Tientallen actievoerders verzamelen zich bij het met sloop bedreigde pand aan de Hoofdstraat 51 in ’t Zandt.  Foto Jan Zeeman

Wat overheden en instanties maar niet lukt, krijgen Groningers voor elkaar

Tientallen actievoerders verzamelen zich bij het met sloop bedreigde pand aan de Hoofdstraat 51 in ’t Zandt. Foto Jan Zeeman

Opnieuw krijgen Groningse burgers voor elkaar wat instanties en overheden maar niet lukt: voorkomen dat Gronings erfgoed door de NAM wordt gesloopt.

Het was spannend, maandagochtend in ’t Zandt. De Nederlandse Aardolie Maatschappij had een sloopmachine besteld. Op grote rupsbanden reed het gevaarte naar nummer 51 van de Hoofdstraat. Voor het karakteristieke huis uit 1907 hadden zich enkele tientallen dorpsbewoners en andere Groningers verzameld. Rond tien uur kregen zij hun zin: de NAM blies de sloop af en wethouder Pier Prins beloofde met de Zandtsters te praten over de toekomst van het huis.

Gered van de sloophamers

Opvallend: het zijn voor de derde keer de Groningers zelf die het erfgoed in de provincie weten te redden van de sloophamers van de NAM. Vorig jaar zomer protesteerden de inwoners van Godlinze met succes tegen de sloop van een huis uit 1920, dat door NAM als testwoning was gebruikt. Net na kerst wist een kraakactie van twee Middelstumers te voorkomen dat de NAM een sloopvergunning aan zou vragen voor een karakteristieke boerderij net buiten het dorp.

De successen zorgen voor een golf nieuwe energie bij veel Groningers. ‘Kijk, actievoeren heeft wel degelijk zin’, klonk het maandag herhaaldelijk in ’t Zandt. Met zijn allen kunnen we veel bereiken, is het gevoel dat voor het eerst in lange tijd onder de actievoerders heerst. ‘Het karakteristieke huis in ’t Zandt wordt vandaag niet gesloopt’, twitterde SP-Kamerlid Sandra Beckerman. ‘Nu zorgen dat van uitstel afstel komt. Sloop van ons erfgoed moet worden gestopt.’

Bezorgdheid

Ondanks de vreugde overheerst bij velen bezorgdheid. Dit gaat niet over drie huizen, zei menigeen, dit gaat over het lot van al het Groningse erfgoed. Waren het eerst nog vooral rijtjeshuizen uit de jaren 60 en 70 die tot sloop werden veroordeeld, de laatste tijd dreigt steeds vaker afbraak van huizen van meer dan 100 jaar oud.

Als het financieel niet aantrekkelijk is om nummer 51 van de Hoofdstraat in ’t Zandt te versterken, vroeg dorpsbewoner Jolanda Jager-Smit zich maandag af, hoe zit het dan met al die andere oude huizen in het dorp? En met al die andere oude huizen in de provincie? Dreigt sloop overal? „Zulke woningen vormen de Groningse ziel”, reageerde PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. „We moeten hier heel zuinig op zijn.” Ook erfgoedorganisatie Heemschut schaarde zich achter de actievoerders.

Extra frustratie

De gemeente Loppersum en de NAM benadrukten herhaaldelijk dat de procedures rond het sloopplan voor het huis aan de Hoofdstraat in ’t Zandt goed zijn gevolgd, wat leidde tot extra frustratie onder de actievoerders. „Juridisch en procedureel gezien zal het ongetwijfeld mogen, maar het is de vraag of we dit als maatschappij moeten tolereren”, reageerde voorzitter Derk Kremer van de Vereniging Groninger Monument Eigenaren. „We moeten dit soort karakteristieke huizen beschermen. Weg is weg.”

De actievoerders speuren al naar het volgende huis dat vanwege de gaswinning bezoek van een sloopmachine kan verwachten. „Welke is hierna aan de beurt? Dan gaan we daar ook naartoe.”

***

NAM: Verrast door de commotie

De Nederlandse Aardolie Maatschappij was verrast door de commotie rondom de sloop van het huis in 't Zandt, vertelt woordvoerder Hein Dek. „Het plan voor de zes seniorenappartementen is genomen in overleg met de gemeente en met Dorpsbelangen.”

Desondanks wil het bedrijf rekening houden met de wens van de dorpsbewoners, benadrukt Dek. „Wij willen absoluut gehoor geven aan de wensen van de maatschappij.”

Dek juicht het dan ook toe dat in 't Zandt en elders in de provincie een bredere discussie ontstaat over hoe Groninger er straks uit komt te zien. „Dat is dan ook niet aan ons, daar ligt een rol voor de overheden.”

menu