Nieuwe bomenclub in Groningen: 'Bouw in toekomstige stadswijk Suikerzijde eindelijk eens óm de bomen heen'

De oprichters van de stichting Boomwachters: voorzitter Kristin McGee, secretaris Marije Visser en penningmeester Marinel Pleij (v.l.n.r.). Eigen foto

Na de Werkgroep Bomen Groningen en de stichting Bomenridders Groningen, kent de stad nu ook de stichting Boomwachters Groningen.

Een van de speerpunten van de stichting is de ontwikkeling van de nieuwe stadswijk Suikerzijde, op het voormalige suikerfabrieksterrein rond de spoorlijn naar Leeuwarden. ,,Daar staan heel veel bomen. Het wordt tijd dat de stad daar eindelijk een keer laat zien dat je ook om bomen heen kunt bouwen’’, zegt voorzitter Kristin McGee.

Bezorgd

De oprichting van drie bezorgde bomenclubs lijkt bijzonder in Groningen. Een stad die zegt groen te zijn, bomen te respecteren , en voorop te lopen in de klimaatadaptie. Jaarlijks zorgt een groeninvesteringsfonds voor honderden extra bomen. Maar het volk ziet er ook veel verdwijnen en maakt zich steeds meer zorgen. Zeker om bomen in eigen buurt.

Soms zijn ze zomaar verdwenen. Langs een spoorlijn. Voor de aanleg van een fietspad, een autoweg of een busbaan. Alsof er geen stuur meer aan een voertuig zit. Bomen langs kanalen verdwijnen. En natuurlijk op bouwplaatsen. Op een kale vlakte is het gemakkelijk (en dus goedkoop) bouwen.

Het is vaak het eerste wat ontwikkelaars doen: de bomen kappen. Dan hebben ze tenminste een begin gemaakt met de bouw. Soms gebeurt er vervolgens jarenlang niks meer. Wie er wat van zegt, moet z’n mond houden. Ook zoiets waar de Boomwachters wat aan wil doen.

Belanghebbend

,,De gemeente heeft 150 protestbrieven tegen de bomenkap bij de A-toren geweigerd omdat de afzenders die bomen niet vanuit hun huis konden zien. Dan ben je volgens de gemeente geen belanghebbende. Maar die mensen genieten wel elke dag van de bomen. Zeker bij een ingreep op zo’n plek moet een overheid erkennen dat veel meer mensen belanghebbende zijn.’’

McGee wil bestaande bomen niet alleen redden omdat ze ze mooi vindt. ,,Ze hebben gewoon een belangrijke rol. Dat heeft de politiek in Groningen nog niet voldoende in de gaten, maar het is wel zo. Bomen verbeteren broeikasgaseffecten, luchtkwaliteit, zorgen voor schaduw bij hitte en zijn belangrijk voor de waterhuishouding en de biodiversiteit. Dat is niet alleen theorie. Je kunt het tegenwoordig ook meten. Al die waarden -ook voor de volksgezondheid- hoort de overheid mee te nemen in haar beleid. Dat zien we niet gebeuren.’’

Volgens de van oorsprong Amerikaanse wetenschapper, die eerder betrokken was bij de oprichting van de stichting Bomenridders, gebeurt dat elders wel. Ze vindt dat het tijd is dat (juist) Groningen aanhaakt en stopt met de eis om voor elke gekapte boom een nieuwe terug te planten.

Grote weg, kleintje terug

Dat is toch mooi? ,,Helemaal niet!’’, zegt ze. ,,Want er verdwijnt een volwassen boom en er komt een kleintje terug. Met navenante prestaties. Bij het vervangen van een boom moet je kijken naar de hoeveelheid kruin die je kapt. Naar de maat. Dan kun je gewoon uitrekenen hoeveel CO2 zo’n boom vastlegt, en hoeveel jonge bomen je nodig hebt om hetzelfde resultaat te bereiken. Je moet naar de prestaties kijken. Daar zijn gemakkelijke tools voor, zoals I-tree . In mijn geboortestad Portland gebeurt dat al lang.’’

McGee hoopt dat verantwoordelijke beleidsmakers, politici en boomwerkers beter met elkaar communiceren. Daar wil de stichting graag een bijdrage aan leveren. Ze zal evenmin aarzelen om de politiek aan te spreken op dat andere gevoelige thema: biomassa. Ook in Groningen wordt over dat soort energiecentrales gesproken, onder meer als vervanging van geothermie.

,,Ze staan al in de Biotoop en het nieuwe zorghuis in Haren, op Kardinge, Delfzijl heeft de grootste van de Benelux. Bomen van 30 jaar gaan op het beste moment van hun bestaan de versnipperaar in. Terwijl ze nog 50 jaar fantastisch werk konden doen. Bomen moet je pas kappen als ze na 80, 90 jaar beginnen dood te gaan. Dan kun je misschien beter een nieuwe planten, niet als ze nog zo lang wunderfull values hebben.’’

Technologie

Volgens de stichting Boomwachters vormen bomen nu eenmaal de beste technologie om CO2 vast te leggen. ,,Daarom moet je ze dus niet kappen. Het is heel raar om nu nog te lezen dat het Planbureau voor de Leefomgeving het gebruik van biomassacentrales niet afkeurt maar er neutraal tegenover staat. Belachelijk. Er is geen enkel bewijs dat het gebruik van biomassa uit andere delen van de wereld duurzaam is. Integendeel: hele bosgebieden sterven uit.’’

Dat had het planbureau volgens McGee ook kunnen weten. ,,Er liggen echt genoeg wetenschappelijke rapporten die aantonen dat het verbranden van bomen meer schade oplevert dan kolen en aardgas. Wie dat goedpraat met een rekentruc, is zorgwekkend bezig. De ontbossing gaat sneller, het duurt veel te lang voordat nieuwe bomen dezelfde waarden hebben. Ondertussen neemt de hoeveelheid CO2 in de lucht toe.’’

Volgens haar zorgen subsidies voor biomassa voor een perverse prikkel om geld te verdienen met de verkeerde zaak. ,,Er loopt een proces tegen het Europese energiebeleid. Als de subsidie stopt, is het gauw afgelopen. En dan zegt de overheid: ja, maar dan halen we onze klimaatdoelstellingen niet. Maar die zullen we nooit halen als wij die alleen op papier nastreven. We moeten dus een ander perspectief motiveren: het energieverbruik halveren. Dat is voor politici geen populaire boodschap, maar met het vervangen van gas en olie door bomen schieten we niks op.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Stad