Mensen zwemmen in buurtschap Noorpolderzijl in een verbreding van het Zijlriet .

Zwemmen in natuurwater is aanlokkelijk, maar is het wel veilig?

Mensen zwemmen in buurtschap Noorpolderzijl in een verbreding van het Zijlriet . Foto DVHN/Corne Sparidaens

Zwembaden hanteren door corona een maximum aantal bezoekers, in veel zwemplassen zit blauwalg. Met deze zwoele dagen met tropische temperaturen lonkt een verfrissende duik in natuurwater. Maar is dat water wel schoon?

Languit liggen Rutger (15) en Marek (15) in het zonnetje op een vlonder in een bocht van het kanaal. Ze hebben net gezwommen. Verderop relaxen nog een dozijn jongeren in zwembroek of bikini. Als het mooi weer is, komen ze hier vaker, zegt Marek. Reden? ,,Het is gratis en je kunt hier de hele dag met vrienden doorbrengen. ’’

De waterkwaliteit op deze locatie in het Europapark in Groningen wordt niet gecontroleerd, maar daar malen ze niet om. ,,Het water is heel lekker. Het stroomt, dus er kunnen niet zo snel algen in komen. Er waren laatst wel geruchten dat er een bever in het water was, maar ik weet niet of het klopt’’, zegt hij lachend.

Populair

In open water zwemmen is populair. Niet alleen als tijdverdrijf van jongeren, maar ook bij stadsstranden. Verder zijn er steeds meer mensen die ’s ochtends vroeg in natuurwater baantjes trekken. Zo ook Roger Flikweert (56) uit Usquert die sinds een jaar of vijf vanaf mei ‘bijna dagelijks’ gaat zwemmen in Noordpolderzijl.

Flikweert vindt het fijn om in de natuur te zwemmen. ,,Het is weids en stil. De omgeving is heel groen met ligusters en Gelderse rozen om je heen. Je vraagt je natuurlijk wel af hoe schoon het water is.’’

Waterkwaliteitsadviseur

De waterkwaliteit in het Noorden is in het algemeen goed, weet Hermen Klomp, waterkwaliteitsadviseur van waterschap Hunze en Aa’s. ,,Zeker als je het vergelijkt met vroeger. Er zijn tijden geweest dat er op sommige plekken door industriële lozing schuim op het water stond. Sinds 2000 is de hoeveelheid voedingsstoffen in het oppervlaktewater sterk afgenomen, zodat er veel minder alg in voorkomt.’’

Hunze en Aa’s is een van de 21 waterschappen die gaan over de kwaliteit van het oppervlaktewater in ons land. Zij doen metingen in het water en rapporteren dat aan de provincies. In het Noorden gebeurt dat verder door Noorderzijlvest en Drents Overijsselse Delta.

Onderwaterbeestjes

Volgens Henry Frieswijk van Noorderzijlvest moet de kwaliteit van het oppervlaktewater voldoen aan de Kaderrichtlijn Water (KRW) van de EU. ,,Die richtlijn is ingesteld om gelijke eisen aan het Europees oppervlaktewater te stellen.’’

Wat houdt die richtlijn concreet in? Het is onder te verdelen in biologische en fysisch-chemische doelstellingen. Onder de biologische noemer vallen onder meer een gezonde visstand, de aanwezigheid van fytoplankton en een uitgebalanceerde hoeveelheid waterplanten en onderwaterbeestjes. ,,Op dit vlak gaat het de goede kant op, maar we lopen wel achter en hebben nog veel te doen.’’

Zuurgraad

Onder de fysisch-chemische doelstellingen vallen de hoeveelheid stikstof, chloriden en fosfaten in het water en de zuurgraad ervan. ,,Op dit terrein doen we het in het werkgebied van Noorderzijlvest beter.’’

De waterschappen houden dus de waterkwaliteit in de gaten, maar alleen op aangewezen zwemlocaties doen ze dat regelmatig. Zo neemt Hunze en Aa’s in de zomer op 45 plekken om de twee weken monsters. De focus ligt volgens Klomp op fecale bacteriën en blauwalgen. Als het aantal fecale bacteriën verhoogd is, dan is het water verontreinigd door uitwerpselen van vogels, mensen of honden. Dat gaat gepaard met virussen. ,,Als de norm wordt overschreden, dan kunnen mensen ziek worden.’’

Negatief zwemadvies

Is de waterkwaliteit onvoldoende, dan wordt dat doorgegeven aan de provincies. Die vaardigen vervolgens een negatief zwemadvies uit. Op de site zwemwater.nl worden die adviezen landelijk in kaart gebracht.

Berucht is elk jaar weer het optreden van blauwalg. Momenteel geldt voor 18 zwemplassen in Drenthe en Groningen een negatief zwemadvies, zoals Hunzedal in Borger, de Grote Rietplas in Emmen, de Hoornseplas in Groningen en op diverse plekken in het Lauwersmeer.

Riooluitstoot

Over oppervlaktewater dat niet onder controle van een waterschap staat is dus niet exact bekend wat de zwemkwaliteit ervan is. Frieswijk: ,,Dat geldt niet alleen voor de aanwezigheid van blauwalg, parasieten en bacteriën, maar ook die van glas op de bodem.’’

Volgens Klomp weet je ook niet zeker of er een riooluitstoot is gelegen. Die zijn vaak te vinden in vijvers, vooral in steden. Bij zware regenval wordt het overtollige rioolwater in deze waterreservoirs afgevoerd. ,,Alleen dat al is een reden om zwemmen in stedelijke vijvers af te raden. Het is verstandiger om dat op gecontroleerde plekken te doen. Dan weet je waar je aan toe bent.’’

menu