Groningse gemeenten zetten zich schrap voor tweede bijstandsgolf in voorjaar

Groningse gemeenten vrezen komende voorjaar nieuwe ontslagen en dus een nieuwe run op de bijstand door de aanhoudende coronacrisis. Foto: ANP Jerry Lampen"""

Groningse gemeenten zetten zich schrap voor een tweede bijstandsgolf door de coronacrisis. Komend voorjaar wordt een nog grotere piek verwacht dan begin dit jaar bij de eerste golf.

De gemeente Groningen verwacht dat het aantal bijstandsgerechtigden na de jaarwisseling weer oploopt richting de 12.000. Dat ligt zo’n 20 procent boven het ‘normale’ niveau en is ook hoger dan de piek bij het begin van de pandemie dit voorjaar toen Groningen het aantal inwoners in de bijstand in korte tijd zag oplopen tot 10.400.

Andere Groningse gemeenten zijn nog niet zover met hun prognoses, maar onder meer Westerkwartier, Pekela en Westerwolde houden rekening met een tweede piek in het nieuwe jaar. Midden-Groningen ziet het beroep op de bijstand dit jaar 5 procent groeien, maar durft niks te zeggen over 2021, net als Oldambt. Stadskanaal verwacht als enige gemeente geen nieuwe opleving: daar is de werkgelegenheid minder afhankelijk van de hardst getroffen sectoren.

Wethouder: grootste klap moet nog komen

Ook Groningen ziet sinds de zomer een lichte daling doordat nieuwe uitkeringsgerechtigden (seizoens)werk vonden of aan een opleiding zijn begonnen. Maar de grootste klap moet nog komen, weet wethouder Carine Bloemhoff. Zij spreekt van ,,stilte voor de storm’’ en rekent voor komend jaar op ,,een enorme instroom in WW en bijstand’’.

,,Heel veel bedrijven worden nu in de benen gehouden met het steunpakket van het rijk’’, verklaart de wethouder. ,,Maar dat wordt waarschijnlijk langzaam afgebouwd. Daardoor zullen heel veel mensen alsnog werkloos raken en uitstromen naar een uitkering, eerst de WW en dan de bijstand.’’

Onzekerheid over verdere maatregelen stemt ‘unheimisch’

De huidige situatie voelt ,,unheimisch’’, zegt Bloemhoff. De piek kan namelijk ook nog fors groter uitpakken. Groningen gaat bij zijn prognose voor het komend voorjaar uit van de laatste ramingen van het Centraal Planbureau. Daarin zijn echter de effecten van de pas aangescherpte maatregelen en een mogelijke nieuwe lockdown nog niet meegerekend.

Groningen trekt 1,3 miljoen euro extra uit om de nieuwe instroom op te vangen en tegelijkertijd ook de huidige bijstandsgerechtigden te blijven begeleiden. De gemeente trekt onder meer zeventien extra medewerkers aan om tenminste duizend werklozen zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen.

Groningen investeert in werkbelevingscentrum en extra menskracht

Ook opent de gemeente in januari een werkbelevingscentrum. Dat is niet alleen bedoeld voor Groningers die zonder werk komen te zitten in de horeca of andere sectoren waar nu de klappen vallen, maar ook voor bestaande bijstandsgerechtigden. In dit nieuwe centrum, in het gemeentekantoor aan het Harm Buiterplein, kunnen zij zich erop oriënteren om via omscholing de overstap te maken naar kansrijke bedrijfstakken zoals de zorg, de ict of de energiesector.

Met die investeringen trekt Groningen lessen uit de vorige crisis. Toen concentreerden gemeenten zich vooral op de meest kansrijke werknemers die buiten de boot vielen en raakte een grote groep bestaande bijstandsgerechtigden uit het zicht. In Groningen zitten daardoor ruim zesduizend mensen inmiddels zo lang in een uitkeringssituatie dat het minimaal drie jaar tijd kost om ze terug te leiden naar de arbeidsmarkt.

Verwachte bijstandsgolf is ook forse financiële opgave

De verwachte bijstandsgolf betekent ook een forse extra financiële opgave, stelt Bloemhoff. Gemeenten moeten nu al miljoenen bijpassen op de rijksvergoeding voor uitkeringen en begeleiding van werkzoekenden, maar maken daarvoor door de coronacrisis enorme extra kosten. De wethouder is tevreden met de compensatie die het rijk daarvoor dit jaar biedt maar kan nog niet inschatten hoe dat volgend jaar uitpakt.

De onzekerheid over het verdere verloop van de pandemie maakt nieuwe steunpakketten van het kabinet cruciaal, zegt Bloemhoff. „Over twee maanden kan de situatie alweer heel anders zijn. Je weet dat er heel veel op ons afkomt, je weet alleen nog niet wanneer het gebeurt en hoe groot het zal zijn omdat je niet weet of we nog naar een strengere lockdown gaan of niet. En daar is alles van afhankelijk.’’

menu