Het hoofdgebouw van het monumentale drinkwaterstation in Onnen, met pompen en diesels.

Waterbedrijf Groningen zoekt nieuwe bronnen

Het hoofdgebouw van het monumentale drinkwaterstation in Onnen, met pompen en diesels. Foto: Archief Duncan Wijting

Hoe zorg je dat er in de toekomst genoeg drinkwater is in Groningen? Droogte en toenemend verbruik maken dat een lastige puzzel, zegt het Waterbedrijf Groningen.

Dat de 141 jaar oude onderneming met flinke uitdagingen wordt geconfronteerd, blijkt wel uit het laatste jaarverslag. ‘De watervraag groeit, maar onze bronnen zijn niet onuitputtelijk’, valt daarin te lezen. Het waterverbruik in Groningen is inmiddels gestegen van 110 liter per persoon per dag in 2010 naar zo’n 115 liter nu. Een verdere toename ligt in het verschiet, mogelijk zelfs naar 140 liter in 2050. In 2018 werd ruim 45 miljoen kuub drinkwater geleverd.

Het Waterbedrijf, dat dagelijks 580.000 klanten bedient, beschikt over vijf productielocaties in Nietap, De Punt, Sellingen, De Groeve en Onnen. Het wordt geconfronteerd met een afname van de operationele reserves ‘tot ver onder het gewenste niveau’. Die reserves zijn nodig om bij een onverwachte toename van de vraag of bij aanhoudende droogte voldoende water te kunnen leveren.

Zorgen

Komt er straks eigenlijk nog wel genoeg water uit de kraan? Moeten we ons zorgen maken? Nee, zeggen Wout Kompagnie en Jasper Tomesen, respectievelijk beleidsadviseur strategie en onderzoek en hoofd drinkwatervoorziening van Waterbedrijf Groningen. ,,Dat is nu niet het geval. Maar op langere termijn misschien wel. Het is ook niet zozeer dat er geen water meer uit de kraan komt. Maar hoe zorg je ervoor dat ook in de toekomst iedereen voldoende water heeft’’, zegt Kompagnie. ,,Daarbij gaat het naast drinkwater ook om water voor de natuur en voor de landbouw.’’

,,Er zit genoeg water in de ondergrond, maar je mag maar een beperkt deel gebruiken. De provincie moet daar toestemming voor geven’’, voegt Tomesen toe.

Redelijk op peil

In het kurkdroge 2018 ging er meer uit dan er later weer bij kwam. Begin dit jaar was de diepere grondwaterstand ondanks de aanhoudende droogte toch redelijk op peil, doordat het in de winter flink regende. Maar intussen is het weer uitzonderlijk droog. Om te zorgen dat er ook in de toekomst genoeg drinkwater voorhanden is, heeft het Waterbedrijf verschillende programma’s. Zo probeert het verliezen bij de productie en distributie van drinkwater zoveel mogelijk te beperken. Veel tijd wordt gestoken in waterbesparingscampagnes. Klanten kunnen op de website hun waterverbruik checken. Aan bedrijven wordt geadviseerd hoe het verbruik kan worden verminderd.

In gesprek met de industrie wordt gewerkt aan alternatieven, zodat schaars grondwater zoveel mogelijk beschikbaar blijft als drinkwater. In Garmerwolde verrijst een fabriek voor industriewater, die straks water uit het Eemskanaal zuivert en levert aan bedrijven in de Eemshaven. In de toekomst kan er mogelijk uit dezelfde bron ook industriewater aan het chemiepark in Delfzijl worden geleverd.

Niet eenvoudig

Ook wordt gekeken naar de uitbreiding van de winningen. Dat kan door meer water op te pompen bij de bestaande locaties, of door nieuwe plekken te zoeken waar drinkwater kan worden opgepompt. Eenvoudig is dat niet, zegt het tweetal.

Schoon, zoet grondwater is in Groningen namelijk maar beperkt voorhanden. Er wordt nu alleen grondwater gewonnen langs de rand met Drenthe en oppervlaktewater uit de Drentsche Aa. ,,Alles boven de A7 is brak en dat maakt het lastig. Je kunt van dat water wel drinkwater maken, maar dat kost veel energie en chemicaliën. Dus je zult vooral moeten zoeken in het zuiden van de provincie’’, weet Kompagnie.

,,Zoeken naar water is lastig. Het is een langdurig en ingewikkeld proces dat jaren duurt. Je praat niet alleen met de grondeigenaren, maar ook met de provincie, die een vergunning voor de winning geeft. Ook landbouw- en natuurorganisaties zijn erbij betrokken.’’

Zout

,,We zoeken tot circa 100 meter diep, we zitten echt in de middenlaag’’, voegt Tomesen toe. ,,Onder de 200 meter is het water per definitie zout. De gebieden die het meest geschikt zijn hebben een afsluitende kleilaag, waardoor er geen stoffen in het water kunnen lekken.’’

Het duo hoopt vurig dat consumenten na drie kurkdroge jaren bereid zijn wat zuiniger met drinkwater om te springen, zodat er ook in tijden van aanhoudende droogte voldoende beschikbaar blijft. Kompagnie: ,,Na drie van zulke droge perioden hoop je dat mensen de waarde van water meer inzien.’’

Tomesen: ,,Je betaalt gemiddeld maar zo’n 12 cent per persoon per dag voor je water. Drinkwater is niet duur, maar wel kostbaar, zeggen we hier wel eens.’’

menu