Opgraving op de wierde van Westeremden.

Westeremden hoopt stiekem op een pot met goud door de opgraving in de wierde

Opgraving op de wierde van Westeremden. Foto: DvhN

Westeremden grijpt de sloop en nieuwbouw van het monumentale dorpshuis aan om een kijkje te nemen in de wierde. Wat verbergt de oeroude grond?

Schilder Henk Helmantel buigt zich bedachtzaam voorover en inspecteert de vondsten die de eeuwenoude wierde van Westeremden heeft prijsgegeven. Hij pakt een blauwe scherf van de tafel en houdt hem in het licht. ,,Mooi oud aardewerk. En daar ligt een stuk van een fraai groen tegeltje.’’

Stukjes metaal, flinters aardewerk, gebroken botten, eigentijds plastic en wat onduidelijke klonten aarde complementeren de voorlopige oogst uit de berg aarde, waarvan de vorming al rond de jaartelling begon.

Terwijl achter hem een kraan de wierde verder open krabt, zegt Helmantel dat het jammer is dat Westeremden geen stadje is. ,,Steden hadden altijd beerputten waarin al het afval werd gekieperd. Of de troep verdween gewoon in de gracht. Daar werden later soms prachtige dingen teruggevonden. Hier zal waarschijnlijk minder worden aangetroffen. Maar je weet het nooit, misschien stuiten we op een pot met goud!’’ glimlacht hij. ,,Dit is een heel bijzondere plek, de kruin van een oude wierde. Misschien vinden ze een bronzen pot, of weer een runenstokje.’’

Toverstokje

De kunstenaar duidt op het beroemde runenstokje van taxushout dat in 1917 bij een afgraving in het dorpje werd gevonden. Het houtje uit de vroege middeleeuwen, bijgenaamd ‘het toverstokje van Westeremden’, bevat de langste runen-inscriptie die in ons land is teruggevonden.

Bestuurslid Bert Schudde en voorzitter Mieke Bartelds van het bestuur van het dorpshuis kijken tevreden toe hoe de kuil langzaam vorm krijgt. ,,We mogen een meter diep graven van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. We zijn benieuwd wat het oplevert’’, zegt de eerste.

Bij de opgraving assisteert een tiental vrijwilligers uit het dorp. ,,Het is een mooi dorpsproject. Vragen zijn er genoeg. Hoe oud is deze plek eigenlijk? Zijn er nog sporen van de middeleeuwen? We hopen dat we zo de geschiedenis met Westeremden kunnen verbinden’’, vervolgt Schudde.

Beschadigd

Die pot met goud zou daarbij overigens goed van pas komen. Voor de sloop en nieuwbouw van het door aardbevingen beschadigde dorpshuis is ruim acht ton beschikbaar. Van dat bedrag wordt het monumentale voorste deel van het pand, dat nog dateert uit 1535 en daarmee het oudste dorpshuis in de provincie is, volledig verbouwd. Het achterste deel wordt gesloopt en vervangen door nieuwbouw. De voorzijde biedt vanaf begin volgend jaar ruimte aan de nieuwe ‘huiskamer’ van het dorp, terwijl daarachter een ruimte met onder meer een grote zaal verrijst.

Het nu beschikbare budget is niet genoeg. Schudde wijst op een brokkelige muur. ,,We ontdekten dat die bestaat uit kloostermoppen met leem ertussen, dat helemaal is verpulverd. Er zitten ook scheuren in die eerder niet waren gevonden. Deze muur moet ook aangepakt en dat betekent dat we weer moeten praten met de Nationaal Coördinator Groningen en het tijdelijke schadeloket.’’

Niet zonder slag of stoot

Westeremden is het enige dorp in de gemeente Loppersum dat de versterking van het dorpshuis in eigen beheer doet. En dat ging niet zonder slag of stoot, erkent het duo. ,,Ja, waarom doen we het? Omdat het machtig interessant is. En zo hebben we het zelf in de hand. Maar het kost enorm veel tijd; je bent zo twee dagen in de week kwijt’’, aldus Schudde.

Bartelds vindt het jammer dat het soms zo stroperig loopt. ,,Je wilt eigenlijk dat de overheid naast je staat en niet tegenover je. Het is een heel ingewikkeld proces, je leert er wel veel van.’’

Beiden vinden dat Westeremden het fraaie nieuwe dorpshuis verdient. ,,Het is een klein dorp, maar met een levendig verenigingsleven. Het bruist hier nog steeds. Als er een tijdje niets gebeurt, worden we onrustig’’, weet Schudde.

menu