Dark Sky Park Terschelling: 'In het donker op de Boschplaat ben je maar een nietig mensje'

Als het donker is zijn er vanuit de Dark Sky Park op Terschelling talloze sterren te zien. Foto: Melis de Vries

Een van de donkerste plekken van Nederland is de Boschplaat op Terschelling. In 2015 kreeg dit natuurgebied het predicaat Dark Sky Park. Mede dankzij de inzet van Melis de Vries uit Oosterend. Het predicaat heeft volgens hem verschillende effecten gehad.

De vader van Melis de Vries was zeeman. Hij vertelde zijn zoon, toen die nog kind was, over de sterren waaronder hij voer. Lang niet alle namen van de sterren en sterrenbeelden zijn blijven hangen. Maar het zou goed kunnen dat de verhalen van zijn vader ertoe hebben geleid dat de nacht een grote aantrekkingskracht op de inmiddels volwassen Melis heeft.

Tienduizenden sterren

Het is de kleinheid die hij ervaart als hij bij duister de Boschplaat bezoekt. ,,Dan kijk ik naar boven, zie ik tienduizenden sterren en dan voel ik mij maar een nietig mensje op de aardbol. Daarboven is het zó groot. Daarnaast is het de nachtelijke stilte die zo fijn is, zeker na een drukke dag.’’

Hij hoorde over de Nacht van de Nacht die natuur- en milieufederaties jaarlijks organiseren in oktober. ,,Maar niet op Terschelling. Mijn toenmalige vrouw en ik dachten: kunnen we hier iets mee doen?’’

In samenwerking met verschillende partijen, waaronder Stichting Natuurlijk Oosterend, vond vervolgens de Nacht van de Nacht ook op Terschelling plaats. Een excursie bij nacht over de Boschplaat. Een succes dat tot op de dag van vandaag wordt voortgezet.

Duisternis beschermen

Daarmee had De Vries de smaak te pakken, blijkt. Toen hij op een dag een interview met duisternisspecialist Wim Schmidt las, die vertelde over Dark Sky Parks, werd hij nieuwsgierig. Opnieuw ging De Vries in gesprek met verschillende partijen: leende de Boschplaat zich hier misschien voor? Staatsbosbeheer wilde meewerken en Wim Schmidt kwam langs voor een haalbaarheidsonderzoek. In 2015 was het predicaat een feit.

,,Een Dark Sky Park moet aan verschillende eisen voldoen”, weet De Vries. ,,Het gebied moet natuurlijk ‘s nachts echt donker zijn, er moeten evenementen plaatsvinden op het gebied van educatie en het moet toegankelijk zijn voor het publiek.’’

Als een gebied aan deze en andere eisen voldoet, reikt de International Dark Sky Association (IDA), een Amerikaanse non-profit organisatie, het predicaat uit. De IDA heeft als doel om plekken waar het ‘s nachts nog écht donker is te beschermen.

Negatieve effecten lichtvervuiling

De Vries heeft inmiddels geleerd wat de negatieve effecten zijn van lichtvervuiling wanneer het nacht is. ,,Het kan slecht zijn voor het slaapritme van mensen en dus de gezondheid.’’

Licht bij nacht verstoort verder het ritme van dieren. Veel nachtdieren gebruiken juist het duister om zich te beschermen tegen roofdieren. En al dat licht kost behoorlijk wat energie.

,,Led-verlichting is wel energiezuiniger. Veel historische gebouwen worden ermee verlicht. Natuurlijk ziet dat er mooi uit, maar het is toch niet goed voor de natuur. Het is lichtvervuiling. Het is lastig om dit onder de aandacht te brengen. Daarom is educatie zo belangrijk.’’

Lichtvervuiling verminderen

Een manier om bij te dragen aan bewustwording bij mensen, is het organiseren van Dark Sky-excursies. Vijf jaar geleden was er nog maar één excursie, inmiddels kunnen toeristen uit vijf verschillende excursies kiezen. ,,We merken dat mensen hier belangstelling voor hebben: het Dark Sky Park trekt echt toeristen.’’

Vaak leren zij dingen die ze nog niet wisten over lichtvervuiling en hoe ze die zelf kunnen verminderen. Een tip die ze bijvoorbeeld meekrijgen, is om de buitenverlichting niet constant te laten branden. ,,Zet er een bewegingssensor op, zodat hij alleen brandt als het nodig is. Dit kan bovendien inbrekers afschrikken.’’

De Vries zelf heeft eveneens nieuwe inzichten gekregen. Hij runt Terschelling Recreatie waaronder verschillende vakantieparken vallen. ,,Maar voorheen brandde de terreinverlichting dag en nacht. Nu gaat dit om 23.00 uur uit.’’

Hij is er volgens eigen zeggen ‘super trots’ op dat de Boschplaat een Dark Sky Park is. ,,En dat Lauwersmeergebied ook een Dark Sky Park is, vind ik trouwens ook geweldig. Het is mooi om een verandering mede mogelijk te maken.’’

menu