Waarom mistbanken vooral in de winter opduiken (en hoe de onvoorspelbaarheid ze zo riskant maakt voor de weggebruiker)

Auto's in de mist. Foto: ANP

Mistbanken boven de snelweg zijn niet te voorspellen. Dat maakt ze voor de weggebruiker zo riskant.

De zware kettingbotsing op de A32 onder Akkrum ontstond op oudjaarsavond volgens ooggetuigen door een plotseling opdoemende mistbank. Die werd ervaren als een witte muur waarin hoegenaamd niks meer scherp viel waar te nemen.

Het weerfenomeen doet zich hoofdzakelijk ‘s winters voor. De omstandigheden waren er dinsdag geknipt voor: Helder weer, de zon al onder, hoge luchtdruk en een zuchtje wind.

Vochtige lucht koelt dan dicht boven het aardoppervlak af, zodat die verzadigd raakt van waterdamp. Er komt als het ware een wolk van minuscule waterdruppels op leefniveau te hangen, die het hardnekkigst is boven sloten en relatief laaggelegen plekken. Je kunt er soms nog geen 10 meter ver in zien.

‘Tunnel’

Een druk bereden autosnelweg blijft lang gevrijwaard van zulke zeer dichte mist, doordat de voertuigen en de wrijving van banden en wegdek warmte afgeven.

Maar zo’n ‘tunnel’ door de mist houdt lang niet altijd stand. Op het beetje wind van oudjaarsavond kon een mistbank zo maar over de weg schuiven.

Weerkundigen noch Rijkswaterstaat zijn - tot nu toe - bij machte om te voorspellen waar en wanneer mistbanken zullen ontstaan. Daarvoor is de balans tussen omstandigheden doe de vorming van die banken begunstigen of verhinderen te delicaat.

Na de rampzalige kettingbotsing op de ‘mistgevoelige’ A16 bij Princenhage (1990) werd daar een kostbaar mistdetectiesysteem met alarmeringsborden aangelegd, dat de veiligheid niet ondubbelzinnig verhoogde.

Snelheid

Mensen matigden op basis van de oplichtende getallen (‘’80’ of ‘60’) wel braaf hun tempo, maar als er een echt dichte mistbank opdook was die snelheid veel te hoog. Hoger ook dan autorijders in vergelijkbare omstandigheden zichzelf zonder alarmering zouden hebben toegestaan.

De automobilist is dus bij plotselinge, zeer dichte mist speelbal van de natuur. Stapvoets rijden of in het gras naast de vluchtstrook parkeren is dan het beste, maar wie begint er mee? En wanneer en waar? Was thuisblijven maar een optie voor iedereen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu