Geneticus Danny Incarnato van de RUG is coördinator van een onderzoeksgroep dat als eerste het RNA-genoom van het coronavirus in kaart heeft gebracht.

Zo leggen RUG-wetenschappers de zwakke plekken in het coronavirus bloot (eerste stap naar medicijn)

Geneticus Danny Incarnato van de RUG is coördinator van een onderzoeksgroep dat als eerste het RNA-genoom van het coronavirus in kaart heeft gebracht. Foto: Danny Incarnato

Waar farmaceuten Pfizer en Moderna hun pijlen richten op een coronavaccin, kiest het onderzoeksproject onder leiding van RUG-geneticus Danny Incarnato een andere weg. Het heeft als eerste de bouwstenen (het RNA-genoom) van het coronavirus in kaart gebracht, de eerste stap naar een medicijn.

De resultaten werden gepubliceerd in het tijdschrift Nucleic Acids Research dat het een ‘breakthrough paper’ noemt. Danny Incarnato is verbonden aan de afdeling Moleculaire Genetica van de Rijksuniversiteit Groningen, hij coördineert het onderzoeksproject naar het RNA-genoom van SARS-CoV-2.

Race om RNA te ontrafelen

Wereldwijd zijn meerdere onderzoeksgroepen bezig om het RNA-genoom van het virus te achterhalen, vertelt hij. Zijn groep is uiteindelijk de eerste die het complete genoom van het virus in kaart heeft gebracht.

Naast de RUG waren ook het International Institute of Molecular and Cell Biology in Warschau (Polen) en de Universiteit Leiden bij het project betrokken.

Zwakke plekken

De onderzoeksgroep bracht het RNA van het coronavirus in kaart, zette dit om in een 3D-model en vond daardoor een aantal zwakke plekken in de structuur van het virus. „Dit is anders dan de normale manier van aanpakken”, doelt Incarnato op conventionele vaccins. „Virussen veranderen heel snel, daarom werken griepvaccins van een jaar geleden bijvoorbeeld niet zo goed.”

Het maken van een griepprik duurt ongeveer een half jaar en in de tussentijd kunnen nieuwe virussen ontstaan, het griepvaccin is volgens het RIVM daarom maar voor 40 procent effectief. De aanpak van de onderzoeksgroep is daarentegen veel preciezer. De onderzoekers willen ervoor zorgen dat een medicijn werkt bij alle (toekomstige) variaties van het coronavirus.

Naast tientallen zwakke plekken in de structuur werden ook bepaalde holtes ontdekt waarmee het lichaam het virus kan afbreken. „Het zijn een soort zakjes in de structuur, waar moleculen aan kunnen binden”, legt Incarnato uit. „De volgende stap is om te testen welke moleculen daaraan kunnen binden.”

Angst voor nieuwe uitbraak

Volgens het RIVM is het aannemelijk dat het coronavirus in China van dieren op mensen is overgesprongen. Dit kan in de toekomst opnieuw gebeuren. „Het virus komt veel voor in vleermuizen, die sommige mensen ook eten. Het is echt een tijdbom, er kan zomaar een nieuwe uitbraak komen”, zegt Incarnato.

Het is afwachten of het onderzoek binnen afzienbare tijd een medicijn oplevert, al is Incarnato hoopvol. „Normaal gesproken duurt de ontwikkeling van een medicijn tussen de 10 en 15 jaar, maar de huidige situatie met het coronavirus is ongekend. Daarnaast bestaat de kans dat er al een werkzaam medicijn is maar dat het ergens anders voor wordt gebruikt. Als we dat ontdekken dan kan het redelijk snel gaan.”

menu