Hoe kan bereikt worden dat grote landbouwvoertuigen niet meer langs schoolgaande kinderen rijden? Hoe ziet de toekomst van het landbouwverkeer er uit?

Drenthe heeft knelpunten met zwaar landbouwverkeer al in kaart gebracht, Groningen gaat het deze zomer doen. Kunnen rotondes en parallelwegen worden aangepakt? Is het een optie om zogeheten uitwijkplaatsen voor landbouwverkeer langs wegen aan te leggen? En wie moet dat betalen?

,,Een groot probleem waar wegbeheerders mee worstelen is geld. Gemeenten kunnen amper geld opbrengen voor het onderhoud van wegen omdat er andere prioriteiten moeten worden gesteld’’, zegt Cor van der Klaauw. Hij is van Verkeer en Vervoerberaad Groningen (VVB), dat gevraagd is de studie uit te voeren in samenwerking met onderzoeksbureau Royal HaskoningDHV.

Provinciegrens

Om het wiel niet compleet opnieuw uit te vinden, is er over de provinciegrens in Drenthe en Friesland gekeken hoe het er daar aan toe gaat. ,,Loon- en boerenbedrijven zitten aan weerskanten van een provinciegrens. Bedrijven hebben vaak kavels in een groter gebied. We kunnen van elkaar leren.’’

Van der Klaauw noemt als voorbeeld hoe in Drenthe digitaal in kaart is gebracht waar boerderijen en loonbedrijven liggen, waar ze land hebben of vaak werken. ,,En vooral ook welke routes er gereden worden om er te komen. Digitaal is heel eenvoudig te zien wat de belangrijkste routes zijn, waar die bijvoorbeeld kruisen met fietsroutes van schoolgaande kinderen en welke alternatieve routes er genomen kunnen worden. Dat zou ook iets voor Groningen kunnen zijn.’’

Steeds drukker

Groningen en Drenthe tellen honderden kilometers aan wegen in landelijk gebied die intensief door landbouwverkeer worden gebruikt. Veel wegen zijn er slecht aan toe en zijn ook niet geschikt voor voertuigen die steeds groter worden. Gemeenten hebben te weinig geld voor onderhoud. En als er in Groningen en Drenthe ook nog eens 100.000 woningen extra worden gebouwd, zal het alleen nog drukker op de wegen worden.

In veel dorpen klinken klachten over landbouwverkeer. Van Zuidoost-Drenthe tot Noordwest-Groningen. Enorme voertuigen en machines - een trekker met aanhanger weegt al gauw 50 ton - die door straten en dorpskernen denderen en de weg moeten delen met andere weggebruikers; auto’s, schoolgaande jeugd op de fiets, brommers, scooters en soms ook voetgangers. Op sommige plekken kunnen voertuigen elkaar niet of nauwelijks passeren. Ze rijden dan het asfalt en de berm stuk of veranderen die in grote modderpoelen. Vooral op donkere landwegen is dat gevaarlijk.

loading  

Irritaties

Het lijdt tot irritaties, ergernissen en (bijna) ongelukken. Niet voor niks is jaren geleden in Groningen de campagne ‘Broezen: nait bie de hoezen’ opgezet. Een initiatief van onder andere LTO Noord, uitzendorganisatie Abiant en Cumela, de branchevereniging van loonbedrijven.

En als landbouwvoertuigen dan juist op de provinciale weg rijden omdat mensen ze niet in hun dorpen willen, zijn er weer andere klachten. Over landbouwverkeer dat in de spits het verkeer ophoudt.

Het onderzoek van de provincie Groningen is breed opgezet. De Groningse gemeenten zijn betrokken net als LTO-Noord, Cumela, de Fietsersbond, de politie, ANWB, Veilig Verkeer Nederland en bewonersorganisaties.

Van der Klaauw. ,,We vragen mensen niet alleen om knelpunten te benoemen en op kaart aan te geven. We vragen ze ook om oplossingen aan te dragen.’’ De infrastructuur, gemeentelijke en provinciale wegen, worden onder de loep genomen. De staat van onderhoud, is een weg te smal, de berm slecht.

Onveilig

,,Ook de beleving van mensen komt aan de orde, hun ervaringen. Hoe onveilig zijn nu die voorbijrazende trekkers en andere machines? Is het echt onveilig, is dat te staven, of hebben we het over subjectieve onveiligheid. Dus dat mensen iets als onveilig ervaren, terwijl dat niet per se zo is.’’

Het zijn vooral loon- en grondverzetbedrijven die van die enorme machines hebben en veel kilometers maken. Veel boeren laten het werk door deze bedrijven doen. ,,Een combine of hakselaar heeft niks in een dorp te maken’’, zegt Peter Wieringa.

Hij heeft een loonbedrijf in Bedum en is voorzitter van Cumela Noord. ,,Landbouwverkeer moet je zoveel mogelijk zien te scheiden van fietsers en voetgangers. Hoe? Door openstelling van het provinciaal wegennet voor landbouwverkeer. Door in te zetten op betere infrastructuur. Dat vergt een investering. Wat zal het zijn? Een fractie van wat Ringweg Zuid in Groningen kost.’’

Zijn mensen en hij zijn momenteel dagelijks bij de weg. ,,Ik kan een aantal knelpunten noemen die ook echt gevaarlijk zijn. De doorgaande route naar Onderdendam, waar twee provinciale wegen elkaar kruisen. En probeer maar eens met een grondverzetmachine door of langs de stad Groningen te komen.’’

loading

Melkveehouders

,,Het is goed, nee essentieel, dat dit breed opgepakt wordt’’, zegt ook Ate Kuipers, regiovoorzitter van de Nederlandse Melkveehouders Vereniging NMV-Groningen. ,,Het wordt steeds drukker op de weg. Het landbouwverkeer is zwaarder en breder geworden. Je ziet fietsers en kinderen minder snel dan vroeger. Het gaat om de verkeersveiligheid.’’

Wat denkt hij van de nieuwe regelgeving die de verkeersveiligheid moet vergroten? Per 1 januari is de maximumsnelheid van trekkers verhoogd van 25 naar 40 kilometer per uur. Dit maakt het mogelijk dat landbouwverkeer op meer plekken op rondwegen mag rijden in plaats van dwars door de dorpen.

En vanaf 2022 moeten alle trekkers die harder gaan dan 25 kilometer per uur en op de openbare weg rijden een kentekenplaat hebben. Bij een ongeluk of als er te snel gereden wordt, is de eigenaar van een trekker makkelijker te achterhalen. Kuiper: ,,Wordt het daar echt veiliger van?’’.

Plinten

Ook hij ziet liefst dat er ingezet wordt op de verbetering van de infrastructuur. En wie trekt de portemonnee? ,,Geld hoeft geen probleem te zijn. Rutte zei toch dat het geld tegen de plinten klotst’’, klinkt het ironisch.

Van der Klaauw: ,,Ik kan me indenken dat overheden een beroep doen op de subsidieregeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dat wil een half miljard euro beschikbaar stellen voor het aanpakken van gevaarlijke verkeerssituaties. Als het wordt toegekend, betaalt het rijk de helft. Gemeenten en provincie moeten eenzelfde bedrag investeren.’’

,,Met alleen het verbeteren van de infrastructuur zijn we er niet. We zullen veel meer aan voorlichting en bewustwording moeten doen. We wijzen loon- en boerenbedrijven op hun verantwoordelijkheid, maar doen ook een beroep op andere weggebruikers. We wonen nu eenmaal in een landbouwprovincie. Het is soms een kwestie van geven en nemen. Mensen houdt rekening met elkaar.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen