Onderzoekers Universitair Medisch Centrum Groningen vinden wetenschappelijk bewijs voor belang van training voorafgaand aan operatie

Foto (ter illustratie): Shutterstock

Training voorafgaand aan een dikkedarmoperatie vermindert de kans op complicaties met bijna 50 procent. Dit blijkt uit onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), Medisch Spectrum Twente (MST), Ziekenhuisgroep Twente (ZGT) en Universiteit Maastricht (UM).

Complicaties na een operatie komen vaak voor bij ouderen die niet fit zijn en leiden onder meer tot een langere opnameduur en afname van de kwaliteit van leven op zowel de korte als langere termijn. Daarnaast verhogen complicaties na een operatie de zorgkosten.

Trainen met een fysiotherapeut

De onderzoekers hebben niet-fitte patiënten met dikke darmkanker drie weken voor de operatie laten trainen met een fysiotherapeut. In vergelijking met de ongetrainde niet-fitte patiënten nam het aantal complicaties bij de getrainde niet-fitte patiënten met bijna 50 procent af.

‘Daarnaast gaven de getrainde patiënten aan dat ze zich gedurende het trainingsprogramma steeds fitter gingen voelen en dat zij het trainen – ondanks de best stevige inspanning – toch ook erg leuk vonden’, licht projectleider Annefleur Berkel, arts-onderzoeker in het MST en huisarts in Twente, in een persbericht toe.

Wetenschappelijk bewijs

Hoewel het misschien voor de hand ligt dat dergelijke voorbereidingen voor een grote operatie plaatsvinden, is trainen voor een operatie (prehabilitatie) nog niet breed geïmplementeerd in de zorg. Het UMCG en de UM - waar ze er samen met andere zorgpartijen al langere tijd overtuigd zijn van het belang van prehabilitatie - pleiten ervoor deze aanpak landelijk en gecontroleerd in te voeren, zoals ook meer en meer internationaal door experts geadviseerd wordt.

UMCG-hoogleraar en chirurg Joost Klaase, initiator en eindverantwoordelijke van het onderzoek: ‘Tot nu toe was er nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat het werkt. Nu blijkt dat dit werkt voor niet-fitte mensen met darmkanker, hopen we met alle partijen stappen te kunnen zetten in de landelijke implementatie en evaluatie, zoals het vergoed krijgen van bijvoorbeeld fysiotherapie voorafgaand aan een operatie en het monitoren en evalueren van de effecten van prehabilitatie op nationale schaal.’

Prehabilitatiepoli in UMCG

Het UMCG begon ongeveer anderhalf jaar geleden al met een prehabilitatiepoli. Hier worden patiënten die een zware operatie ondergaan voor de operatie gescreend op fitheid, voeding, mentale weerbaarheid, bloedarmoede, comorbiditeit (zoals suikerziekte), roken en alcoholgebruik.

Klaase: ‘Twee op de drie patiënten scoort onvoldoende op één of meerdere punten. We helpen hen met op maat gemaakte trainingsschema’s waar ze in de weken voorafgaand aan de operatie mee aan de slag kunnen, thuis of in de eerstelijnszorg.’

Onderzoek in Medisch Spectrum Twente en Ziekenhuis Groep Twente

Het onderzoek is uitgevoerd in het Medisch Spectrum Twente en de Ziekenhuis Groep Twente, in samenwerking met het UMCG en de Universiteit Maastricht. Meerdere academische en perifere ziekenhuizen werken samen aan onderzoek en implementatie van prehabilitatie, onder andere ook het Erasmus MC.

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het Amerikaanse tijdschrift Annals of Surgery .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu