‘Hé, er zit iemand in!’: beeldhouwer Ivan Veninga uit Haren over het bezielen van portretten

Beeldhouwer Ivan Veninga aan het werk en rechts het bronzen portret 'Auke'. Foto: Eigen foto Ivan Veninga

Beeldhouwer Yvan Veninga uit Haren exposeerde met zijn bronzen portret ‘Auke’ tijdens het nationale ‘Weekend van het Portret’ in Loods 6 in Amsterdam. De maker van ‘Auke’ neemt je mee in zijn bijzondere wereld.

Veninga is geboren in Groningen in 1968 in een schippersgezin, dus hij woonde er niet. Via allerlei omzwervingen is hij nu toch in Groningen terecht gekomen, de roots van zijn ouders. Veninga: „Jarenlang was ik werkzaam in de architectuur als ontwerper in de richting cultuur. In 2015 ben ik begonnen met een opleiding voor klassiek beeldhouwer aan de Klassieke Academie in Groningen. In 2016 eindigde de richting beeldhouwen voor het eerste jaar. Met een klein collectief van jaargenoten beeldhouwen hebben wij onze studie in Meeden voortgezet. De afgelopen jaren hebben wij verschillende kunstenaars uitgenodigd om les te geven in een grote diversiteit aan materialen en technieken, anatomie en kunstgeschiedenis. Daarnaast studeerden wij zelfstandig naar model. In de afronding van de studie volgen wij lessen die zich richten onder andere op opdrachtsituaties voor kunstenaars.”

Vanwege de reisafstand naar Meeden verhuisde Veninga al snel naar Haren.”

Nationaal podium

Uit 524 inzendingen koos de deskundige jury van de organiserende stichting De Nationale Portretprijs er circa honderd uit om te exposeren tijdens ‘Weekend van het Portret’ van 18 t/m 20 september. „Aan het eind van de opleiding is het natuurlijk fijn om je werk te kunnen exposeren, te ervaren hoe je werk wordt ontvangen door het publiek, na een intensief werkproces aan het portret achter gesloten deuren. Het is fantastisch dat mijn bronzen portret ’Auke’ gekozen werd uit een landelijke inzending van ruim 500 portretten en dat mijn eerste expositie dus meteen een nationaal podium heeft gehad”, zegt Veninga trots.

Inspiratiebron

Veninga: „De term muze vertaal ik voor mijzelf als inspiratiebron. Bij het werken aan een beeld of een portret is het model altijd een soort muze. Het model inspireert. In de stand van het lichaam, het hoofd, of in de uitdrukking van het gezicht probeer ik de persoon achter het model weer te geven. Het schetsmatige in het handschrift verleent het werk eigenheid en laat ruimte over voor interpretatie bij de toeschouwer. Auke is onder meer werkplaatsassistent aan de Klassieke Academie maar was voor ons collectief in Meeden ook model. Hij heeft een karakteristieke kop. Ik heb met veel plezier aan het portret gewerkt.”

Werken met brons

„Bij het portret van Auke dat ik in klei maakte, is er eerst een mal van het portret gemaakt. In de mal is was gegoten. Uit de mal kwam het portret in was, en om dát afgietsel, is een vuurvaste mal gemaakt. De was werd daarna uit de vuurvaste mal gestookt, waarna in de lege mal het brons werd gegoten. De mal kon van het brons gebroken worden en worden afgewerkt. Als nabehandeling wordt het brons in een gekozen kleur gepatineerd. Dat is de korte versie waarbij veel handelingen niet zijn benoemd. Het maken van mallen en het werken ermee, het gieten van brons en was is heel specialistisch en arbeidsintensief. Mijn bronzen portret is vakkundig gegoten door Bronsgieter MTW in Groningen”, legt Veninga uit.

Een lange zit

„Het is achteraf moeilijk na te gaan hoeveel tijd er precies in een portret zit. Auke heeft misschien 10 á 20 dagdelen model gezeten, ik heb aan het voetstuk gewerkt, en tijdens het bronsgietproces het wasmodel bijgewerkt.”

Het bezielen van portretten

„Als kind hield ik al veel van boetseren en tekenen. In mijn vakgebied de architectuur kwam mijn talent voor ruimtelijk gevoel in 3D heel goed van pas. Ik hield ervan mijn hoofd te breken op ingewikkelde ruimtepuzzels zoals het inpassen van trappen en toegangen in de beperkte ruimten van bestaande gebouwen en monumenten. Toen ik later het boetseren en beeldhouwen oppakte werd duidelijk dat mijn kracht in het bezielen van portretten lag. Ik begin verwoed aan een portret en heb geen rust totdat ik er een glimp van herkenning in de geportretteerde in zie. Als ik op de goede weg ben en doorga komt vanzelf het moment dat ik de kop aankijk en denk: hé, er zit iemand in! Die zit je dan gewoon aan te kijken. Pas dan heb ik rust en kan ik gedegen doorwerken totdat ik tevreden ben. En dat kan lang duren.”

Expositie ‘Visitekaartjes’

Van 8 november 2020 t/m 12 januari 2021 is er ook werk van Veninga te zien op de expositie ’Visitekaartjes’ in Galerie Paterswolde. Vevinga: “Het is een miniaturenexpositie van plat en ruimtelijk werk die jaarlijks terugkeert bij galerie Paterswolde. De maximale afmeting voor 3D werk is 15cm. Voor deze expositie heb ik 4 bronzen werkjes in gemaakt; het zijn kinderen in een dierenpak. Het gaat over uiterlijk en innerlijk en de eventuele discrepantie daartussen. Op dit moment worden de werkjes nog gegoten en sommige gapatineerd.”

Meer informatie over Veninga vind je op www.yvan.nl .

menu