgen de gedupeerde Groningers wel aandacht voor het bevingsgebied?

Dat is lastig. Een goede demonstratie behoeft behalve een heldere boodschap ook het juiste moment en de juiste plek. Wie heeft er nu tijd om op woensdag per tractor naar Amsterdam te reizen. Er moet wat op het spel staan - en dat staat er in Groningen nog steeds. Politici in Den Haag raken niet onder de indruk van een rondrit van met Groninger vlaggen versierde auto’s door het Groninger gaswinningsgebied. Een bezetting van een gaswinningslocatie laat evenmin veel sporen na. Een pak handtekeningen verdwijnt zo onder in de kast. Een blokkade van belangrijke kruispunten in de Randstad heeft wellicht meer impact, maar de kans is groot dat de politie ingrijpt voordat de broze economie echt is lamgelegd.

De politiek is overigens echt wel geïnteresseerd in het verhaal en de opvattingen van de Groningers, als ze maar op een serieuze wijze rond de tafel gaan zitten. Minister Kamp is al meerdere keren in de provincie geweest en ook de vaste Kamercommissie die over de gaswinning gaat, kent de weg naar Noord-Groningen nu ook zonder Tomtom. Dus wellicht werkt indringend en verstandig in gesprek gaan op termijn beter dan het roepen van loze kreten of het luiden van noodklokken.

Foto’s: Archief DvhN/Kees van de Veen/ Siese Veenstra

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.