Waarom scoort Nederland zo slecht in Europa? En wat kunnen we leren van Duitsland en Italië in de bestrijding van corona?

Gezondheidseconoom Jochen Mierau. Foto: Siese Veenstra

Op de Europese coronakaart kleurt Nederland steeds roder, terwijl landen als Duitsland en Italië opvallend geel blijven. Waarom zijn we inmiddels (bijna) het slechtste jongetje van de klas? Drie lessen van Jochen Mierau, gezondheidseconoom van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

1. Voorbereiding

,,Duitsland is in de hele breedte beter voorbereid. Niet alleen op basis van testcapaciteit en het bron- en contactonderzoek, maar ook qua strategie van respons. Als het ergens misgaat, wordt er meteen opgeschaald. Ze pakken het draaiboek erbij en trekken alles uit de kast. Het zijn bijna legers die worden ingezet.

Italië werd overvallen door de eerste coronagolf en heeft daar lessen uitgetrokken. Ze nemen nu in alles het zekere voor het onzekere. Of dat vanuit angst gebeurt? Angst is niet het goede woord. Realiteitszin wel.

In Nederland is het heel anders. We zitten nu overal boven de signaalwaarden, maar er wordt nu pas nagedacht over de volgende zet. Vergelijk het met een stoplicht. Als het rood is, weet elke weggebruiker dat hij moet wachten. We denken op zo'n moment niet: wat nu? Dan zou je een kettingbotsing krijgen. En dat is precies wat er nu gebeurt in de coronabestrijding. We blijven maar weifelen en daardoor achter de feiten aanlopen."

2. Niet reageren, maar pro-actief zijn

,,We vragen ons continu af of de maatregelen wel zin hebben. We blijven op bijna elk punt maar discussies voeren over pandemiebestrijding, terwijl de pandemie al in volle gang is. Duitsland en Italië zijn veel pro-actiever en minder wispelturig.

Natuurlijk, in Duitsland was er al langer de wet Bescherming Infectieziekten (Infektionsschutzgesetz, red.). Daardoor zijn burgemeesters veel machtiger en kunnen ze plaatselijk maatregelen nemen. Maar omdat we in Nederland hebben opgeschaald naar GRIP-4, hebben de burgemeesters hier ook bijna aboslute macht.

Het probleem is alleen dat de burgemeesters die macht niet gebruiken. En zo kijkt bijna iedereen naar elkaar, waardoor er niet snel en hard genoeg wordt ingegrepen."

3. Gesloten rijen

,,We zien in Duitsland en Italië terug dat er niet voor wordt geschroomd een standpunt te herzien. Maar voortschrijdend inzicht blijkt in Nederland een lastig verhaal. Neem de mondkapjes. Het RIVM heeft er nooit een geheim van gemaakt daar weinig tot niets in te zien. Tot het moment dat premier Rutte ons opriep om toch mondkapjes te dragen, zou je zeggen. Maar nee, ook daarna liet het RIVM weten dat ze er anders over dacht.

Kijk, dat Famke Louise iets in een talkshow roept, is prima en moet ze helemaalf zelf weten. Maar iedereen wist toch al hoe de baas van het RIVM (Jaap van Dissel, red.) over mondkapjes dacht? Als je dan na een oproep van de premier toch weer wil laten weten hoe jij er over denkt, voelt dat als een trap na. Terwijl iedereen gebaat is bij eenduidig overheidsbeleid.

In Italië en Duitsland gaat er lokaal of regionaal ook wel eens iets mis. Maar daar weten ze wel waar ze aan toe zijn en zijn de rijen gesloten. Is er ergens een uitbraak? Dan komt er een plaatselijke lockdown. Er is geen tijd voor discussie. Dat punt zijn we allang gepasseerd."

menu