Reizigers op luchthaven Schiphol dragen een mondkapje. Bij thuiskomt uit oranje aangemerkte gebied volgt een dringend advies in thuisisolatie te gaan.

Thuisquarantaine? Verplichte coronatest? Wat is wijsheid als je terugkomt van vakantie?

Reizigers op luchthaven Schiphol dragen een mondkapje. Bij thuiskomt uit oranje aangemerkte gebied volgt een dringend advies in thuisisolatie te gaan. Foto: Koen Van Weel

Bij thuiskomst uit oranje gebieden volgt „het dringende advies” van het RIVM om na aankomst 14 dagen in thuisquarantaine te gaan. Ook bij geen klachten. Maar zeker niet iedereen doet dat graag.

Willem Abma (31) is maandag teruggekomen uit Zweden, waar hij promoveert aan de medische universiteit Karolinksa Institutet in Stockholm. Abma is voor drie weekjes terug uit de Zweedse hoofdstad om vakantie te vieren in Friesland en zijn familie op te zoeken.

Zweden is sinds het begin van de coronapandemie oranje, en dus raadt Nederland reizen van en naar het Scandinavische land af. Die status bracht hem niet aan het twijfelen of hij zijn vakantie dan maar over moest slaan. „Zweden is anders dan weleens wordt gedacht best veilig. Mensen houden veel afstand. Het aantal besmettingen is op dit moment relatief laag”.

De kaart van Europa kleurt geel en oranje. En als de trend van de voorbije dagen doorzet wordt geel mogelijk vaker oranje. Maandagavond nog scherpte het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) het reisadvies voor Catalonië en Antwerpen aan. In Duitsland wordt de situatie ‘zorgwekkend’ genoemd, door de Duitse evenknie van het RIVM.

Nu de vakantie halverwege is, het virus her en der weer oplaait, en steeds meer mensen terugkeren van hun verblijf in het buitenland rijst de vraag: wat is wijsheid bij terugkomst van vakantie?

Bij oranje in quarantaine

„Quarantaine is natuurlijk niet leuk”, zegt Willemien Veldman, woordvoerder bij BuZa. „Maar wie naar een geel gebied afreist weet dat het ook elk moment oranje kan worden. Dat is duidelijk gecommuniceerd. Dat risico neem je als reiziger”.

Oranje betekent niet automatisch een verhoogd risico op besmetting. Of een land oranje kleurt, is een afweging van meerdere factoren, vertelt Veldman. „Dat heeft ook te maken met bijvoorbeeld de genomen maatregelen, hoe die vervolgens worden nageleefd en of je makkelijk een land uit kan komen”.

Zo werd Kroatië vorige week plotseling oranje omdat het onvoldoende cijfers aanleverde, zegt UMCG-Viroloog Bert Niesters. „Daarmee is Kroatië meer ‘donkergeel’ dan oranje”. Zo stipt hij het grijze gebied aan dat veel vakantiegangers voelen.

Abma begrijpt de quarantaineplicht voor Zweden, maar vindt volledige thuisisolatie niet nodig. Dat het zomervakantie is, speelt daarbij een rol. In de buitenlucht verspreidt het virus zich minder gemakkelijk. „Ik zie eerlijk gezegd geen problemen wanneer ik wandel door de stad of het park”. Wel mijdt hij dichte ruimtes, waar de kans op besmettingen hoger is.

(Tekst gaat verder onder de illustratie)

loading

Klachten betekent testen

„Het is voor ons onbelangrijk welke kleur landen hebben. Daar gaat het RIVM over”, zegt Kristof Franse, woordvoerder bij de landelijke GGD. „Het heel simpel. Heb je klachten, laat je testen”. Het is voor de GGD’s bij de intake irrelevant of iemand in het buitenland is geweest of niet. Dat gaat pas spelen als een test positief is en het bron- en contactonderzoek uitgevoerd wordt.

Ook het RIVM volgt die duidelijke lijn. Laat je bij klachten testen, zegt Hilhorst. Testen uit voorzorg bij mensen zonder klachten wordt nu slechts sporadisch gedaan, bij bron- en contactonderzoek, maar is geen beleid, aldus Hilhorst, en dus niet aan de orde. De vraag of het nut heeft om ook mensen zonder klachten te testen wordt nu wel onderzocht.

Als blijkt dat dat zo is, zouden in de toekomst mogelijk ook mensen zonder klachten uit oranje gebieden worden getest, zegt Hilhorst. Duitsland heeft die stap al genomen. Gisteren maakte minister Jens Spahn van Volksgezondheid bekend dat reizigers uit corona-risicogebieden verplicht getest worden.

Geel in Frankrijk

Tessa Koster (18) kwam vorige week donderdag terug van haar vakantie uit Frankrijk. Eerst naar Annecy, daarna dichterbij huis in Duinkerke. Tijdens haar vakantie scherpte de Franse overheid de maatregelen aan. De laatste dagen van haar vakantie werd het verplicht om mondkapjes te dragen. Ze volgde de ontwikkelingen gespannen. „We waren toch wel blij dat we op een zeker moment naar huis gingen”, geeft ze toe.

Frankrijk is geel, en dat betekent dat je bij terugkomst niet in thuisisolatie hoeft. Toch neemt dat niet direct alle onzekerheid weg. In Annecy, dat ten oosten van Lyon ligt, leek het soms alsof corona niet bestond, vertelt Koster. „Sommige straatjes en markten waren zo druk. We keken onze ogen uit. Dat voelde heel raar en onprettig”.

Op zulke drukke plekken was Koster niet geweest als ze thuis was gebleven. Bij thuiskomst spookte daarom door haar hoofd om zich te laten testen. „Ik werk in een café in Ruinen. Je wilt niet iedereen besmetten”. Ze had alleen geen klachten. Bellen naar de GGD heeft dan weinig zin, aldus Koster.

Zekerheid

Willem Abma, opgegroeid in Wirdum, is wel van plan zich te laten testen bij één van de GGD’s in Friesland. Bij een negatieve test kan hij zijn familie opzoeken. Zelf vindt hij dat niet noodzakelijk. „Mijn familie is wat ouder. Het geeft hen rust als ik me laat testen. Dan doe ik dat”.

Bert Niesters, viroloog bij het UMCG, is geen voorstander van jezelf laten testen bij het ontbreken van klachten. „De vraag is, wie houd je voor de gek?”. Toch is voor sommige Nederlanders een test halen aantrekkelijker dan twee weken in quarantaine. Zelfisolatie houdt voor veel mensen in dat ze bijvoorbeeld niet kunnen werken.

Wie dan toch het zekere voor het onzekere wil nemen en klachten veinst bij de GGD moet rekening houden met de incubatietijd. Wanneer is dan het juiste moment om je te laten testen? De incubatietijd is ongeveer vijf dagen, zegt Niesters. Daarvoor heeft het volgens hem weinig nut. „Maar zo’n negatieve test zegt niet alles. Het kan na een paar dagen weer anders zijn”.

menu