Waarom negeren jongeren het advies om binnen te blijven in tijden van corona? Deze expert legt het uit

Drukte bij het Hoornsemeer. Foto: Sikkom

Pubers zitten niet graag thuis, ook niet als corona rondwaart. Orthopedagoog Elianne Zijlstra ziet hoe ze regels overtreden en maakt zich zorgen - ook om jongeren zélf.

Ze hangen rond op straat, ze voetballen in grote groepen op veldjes, ze blijven feestjes geven. Pubers nemen de coronamaatregelen niet altijd serieus en dat baart zorgen.

Blijf thuis

Autoriteiten doen een dringend beroep op jongeren (en hun ouders): blijf thuis. Maar dat is juist voor pubers makkelijker gezegd dan gedaan.

,,De adolescentie is een tijd waarin jongeren zich juist losmaken van hun ouders en de thuissituatie’’, zegt orthopedagoog Elianne Zijlstra van de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Leeftijdsgenoten zijn ontzettend belangrijk, daar spiegelen ze zich aan en die zoeken ze op. Ze willen zelf beslissen over hun leven, en hebben vaak moeite met regels die van buiten worden opgelegd. Dat is voor pubers heel kenmerkend en ook heel gezond gedrag. Zo ontwikkelen ze zich tot zelfstandige individuen.’’

Social media

De coronavoorschriften vragen iets tegennatuurlijks van de jeugd: afgesloten zijn van vrienden, niet naar feestjes kunnen, geen leeftijdsgenoten ontmoeten op school, niet samen kunnen hangen. In plaats daarvan moeten ze gedwongen thuis zitten bij hun ouders - de plek waarvan ze juist aan het loskomen zijn. ,,Dat is een draai van 180 graden de andere kant op’’, zegt Zijlstra.

Ook andere zaken spelen een rol. Pubers experimenteren, zoeken grenzen op - en kunnen de gevolgen daarvan vaak niet goed overzien. ,,Jongeren van nu denken ook vaak dat de wereld aan hun voeten ligt. Ze kennen geen grote tegenslagen. Zijn gewend dat in de tijd van internet en social media alles mogelijk is.’’ En nu worden ze opeens in hun vrijheid beperkt.

Bedreiging

Pubers zitten in een fase waarin ze erg op zichzelf gericht zijn, en voor hun persoonlijk is corona geen grote bedreiging. ,,Terwijl thuisblijven vanwege het coronavirus vooral iets is dat je doet voor de groep, voor de hele samenleving. Niet zozeer voor jezelf. Jongeren denken dat het wel meevalt. En overigens: ook veel volwassen Nederlanders houden zich niet strikt aan de regels.’’

Dat het juist voor jongeren heel moeilijk is om wekenlang thuis te blijven, is dus goed te verklaren. ,,Het verbaast me niet dat dit gebeurt, dat sommigen zich niet aan de regels houden - al is er natuurlijk een deel van de jongeren dat prima luistert naar de regels en hun ouders.’’

Op de ouders rust de verantwoordelijkheid om aan hun kinderen uit te leggen wat er aan de hand is en waarom de maatregelen nodig zijn. ,,Bij ouders die gezag hebben zal dat ook wel lukken, maar soms is de situatie thuis ingewikkelder, zijn er jongeren die slecht luisteren, zich niet voegen naar hun ouders en lak hebben aan de regels.’’

Kwetsbaar

Zijlstra snapt dat er zorgen zijn over de gevolgen van het gedrag van jongeren voor de verspreiding van het coronavirus. Maar zij heeft ook zorgen om een deel van die jongeren zélf. ,,Er is een groep die op straat hangt omdat het thuis niet erg leuk is, of zelfs onveilig. Die groep is kwetsbaar.’’

Ook voor ouders van kwetsbare kinderen of kinderen met gedragsproblemen is het een zware tijd nu school wegvalt. ,,Soms zit er meer achter de lastige overlastgevende puber. Daar moet ook aandacht voor zijn. We kunnen niet het onmogelijke vragen van jongeren en hun ouders.’’

menu